Icma.az
close
up
RU
“Qorxmasa sözümə baxmaz” düşüncəsi uşaqları hara aparır? Psixoloqdan ÇAĞIRIŞ

“Qorxmasa sözümə baxmaz” düşüncəsi uşaqları hara aparır? Psixoloqdan ÇAĞIRIŞ

Icma.az, Redaktor.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

"Günümüzdə bir çox valideyn övlad tərbiyəsində qorxuya əsaslanan üsullara üstünlük verir. “Qorxmasa sözümə baxmaz”, “belə etməsəm ərköyün olar” kimi düşüncələr valideynləri uşağı qorxutmaq yolu ilə idarə etməyə sövq edir. Halbuki bu yanaşma yalnız qısamüddətli itaət yaradır və uzun müddətdə ciddi psixoloji fəsadlara səbəb ola bilər".

Bu fikirləri Redaktor.az-a açıqlamasında psixoloq Pərvanə Musayeva övladlarında qorxu yaradaraq tərbiyə verən valideynlərdən danışarkən bildirdi.

Onun sözlərinə görə, qorxu ilə tərbiyə dedikdə, uşağın davranışlarının sevgi, anlayış və izah yolu ilə deyil, cəza, hədələmə və təzyiq vasitəsilə yönləndirilməsi nəzərdə tutulur:

"Bu cür tərbiyə zamanı uşaq valideynin sevgisini itirməkdən, cəzalandırılmaqdan, tərk edilməkdən, qışqırıq və ya utandırılmaqdan qorxaraq davranışını dəyişir. Nəticədə uşaq düzgün olanı anladığı üçün deyil, təhlükədən yayınmaq üçün “itaətkar” görünür. Valideynlərin bu üsula müraciət etməsinin əsas səbəbləri çox zaman özlərinin də bu cür böyüdülməsi, alternativ və sağlam tərbiyə üsullarını tanımamaları, gündəlik stres, tükənmişlik və səbrsizlikdir".

Müsahibimiz qeyd etdi ki, cəmiyyətdə kök salmış “nizam-intizam yalnız qorxu ilə mümkündür” düşüncəsi də bu yanaşmanı gücləndirir:

"Əksər hallarda bu davranış pis niyyətdən yox, məhz məlumatsızlıqdan qaynaqlanır. Qorxu mühitində böyüyən uşaqlarda zamanla müxtəlif psixoloji problemlər formalaşa bilər. Belə uşaqlar daim narahatlıq və təşviş içində yaşayır, hər an səhv edəcəklərindən qorxurlar. Özlərini dəyərsiz, bacarıqsız və yetərsiz hiss etmək meyli güclənir. Duyğularını ifadə etməkdə çətinlik çəkən bu uşaqlar böyüdükdə “yox” deməkdən çəkinir, hisslərini boğur və öz ehtiyaclarını arxa plana atırlar. Bəziləri həddindən artıq itaətkar olur, bəziləri isə yeniyetməlik dövründə aqressiv və üsyankar davranışlar sərgiləyir. Qorxu ilə böyüyən uşaqların yetkinlik dövründə münasibətlərində də problemlər ortaya çıxa bilər. Onlarda tərk edilmə qorxusu güclənir, sağlam sərhədlər qurmaqda çətinlik yaranır və toksik münasibətlərdə qalmaq riski artır".

Psixoloqun sözlərinə görə, qorxuya əsaslanan tərbiyə əvəzinə, anlayışa, izaha, empatiyaya və ardıcıl, sərhədli münasibətə söykənən sağlam yanaşma tətbiq olunmalıdır.

"Uşaq qorxduğu üçün deyil, anladığı və güvəndiyi üçün davranışını dəyişəndə bu dəyişiklik daha qalıcı olur. Qorxu ilə tərbiyə olunan uşaq zahirən sakit görünə bilər, lakin bu sakitlik çox vaxt daxili gərginliyin göstəricisidir. Sağlam psixoloji inkişaf üçün uşağın özünü təhlükəsiz, qəbul olunmuş və anlaşılmış hiss etməsi vacibdir. Valideynin əsas vəzifəsi qorxu yaratmaq deyil, uşağa emosional dayaq olmaqdır", - deyə Pərvanə Musayeva yekunlaşdırdı.

Xədicə BAXIŞLI 

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:237
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 12 Yanvar 2026 19:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri