Qətər Avropaya təbii qaz satmayacaq

Qətər Avropa İttifaqının yeni iqlim direktivlərinə etiraz edib. 

Buna görə də mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) tədarükünü dayandıra biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. 

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, Qətərin energetika naziri və “Qatar Energy” şirkətinin baş direktoru Saad əl-Kaabinin Belçika hökumətinə göndərdiyi məktubda Aİ-nin şirkətlərə karbon emissiyası və iqlim planlaması ilə bağlı tətbiq etdiyi məcburiyyətlərin Dohanın suverenliyinə müdaxilə kimi qiymətləndirildiyi bildirilib.

Əl-Kaabi bildirib ki, Qətər yaxın gələcəkdə sıfır emissiya hədəfi daşımır və Aİ-nin gözləntiləri Paris Razılaşmasının ruhuna ziddir. Doha Brüsselin mövqeyini dəyişmədiyi təqdirdə daha sabit və gəlirli bazarlar kimi gördüyü Asiya ölkələrinə yönəlməyə hazır olduğunu bəyan edib.

Avropa Komissiyası isə üzv dövlətlərlə birlikdə direktivin yumşaldılması istiqamətində danışıqlar apardığını açıqlayıb. Lakin bu, Qətərin ilk xəbərdarlığı deyil. Energetika naziri daha əvvəl də insan hüquqları və ya ətraf mühitlə bağlı ittihamlar səbəbilə Dohaya sanksiyalar tətbiq ediləcəyi halda LNG axınının dayandırıla biləcəyini demişdi.

CSDDD adlı sözügedən Aİ Direktivi şirkətlərin bütün təchizat zəncirlərində insan hüquqları və ətraf mühit qaydalarına əməl etmələrini, əks halda isə illik qlobal dövriyyələrinin 5%-i qədər cərimə ödəmələrini nəzərdə tutur. Qətər bu tənzimləməni “ticarət sanksiyası” kimi qiymətləndirir. Avropadakı enerji mütəxəssisləri isə Dohanın bu hədələrinin blöf olmadığını, çünki ölkənin artıq uzunmüddətli Asiya müqavilələrinə malik olduğunu xatırladır.

Mütəxəssislərin fikrinə görə, Rusiyadan gələn enerjiyə sanksiya tətbiq edən Avropa üçün Qətərin LNG-si həyati əhəmiyyət daşıyır. "Reuters"-in məlumatına görə, Qətər ABŞ və Avstraliyadan sonra dünyada üçüncü ən böyük LNG ixracatçısıdır və Avropanın bu mənbəyə asılılığı 12–14% arasındadır.

"Financial Times"-a görə, əgər Qətər tədarükdən çəkilsə və eyni vaxtda Rusiyaya da yeni sanksiyalar tətbiq edilsə, Aİ ölkələri ümumi LNG idxalının dörddə birindən çoxunu başqa mənbələrlə kompensasiya etmək məcburiyyətində qalacaq. Lakin bu boşluğu təkcə ABŞ-nin doldurması mümkün deyil. Belə bir ssenari Avropanın ABŞ LNG-sinə daha çox asılı hala gəlməsi riskini artırır və enerji təchizatı təhlükəsizliyi baxımından ciddi qeyri-müəyyənliklər yaradır.

Nigar Hacılı 
"Cebheinfo.az"