Qlobal şərab istehsalı üçün təhlükə aşkar edildi...

...İqlim dəyişikliyi artıq şərabın dadını və coğrafiyasını dəyişib – və işlər daha da pisləşəcək.

SİA-nın məlumatına görə, beynəlxalq alimlər qrupu PLOS Climate jurnalında qeyri-bərabər istiləşmənin dünyada şərab istehsalına necə təsir etdiyini göstərən ilk qlobal tədqiqatı dərc edib.

Elm adamları beş qitədə 500 şərab bölgəsini tədqiq edərək, son 40 ildə temperaturun, yağışın və ekstremal hava şəraitinin necə dəyişdiyini təhlil ediblər. Onlar üzümün illik yetişmə dövrünün əsas mərhələlərinə xüsusi diqqət yetirdilər: tumurcuqların şişməsindən məhsul yığımına qədər.

...Ən dramatik dəyişikliklər Avropada qeydə alınıb. Beləliklə, temperaturun 35 ° C-dən yuxarı olduğu günlərin sayı normadan 4-6 standart sapma artıb ki, bu da kritik həddindən artıq istiləşməni göstərir.

Bu, giləmeyvələrdə şəkər-turşu balansına təsir edir, məhsul yığım vaxtını sürətləndirir və şərabın keyfiyyətini aşağı sala bilər.

Su qıtlığı olan cənub rayonlarında da quraqlıq və yanğın riski artır.

Müəlliflər qeyd edirlər ki, ənənəvi üzüm sortları yeni iqlim reallıqlarının öhdəsindən gələ bilməz. Bununla belə, gec yetişən, daha istiliyədavamlı sortlara keçid hələ də ləng gedir - xüsusilə şərab mədəniyyətinin tarixən formalaşmış sortlara əsaslandığı Avropada.

Sənayeni xilas etmək üçün elm adamları təcili uyğunlaşmaya çağırır: sortların və rizomların dəyişdirilməsindən kənd təsərrüfatı texnikasının dəyişdirilməsinə qədər...

Bundan əvvəl, 2025-ci ilin aprelində mütəxəssislər alkoqolun beyinə uzunmüddətli zərərindən danışmışdılar.

Belə çıxır ki, hətta bir neçə aylıq ayıqlıqdan sonra da idrak qabiliyyətləri pozulmuş olaraq qala bilər.

Siçovullar üzərində aparılan təcrübə göstərdi ki, müntəzəm spirt istehlakı beynin qərar qəbul etmə və dəyişikliklərə uyğunlaşma üçün cavabdeh olan hissələrinin fəaliyyətini pozur.

Əli Babayev