Qızılın qiyməti niyə düşür?

2025-ci ildə rekord yüksəliş yaşayan qızıl bazarı 2026-cı ilin ortalarında daha mürəkkəb mərhələyə daxil olub. İlin əvvəlində tarixi maksimumları görən qiymətlər son həftələrdə müəyyən geriləmə nümayiş etdirsə də, ekspertlər qiymətli metalın uzunmüddətli perspektivdə yenə də investorların diqqət mərkəzində qalacağını bildirirlər.

Azpost.info bildirir ki, beynəlxalq bazarlarda bir unsiya qızılın qiyməti hazırda 4 150-4 250 dollar intervalında dəyişir. İlin əvvəlində isə qiymətlər 5 300 dollar həddini keçərək rekord səviyyəyə yüksəlmişdi. Son aylarda müşahidə olunan ucuzlaşmanın əsas səbəblərindən biri ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) sərt pul siyasəti və faiz dərəcələrinin yüksək saxlanılması ilə bağlı gözləntilərdir.

Analitiklərin fikrincə, yüksək faiz dərəcələri investorların qızıla marağını müəyyən qədər azaldır. Çünki qızıl faiz gəliri gətirməyən aktiv hesab olunur. ABŞ dollarının möhkəmlənməsi də qiymətli metal üzərində təzyiq yaradan əsas amillərdən biridir.

Bununla belə, qlobal risklər qızılın mövqeyini qoruyur. ABŞ-İran münasibətlərindəki gərginlik, Yaxın Şərqdəki vəziyyət, enerji bazarlarında qeyri-müəyyənlik və dünya iqtisadiyyatında artan risklər investorların təhlükəsiz liman kimi qızıla üz tutmasına səbəb olur.

Dünya Qızıl Şurasının məlumatına görə, 2026-cı ildə də mərkəzi banklar qızıl alışlarını yüksək səviyyədə davam etdirirlər. Təkcə bu ilin ilk rübündə mərkəzi bankların xalis qızıl alışları yüzlərlə tonla ölçülüb. Xüsusilə Çin, Hindistan və bir sıra inkişaf etməkdə olan ölkələr valyuta ehtiyatlarının diversifikasiyası məqsədilə qızıl ehtiyatlarını artırırlar. Bu isə bazarda uzunmüddətli dəstək formalaşdıran əsas amillərdən biri hesab edilir.

İnvestisiya şirkəti “Goldman Sachs” son proqnozunda 2026-cı ilin sonu üçün qızılın qiymət hədəfini 4 900 dollar səviyyəsində müəyyən edib. Bankın ekspertləri hesab edirlər ki, qısamüddətli dalğalanmalara baxmayaraq, mərkəzi bankların davamlı alışları və geosiyasi risklər qiymətlərin yenidən yüksəlməsinə şərait yarada bilər.

Azərbaycan bazarında da qızıla maraq yüksək olaraq qalır. Yerli zərgərlərin sözlərinə görə, son aylarda toy mövsümü  və əhalinin əmanətlərini qorumaq istəyi qızıl məmulatlarına tələbatı artırıb. Bununla yanaşı, qiymətlərin yüksək olması bəzi alıcıların alış qərarını təxirə salmasına səbəb olur.

İqtisadçı Rəşad Həsənovun sözlərinə görə, qızıl hazırda qısamüddətli spekulyativ qazanc aləti deyil, daha çox risklərdən qorunma vasitəsi kimi qiymətləndirilməlidir: “Qlobal qeyri-müəyyənlik davam etdikcə qızıl investorların portfelində öz yerini qoruyacaq. Lakin yaxın aylarda qiymətlərdə kəskin sıçrayışlardan çox, yüksək volatillik müşahidə oluna bilər”.

Ekspert Vüqar Bayramov isə hesab edir ki, FED-in gələcək qərarları bazarın əsas istiqamətverici amili olacaq: “Əgər ABŞ-da faiz endirimləri gündəmə gələrsə, qızıl yenidən bahalaşma mərhələsinə keçə bilər. Əks halda qiymətlər müəyyən müddət cari diapazonda hərəkət edəcək”.

Bazar iştirakçıları hesab edirlər ki, 2026-cı ilin ikinci yarısında qızılın taleyi əsasən ABŞ iqtisadiyyatının vəziyyəti, inflyasiya göstəriciləri və geosiyasi proseslərdən asılı olacaq. Bununla belə, əksər beynəlxalq analitiklər qiymətli metalın uzunmüddətli perspektivdə hələ də ən etibarlı investisiya alətlərindən biri olaraq qaldığı qənaətindədirlər.

Samir Abdulla

AzPost.az