Quranda deyildiyi kimi, qarışqalar səslərlə ünsiyyət qururlar...

...Uca Tanrının yer üzündə ən mütəşəkkil canlılardan biri kimi yaratdığı qarışqaların mürəkkəb səs rabitə sistemi var.

Müasir tədqiqatlar təsdiqləyir ki, bu kiçik canlılar təkcə kimyəvi siqnallar mübadiləsi aparmır, həm də qohumları ilə ünsiyyət qurmaq üçün səslərdən istifadə edir və "dil" təlimi mərhələsindən keçirlər.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, nüfuzlu elmi jurnal olan "Journal of Comparative Psychology"də öz tapıntılarını dərc edən Moskva Dövlət Universiteti və NSU-dan olan rus bioloqlar aşkar ediblər ki, qarışqalar da insanlar kimi uşaqlıqdan ünsiyyət qurmağı öyrənirlər.

Gənc fərdlər böyüklərdən daha uzun və daha az strukturlaşdırılmış səslər çıxararaq "boğultu" mərhələsindən keçirlər ki, bu da səsli ünsiyyətin təlim və təcrübə tələb etdiyini göstərir.

...Başqa bir təəccüblü kəşf Britaniya və İtaliya entomoloqları tərəfindən edilərək Current Biology jurnalında dərc edildi. Məlum oldu ki, qarışqalar hətta pup mərhələsində - doğulmazdan çox əvvəl səslər çıxarmağa başlayırlar.

Əvvəla, bu, qarın boşluğundakı xüsusi bir orqanın köməyi ilə insanın cırıltı kimi qəbul edə biləcəyi səslər çıxaran qarışqa puplarına aiddir.

Onlar üçün bu siqnallar onların yüksək sosial statusunun təsdiqi kimi xidmət edir: işçi qarışqalar ilk növbədə, məsələn, daşqın və ya yuvanın dağılması zamanı "səs verə" bilən pupları xilas edirlər.

Qarışqalar səslərdən koloniyadakı hərəkətləri əlaqələndirmək, təhlükə barədə xəbərdarlıq etmək və ya qida axtarmaq üçün istifadə edirlər - məsələn, qarın hissələrini ovuşdurmaqla xırıltılı səslər.

Lakin səsli ünsiyyət ən aydın və nümayişkaranə şəkildə inkişafın erkən mərhələlərində, qarışqalar yalnız qohumları ilə qarşılıqlı əlaqə qurmağı öyrəndikdə özünü göstərir.

Bu və digər elmi kəşflər bəşəriyyətə 1400 ildən çox əvvəl məlum olanların yalnız təsdiqidir.

...Uca Allah Qurani-Kərimdə qarışqaların ünsiyyət qurma qabiliyyətini belə təsvir edir: ...“Qarışqa vadisinə çatanda bir qarışqa dedi: “Ey qarışqalar! Süleyman və onun döyüşçüləri sizi hiss etmədən məhv etməsinlər deyə yuvalarınıza girin.” Süleymanın sözlərinə gülümsəyərək dedi: “Pərvərdigara! Mənə və valideynlərimə göstərdiyin mərhəmətinə görə minnətdar olmağı və razı qalacağın saleh əməllər etməyi ilhamlandır. Mərhəmətinlə məni saleh qullarının arasına daxil et” ("Nəml" (Qarışqalar) surəsi, 18-19-cu ayələr).

...Tədqiqatçıların müəyyən etdiyi kimi, qarşılıqlı yardım və qohumların xilas edilməsi qarışqaların sağlam ünsiyyətinin əsas funksiyalarından biridir.

Qeyd etmək lazımdır ki, Quranda qarışqa məhz bu məqsədlə öz icmasını təhlükə barədə xəbərdar edir, onları yuvalarında sığınmağa çağırır.

Allah tərəfindən heyvanların dilini anlamaq qabiliyyəti verilmiş Süleyman peyğəmbərin (ona Allahın salavatı və salamı olsun) hekayəsi və qarışqanın qohumlarına verdiyi xəbərdarlıq qarışqaların mürəkkəb ünsiyyət sisteminə malik olduğuna birbaşa işarədir.

Bu gün alimlərin laboratoriyalarda kəşf etdikləri şeylər əsrlər boyu Quranda yer alıb və bizə Yaradanın böyüklüyünü xatırladır. Yaradanın böyüklüyünü xatırladan bu ayə, Onun yaratdıqlarında düşünülə bilən dərin bir məna daşıyır.

Əli Babayev