Icma.az
close
up
RU
“Qorxmasa sözümə baxmaz” düşüncəsi uşaqları hara aparır? Psixoloqdan ÇAĞIRIŞ

“Qorxmasa sözümə baxmaz” düşüncəsi uşaqları hara aparır? Psixoloqdan ÇAĞIRIŞ

Icma.az, Redaktor.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

"Günümüzdə bir çox valideyn övlad tərbiyəsində qorxuya əsaslanan üsullara üstünlük verir. “Qorxmasa sözümə baxmaz”, “belə etməsəm ərköyün olar” kimi düşüncələr valideynləri uşağı qorxutmaq yolu ilə idarə etməyə sövq edir. Halbuki bu yanaşma yalnız qısamüddətli itaət yaradır və uzun müddətdə ciddi psixoloji fəsadlara səbəb ola bilər".

Bu fikirləri Redaktor.az-a açıqlamasında psixoloq Pərvanə Musayeva övladlarında qorxu yaradaraq tərbiyə verən valideynlərdən danışarkən bildirdi.

Onun sözlərinə görə, qorxu ilə tərbiyə dedikdə, uşağın davranışlarının sevgi, anlayış və izah yolu ilə deyil, cəza, hədələmə və təzyiq vasitəsilə yönləndirilməsi nəzərdə tutulur:

"Bu cür tərbiyə zamanı uşaq valideynin sevgisini itirməkdən, cəzalandırılmaqdan, tərk edilməkdən, qışqırıq və ya utandırılmaqdan qorxaraq davranışını dəyişir. Nəticədə uşaq düzgün olanı anladığı üçün deyil, təhlükədən yayınmaq üçün “itaətkar” görünür. Valideynlərin bu üsula müraciət etməsinin əsas səbəbləri çox zaman özlərinin də bu cür böyüdülməsi, alternativ və sağlam tərbiyə üsullarını tanımamaları, gündəlik stres, tükənmişlik və səbrsizlikdir".

Müsahibimiz qeyd etdi ki, cəmiyyətdə kök salmış “nizam-intizam yalnız qorxu ilə mümkündür” düşüncəsi də bu yanaşmanı gücləndirir:

"Əksər hallarda bu davranış pis niyyətdən yox, məhz məlumatsızlıqdan qaynaqlanır. Qorxu mühitində böyüyən uşaqlarda zamanla müxtəlif psixoloji problemlər formalaşa bilər. Belə uşaqlar daim narahatlıq və təşviş içində yaşayır, hər an səhv edəcəklərindən qorxurlar. Özlərini dəyərsiz, bacarıqsız və yetərsiz hiss etmək meyli güclənir. Duyğularını ifadə etməkdə çətinlik çəkən bu uşaqlar böyüdükdə “yox” deməkdən çəkinir, hisslərini boğur və öz ehtiyaclarını arxa plana atırlar. Bəziləri həddindən artıq itaətkar olur, bəziləri isə yeniyetməlik dövründə aqressiv və üsyankar davranışlar sərgiləyir. Qorxu ilə böyüyən uşaqların yetkinlik dövründə münasibətlərində də problemlər ortaya çıxa bilər. Onlarda tərk edilmə qorxusu güclənir, sağlam sərhədlər qurmaqda çətinlik yaranır və toksik münasibətlərdə qalmaq riski artır".

Psixoloqun sözlərinə görə, qorxuya əsaslanan tərbiyə əvəzinə, anlayışa, izaha, empatiyaya və ardıcıl, sərhədli münasibətə söykənən sağlam yanaşma tətbiq olunmalıdır.

"Uşaq qorxduğu üçün deyil, anladığı və güvəndiyi üçün davranışını dəyişəndə bu dəyişiklik daha qalıcı olur. Qorxu ilə tərbiyə olunan uşaq zahirən sakit görünə bilər, lakin bu sakitlik çox vaxt daxili gərginliyin göstəricisidir. Sağlam psixoloji inkişaf üçün uşağın özünü təhlükəsiz, qəbul olunmuş və anlaşılmış hiss etməsi vacibdir. Valideynin əsas vəzifəsi qorxu yaratmaq deyil, uşağa emosional dayaq olmaqdır", - deyə Pərvanə Musayeva yekunlaşdırdı.

Xədicə BAXIŞLI 

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:213
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 12 Yanvar 2026 19:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see290

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see285

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see248

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see234

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see232

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see231

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see230

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see229

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see221

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see219

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see215

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see212

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see204

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see191

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see191

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see186

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see185

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri