Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Qış depressiyasından qoruyan 4 tövsiyə: Kimlər daha həssasdır?

Qış depressiyasından qoruyan 4 tövsiyə: Kimlər daha həssasdır?

Icma.az, Qaynarinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Qışa daxil olarkən günlərin qısalması və günəş işığının azalması ilə birlikdə artan yorğunluq, istəksizlik və yuxuluq qış depressiyasının əlaməti ola bilər. Bəs kimlər daha həssasdır və bu depressiyadan necə qorunmaq olar?

Qaynarinfo xəbər verir ki, türk psixiatr Umut Mert Aksoy dərman istifadəsi olmadan qış depressiyası ilə mübarizə yollarının mövcud olduğunu bildirib.

"Ən təsirli üsul səhər işığına birbaşa məruz qalmaqdır. Bundan əlavə, hər gün eyni saatda yatmaq və qalxmaq, ekran istifadəsini məhdudlaşdırmaq, səhərlər protein ağırlıqlı (yumurta, pendir) səhər yeməyi, axşam isə yüngül yeməklər, səhər və ya günorta saatlarında edilən yüngül məşqlər bədənin enerji səviyyəsini yüksəldərək qış depressiyasının təsirlərini azaldır", deyə mütəxəssis "CNN Türk"ə bildirib.

Umut Mert Aksoy qeyd edir ki, günlərin qısalması və işığın azalması ilə ortaya çıxan yorğunluq, istəksizlik və yuxuluq "Mövsümi Əhval Pozğunluğu”nun (qış depressiyası) xəbərçisi ola bilər. Bu vəziyyət zəiflik deyil, bədənin bioloji saatındakı dəyişikliklərdən qaynaqlanır.

Qış depressiyasının əlamətləri

Bioloji dəyişikliklər səbəbindən insanlar səhərlər qalxmaqda çətinlik çəkir və gün ərzində özlərini yarı yuxulu hiss edirlər. Ən çox rast gəlinən şikayətlər:

* Hər nə qədər yuxu alsam da kifayət etmir hissi. Yuxu müddəti artsa da keyfiyyəti düşür, insan səhər yorğun və istəksiz oyanır (hipersomnia).

* Bəzi hallarda isə tam əksinə: yuxuya getməkdə çətinlik, tez-tez oyanmaq və ya səhər çox erkən oyanıb yenidən yuxuya gedə bilməmək (insomnia).

* Hər iki halda ortaq cəhət, bədənin bioloji saatının təbii ritmdən kənara çıxmasıdır. Bu vəziyyət enerjini bərpa etmək üçün iştahın, xüsusilə də şirniyyat və karbohidratlara tələbin artması ilə müşayiət olunur.

Ciddi vəziyyətlərdə diqqət

Umut Mert Aksoy xəbərdarlıq edir:

"Əgər yuxu problemləri davamlıdırsa və gündəlik fəaliyyətləri (iş, dərs, münasibətlər) təsirləyirsə, bu normal mövsüm keçişi deyil, klinik vəziyyətdir. Həftədə üç gecədən çox və üç aydan uzun davam edən yuxu problemləri "xroniki insomnia" kimi qiymətləndirilir və peşəkar dəstək tələb edir".

Qış depressiyasına qarşı 4 tövsiyə

Yuxu gigiyenası: Hər gün eyni saatda yatıb qalxmaq bioloji saatın pozulmasının qarşısını alır.

Ekran məhdudiyyəti: Axşam saatlarında telefon və kompüter ekranlarından yayılan mavi işıq melatonini azaldır və yuxu vaxtını gecikdirir. Yatmazdan əvvəl istifadəsi məhdudlaşdırılmalıdır.

Qidalanma: Səhərlər protein ağırlıqlı (yumurta, pendir) səhər yeməyi, axşam isə yüngül qidalar tövsiyə olunur.

Fiziki fəaliyyət: Səhər və ya günorta saatlarında yüngül məşqlər enerji səviyyəsini artırır.

İşıq terapiyası: Mövsümi depressiya üçün təsirli dərmansız üsullardan biri "İşıq Terapiyası"dır. 

Umut Mert Aksoy deyir:

"Hər səhər 20–30 dəqiqə 10.000 lux gücündə xüsusi işıq mənbəyinə məruz qalmaq gün işığını təqlid edir, beyni 'oyan' mesajı ilə stimullaşdırır, melatonin balansını tənzimləyir və serotonin sistemini canlandırır. Adətən bir həftə ərzində nəzərəçarpan yaxşılaşma olur".

Kimlər daha həssasdır?

Qış depressiyası hər kəsə eyni təsir etmir. Bəzi insanlar bioloji olaraq daha həssasdır. Umut Mert Aksoy bildirir:

"Genetik səviyyədə, melatonin reseptorlarını kodlayan bəzi gen fərqləri insanı mövsümi depressiyaya meylli edir. Bu şəxslərdə beynin işığa cavab həddi daha aşağıdır və qaranlıq günlərin təsirini daha dərin hiss edirlər".

Zəiflik deyil, bioloji reaksiya

Umut Mert Aksoy sözlərini belə yekunlaşdırır:

"Qış depressiyası zəiflik deyil, bədənin təbiətin ritminə verdiyi bioloji reaksiyadır. Təbiətlə mübarizə aparmaq əvəzinə onun ritminə uyğunlaşmaq və həyat vərdişlərini buna görə tənzimləmək ruhsal sağlamlığın ən təbii reseptidir".

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:192
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2025 10:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see323

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see292

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see287

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see238

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see237

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see235

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see230

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see228

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see220

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see216

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see211

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see207

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see198

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see188

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see184

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see184

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see183

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see179

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see174

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri