Qürbətdə yazılmış bədii “Qarabağnamə”lər

Moskvada yaşayıb-yaradan tanınmış yazıçı soydaşımız Ulduz Qasım Vətəndə keçirdiyi ənənəvi yay istirahət günlərində oxuculara növbəti 3 bədii-sənədli kitabını da təqdim etdi. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Natəvan klubunda keçirilən mərasimdə mühacir yazıçının son əsərləri – “Ovunmayan duyğular”, “Doktor Meşati” və “Xanımlıq zirvəsinin Böyükxanımı” kitablarında əksini tapan Vətən sevgisi, ali insanlıq duyğuları və vətəndaşlıq borcu kimi anlayışlar ətrafında geniş müzakirə aparıldı.

Mərasimi giriş sözü ilə açan Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədr müvani Rəşad Məcid bildirdi ki, Qarabağın əzəli Azərbaycan torpağı olduğunu təsdiq edən çoxlu sənədli mənbə və məşhur “Qarabağnamələr” silsiləsi olsa da, bu həqiqətin bədii təcəssümümü də ötən illərdə zərurətə çevrilib. Xalqımızın Qarabağın həqiqi sahibi olduğunu və bu qədim yurda sonsuz sevgisini əks etdirən “bədii salnamələr”in sırasında Ulduz Qasımın ərsəyə gətirdiyi 10-dan artıq əsər əsl yaradıcı fədakarlıq nümunəsidir.

“Yurd həsrətini qəriblikdə ikiqat ağrı ilə yaşayan yazıçı-publisist Ulduz Qasım bu silsiləyə “Ağ göyərçinlər”lə başlayıb, “Qarabağda qiyamət”lə davam edən və nəhayət, “Qarabağın Cənnət çiçəkləri” ilə tamamlanan roman - trilogiya yaratmağa da nail olub. Bu dəfə isə Ulduz xanım Vətənə son yaradıcılıq hesabatı ilə gəlib.

Məclisin aparıcısı şair-ədəbiyyatşünas, “Kredo” qəzetinin baş redaktoru Əlirza Xələfli qeyd etdi ki, Cəbrayıl rayonunun Mərcanlı obasının Mehdili kəndində doğulub-böyümüş Ulduz Qasımın Arazboyunda yurdun bütövlüyünə mənəvi bağlılıq ruhunda formalaşmış dünyagörüşü Bakı Dövlət Universitetnin jurnalistika fakültəsində təhsil aldığı illərdə ədəbi məramnaməyə çevrilib. Ali təhsil illərində mərkəzi mediada müxtəlif janrlı bədii-publisistik yazılarla çıxış edib istedadını geniş auditoriyayada sübuta yetirmiş, ailə qurduqdan sonra taleyin hökmü ilə Moskvada yaşamalı olmuş yazar ruhən daim Vətənlə bağlı olub.

Qarabağ münaqişəsi başlayandan isə Ulduz Qasım həm yaradıcılığını, həm də iş adamı kimi xeyriyyəçilik fəaliyyətini bütünlüklə başıbəlalı yurdun taleyi, doğma diyarda erməni qaniçənlərin törətdikləri fəlakətlərin bədi-sənədli mənzərəsinin yaradılmasına həsr edib. Ötən illərdə həmyerlimizin “Mən aşiqəm Qarabağda”, “Tələbə gündəliyi”, “Qürbət Zöhrəsi”, “Xocalı şikəstəsi”, “Açılmayan sirrlər”, “Solmayan nərgiz”, “Ağ göyərçinlər”, “Qarabağda qiyamət”, “Qaçaq Aslan”, “Maral”, “Nöktələrin dedikləri”, “Badamgözlü”, “Qarabağın cənnət çiçəkləri” kimi kitablarında bütün varlığı ilə Vətənin taleyi ilə yaşayan yazıçının insani iztirabları, Azərbaycan həqiqətləri ilə bağlı vətəndaş yanğısı, arzu və ümidləri davamlı silsiləyə, mənəvi salnaməyə çevrilib.

Mərasimdə Ulduz Qasımın bir neçə kitabının redaktoru, Əməkdar jurnalist Tahir Aydınoğlu söylədi ki, Ulduz Qasımın Vətən müharibəsindən 2 ay əvvəl tamamladığı və Şuşanın azad edilməsinin bədii mesajını vermiş “Ağ göyərçinlər”dəki “öncəgörmə”nin ayağı sayalı oldu. Çox keçmədi ki, “Qarabağda qiyamət” qopdu. Qarabağ münaqişəsi mövzusunda silsilə kitablarının davamı olan “Qarabağda qiyamət” romanı Vətən müharibəsinə həsr olunmuş ilk irihəcmli əsərdir. Müəllifin II Qarabağ savaşının ilk günlərindən qələmə almağa başlayıb, tarixi zəfərdən 72 gün sonra tamamladığı bu əsərdə Azərbaycan xalqının qarşısıalınmaz qələbə əzmi və döyüşçülərimizin misilsiz qəhrəmanlığı sənədli materiallar əsasında bədii şəkildə salnamələşib.

Roman bu sözlərlə bitirdi: “Şuşanın azadlığından bir gün sonra ətraf rayonlardan bir neçə yaşayış məntəqələri azad olundu, döyüşçülərimiz Xankəndiyə çatdılar... Və sonra...”. Sonrası “Qarabağda qiyamət” “Qarabağın Cənnət çiçəkləri”ni bitirdi. Həmin yarmçıq cümlənin davamı olaraq, sonrakı dövrdə müəllif eyni öyünc və sevgi ilə “Qarabağın Cənnət çiçəkləri” romanını qələmə aldı.

Yazıçının Qarabağ Zəfərindən əvvəl və sonra oxuculara layiqli töhfəsi olan “Ağ göyərçinlər”, “Qarabağda qiyamət” və “Qarabağın Cənnət çiçəkləri” romanları onun əvvəlki yaradıcılığının ideya-mənəvi davamıdır. Bu bədii “Qarabağnamə”lər işğal altında olan torpaqlarımızı azad etmək uğrunda söz savaşında əsl fədakarlıq, sənət zəfəridir. Ulduz Qasımın yaradıcılığınıın “Qarabağ marafonu” növbəti mərhələdə Azərbaycanın ulu mənəvi dəyərlərinin bədii təcəssümü ilə davam edir.

Bu baxımdan təqdim edilən növbəti 3 kitab xalqımızın böyüklüyünü, insanlığı şərəfləndirən mənəvi ucalığını çağdaş qəhrəmanların timsalında ümumiləşdirib. Bütün bunlar Azərbaycan gerçəkliyinin ədəbi-bədii tədqiqi təsiri bağışlayır. Ümumiyyətlə, Ulduz Qasımın nəsrində həyat bütün əlvanlığı və təbiiliyi ilə əks olunduğundan çağdaş ədəbi realizmin yeni nümunələri kimi diqqəti cəlb edir.

Təqdimat mərasimində Rusiyanın məşhur “Literaturnaya qazeta” həftəliyinin Azərbaycan təmsilçisi Akif Əhmədgil, əməkdar jurnalistlər Əntiqə Qonaq və Şəmsiyyə Kərimova, publisist Nəzirməmməd Zöhrablı və digər çıxış edənlər Ulduz Qasımın əsərlərinin mövzu, ideya və sənətkarlıq xüsusiyyətlərindən söz açdılar. Onlar yazıçı dostlarının son 3 əsərində də Azərbaycan gerçəkliyinin yüksək bədiilik və sevgi ilə əksini tapdığını vurğuladlar, nasir soydaşımıza yaradıcılığının yetkinlik çağında yeni uğurlar arzuladılar.

Sonda deyilən xoş sözlərə görə razılığını bildirən Ulduz Qasım bundan sonra da doğma Vətənə qələmi ilə xidmət edəcəyini söylədi.

* * *

Həmin gün Ulduz Qasım son iilərdə çap olunmuş əsərlərinin nüsxələrini ölkəmizin baş kitab xəzinəsi və ən mötəbər mənəvi saxlanclarından olan Milli Kitabxanaya hədiyyə etdi.

Kitabxananın direktoru, profesor Kərim Tahirov Ulduz Qasımın təqdim etdiyi kitab dəstinin onun yaradıcılığının geniş oxucu kütləsinə çatdırılmasında gərəkli olacağını söylədi, hədiyyəyə görə razılığını bildirdi.

T.RÜSTƏMLİ
XQ