Qlobal xəstəlik dalğasının görünməyən səbəbi: Ultra emal olunmuş qidalar

Həddindən artıq emal olunmuş qidaların yayılması dünyada xroniki xəstəliklərin artmasının əsas səbəblərindən birinə çevrilir.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, müvafiq sahədə araşdırma aparan mütəxəssislər bu barədə “The Lancet” jurnalında yazıblar.
Bildirilib ki, bu cür qidalar tədricən təzə məhsulları və ev yeməklərini sıradan çıxarır, sakit, lakin çox hiss olunan şəkildə vərdişlərimizi dəyişir.
“Həddindən artıq emal olunmuş qida sənaye üsulu ilə hazırlanmış və çox vaxt “ilkin” görünüşündən uzaq olan məhsuldur. Bu qidalara zavod istehsalı dondurma, kolbasa növləri, sosislər, bir çox cips növləri, mağazalarda kütləvi istehlak üçün satılan çörək, tez bişən dənli qarışıqlar, peçenyelər, qazlı içkilər və hazır yeməklər daxildir. Onlar adətən çoxlu miqdarda duz, şəkər, doymuş yağlar və müxtəlif əlavələr — konservantlar, emulqatorlar, dadlandırıcılar və rəngləndiricilər ehtiva edir. Buna görə belə məhsullar yüksək kalorili olur, lakin vitaminlər, minerallar və lif kimi faydalı maddələr baxımından demək olar ki, kasaddır”, - məqalədə deyilir.
Alimlər vurğulayırlar ki, bu cür məhsulların müntəzəm istifadəsi piylənmə, ürək xəstəlikləri, bəzi xərçəng növləri və hətta vaxtından əvvəl ölüm riskinin artması ilə əlaqəlidir. Lakin problem təkcə tərkibində deyil, məsələ daha dərindir. Belə ki, qida sənayesinin iqtisadi gücü həddindən artıq emal olunmuş məhsulları ucuz, əlçatan və xüsusilə də uşaqlar arasında aqressiv şəkildə reklam olunan hala gətirir.
Tədqiqatçılar hazırkı tədbirləri kifayət hesab etmirlər, çünki onlar ya istehsalçıların təşəbbüslərinə əsaslanır, ya da məsuliyyəti istehlakçının üzərinə qoyur. Bu qidaları “yaxşılaşdırmaq” cəhdləri — əvvəl şəkəri azaltmaq, sonra yağı çıxarmaq, hər şeyi şirinləşdiricilərlə və ya dad gücləndiricilərlə əvəzləmək — problemi nadir hallarda həll edir, bəzən isə daha da çətinləşdirir.
Araşdırmanın müəllifləri yanaşmanın tam dəyişdirilməsini təklif edirlər: təbii, minimum emal olunan məhsulların əlçatanlığını artırmaq, həddindən artıq emal olunmuş qidaların marketinqini və satışını, xüsusən də məktəblərdə, tənzimləmək, eləcə də daha şüurlu qidalanma mədəniyyətini inkişaf etdirmək.
“Alimlərin əsas fikri sadədir: biz sənayenin diktə etdiyi kimi qidalanmağa məhkum deyilik. Daha təbii qidaya nə qədər tez qayıtsaq, sağlamlığımızı qorumaq şansımız bir o qədər yüksək olacaq”, - məqalədə qeyd olunur.