Icma.az
close
up
RU
“Qorxmasa sözümə baxmaz” düşüncəsi uşaqları hara aparır? Psixoloqdan ÇAĞIRIŞ

“Qorxmasa sözümə baxmaz” düşüncəsi uşaqları hara aparır? Psixoloqdan ÇAĞIRIŞ

Icma.az, Redaktor.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

"Günümüzdə bir çox valideyn övlad tərbiyəsində qorxuya əsaslanan üsullara üstünlük verir. “Qorxmasa sözümə baxmaz”, “belə etməsəm ərköyün olar” kimi düşüncələr valideynləri uşağı qorxutmaq yolu ilə idarə etməyə sövq edir. Halbuki bu yanaşma yalnız qısamüddətli itaət yaradır və uzun müddətdə ciddi psixoloji fəsadlara səbəb ola bilər".

Bu fikirləri Redaktor.az-a açıqlamasında psixoloq Pərvanə Musayeva övladlarında qorxu yaradaraq tərbiyə verən valideynlərdən danışarkən bildirdi.

Onun sözlərinə görə, qorxu ilə tərbiyə dedikdə, uşağın davranışlarının sevgi, anlayış və izah yolu ilə deyil, cəza, hədələmə və təzyiq vasitəsilə yönləndirilməsi nəzərdə tutulur:

"Bu cür tərbiyə zamanı uşaq valideynin sevgisini itirməkdən, cəzalandırılmaqdan, tərk edilməkdən, qışqırıq və ya utandırılmaqdan qorxaraq davranışını dəyişir. Nəticədə uşaq düzgün olanı anladığı üçün deyil, təhlükədən yayınmaq üçün “itaətkar” görünür. Valideynlərin bu üsula müraciət etməsinin əsas səbəbləri çox zaman özlərinin də bu cür böyüdülməsi, alternativ və sağlam tərbiyə üsullarını tanımamaları, gündəlik stres, tükənmişlik və səbrsizlikdir".

Müsahibimiz qeyd etdi ki, cəmiyyətdə kök salmış “nizam-intizam yalnız qorxu ilə mümkündür” düşüncəsi də bu yanaşmanı gücləndirir:

"Əksər hallarda bu davranış pis niyyətdən yox, məhz məlumatsızlıqdan qaynaqlanır. Qorxu mühitində böyüyən uşaqlarda zamanla müxtəlif psixoloji problemlər formalaşa bilər. Belə uşaqlar daim narahatlıq və təşviş içində yaşayır, hər an səhv edəcəklərindən qorxurlar. Özlərini dəyərsiz, bacarıqsız və yetərsiz hiss etmək meyli güclənir. Duyğularını ifadə etməkdə çətinlik çəkən bu uşaqlar böyüdükdə “yox” deməkdən çəkinir, hisslərini boğur və öz ehtiyaclarını arxa plana atırlar. Bəziləri həddindən artıq itaətkar olur, bəziləri isə yeniyetməlik dövründə aqressiv və üsyankar davranışlar sərgiləyir. Qorxu ilə böyüyən uşaqların yetkinlik dövründə münasibətlərində də problemlər ortaya çıxa bilər. Onlarda tərk edilmə qorxusu güclənir, sağlam sərhədlər qurmaqda çətinlik yaranır və toksik münasibətlərdə qalmaq riski artır".

Psixoloqun sözlərinə görə, qorxuya əsaslanan tərbiyə əvəzinə, anlayışa, izaha, empatiyaya və ardıcıl, sərhədli münasibətə söykənən sağlam yanaşma tətbiq olunmalıdır.

"Uşaq qorxduğu üçün deyil, anladığı və güvəndiyi üçün davranışını dəyişəndə bu dəyişiklik daha qalıcı olur. Qorxu ilə tərbiyə olunan uşaq zahirən sakit görünə bilər, lakin bu sakitlik çox vaxt daxili gərginliyin göstəricisidir. Sağlam psixoloji inkişaf üçün uşağın özünü təhlükəsiz, qəbul olunmuş və anlaşılmış hiss etməsi vacibdir. Valideynin əsas vəzifəsi qorxu yaratmaq deyil, uşağa emosional dayaq olmaqdır", - deyə Pərvanə Musayeva yekunlaşdırdı.

Xədicə BAXIŞLI 

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:229
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 12 Yanvar 2026 19:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri