Qərbi Azərbaycana Qayıdış

Əziz ƏLƏKBƏRLİ,
Qərbi Azərbaycan İcmasının sədri, Milli Məclisin deputatı

Dekabrın 5-də bu mövzuda beynəlxalq konfrans keçiriləcək

2022-ci il dekabrın 24-də Qərbi Azərbaycan İcmasının inzibati binasında icmanın bir qrup üzvü ilə görüşdəki tarixi çıxışında cənab Prezident İlham Əliyevin fəaliyyətimizlə bağlı tövsiyələrindən biri də o oldu ki, Qərbi Azərbaycan həqiqətləri və Qərbi azərbaycanlıların qayıdış hüququ ilə bağlı məsələ beynəlxalq müstəviyə çıxarılmalı, dünya ictimaiyyətinə çatdırılmalıdır.

Bununla bağlı xarici mütəxəssis və ekspertlərin iştirakı ilə ildə bir dəfə beynəlxalq konfransın keçirilməsi də həmin tövsiyələr sırasındadır. 2023-cü il dekabrın 5-də Qərbi Azərbaycan İcması “Ermənistandan didərgin salınmış azərbaycanlıların təhlükəsiz şəkildə və ləyaqətlə geri qayıdışını təmin etmək: qlobal kontekst və ədalətli həll” mövzusunda ilk beynəlxalq konfransını keçirdi və burada 28 ölkədən 44 nümayəndə iştirak etdi.

Bu il dekabrın 5-6-da isə Qərbi Azərbaycan İcması “Qayıdış hüququ – Ermənistandan zorla çıxarılan azərbaycanlılar üçün ədalətin təşviqi” mövzusunda ikinci beynəlxalq konfransın keçirilməsinə hazırlaşır. Budəfəki konfransımıza 51 ölkədən 101 nəfər xarici nümayəndəsinin qatılacağı gözlənilir.

Nəyə görə 5 dekabr? Ona görə ki, sonuncu deportasiya zamanı 1988-ci il noyabrın 24-də Qərbi Azərbaycanda soydaşlarımızın kütləvi şəkildə ölkədən qovulmasına Ermənistan dövləti tərəfindən start verilmiş və yerli sovet, partiya və hüquq-mühafizə orqanlarına tapşırılmışdı ki, 10 günün tamamında bu proses başa çatdırılmalıdır. Ermənilər, Azərbaycanın Zəngilan rayonu sərhədində olan Nüvədi kəndi istisna olmaqla, bu işi dekabrın 5-də yekunlaşdırdılar. Ona görə də Qərbi Azərbaycan İcması həmin günü – 5 dekabr gününü Deportasiya Günü kimi hər il qeyd edir.

Beləliklə, 5 dekabrda konfransımızın ilk günündə hər birində beş məruzə olmaqla, beş paneldə məruzələr dinləniləcək. Bütün məruzəçilər xarici ekspertlər olacaqlar. Məruzələr son iki əsrdə Qərbi azərbaycanlıların məruz qaldıqları faciələr və onların qayıdış hüququ üzərində fokuslanacaqdır.

Həm tədbirdən bir gün əvvəl, həm də tədbirin gedişində xarici qonaqlarla icmanın və icma strukturlarının rəhbərllərinin ikitərəfli və çoxtərəfli görüşlərinin keçirilməsi də nəzərdə tutulmuşdur.

Dekabrın 6-da isə tədbirin zəngin proqrama malik mədəni hissəsi baş tutacaqdır. Bu zaman qonaqlar Qərbi Azərbaycan mədəni irsi ilə bağlı sərginin, Qərbi Azərbaycan mətbəxinin, musiqi proqramının şahidi olacaqlar.

Heç şübhəsiz, bu konfrans Qərbi Azərbaycan həqiqətlərinin və Qərbi Azərbaycandakı ata-baba yurdlarından ermənilər tərəfindən qovulub çıxarılan soydaşlarımızın qayıdış hüququ ilə bağlı məsələnin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması sahəsində irəliyə doğru atılmış növbəti böyük addım olacaqdır.