Icma.az
close
up
RU
Rafael tablosundakı sirr: Süni intellekt yad əli üzə çıxardı

Rafael tablosundakı sirr: Süni intellekt yad əli üzə çıxardı

Qaynarinfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Süni intellektlə edilən yeni analiz Renessans ustası Rafaelə (Raphael) aid edilən Madonna della Rosa adlı tablodakı bir üzün böyük ehtimalla rəssamın özünə məxsus olmadığını göstərib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Science Alert" nəşrinin məlumatına görə, əsərdə yer alan bu üz Rafael tərəfindən çəkilməyib.

Süni intellekt insan gözündən yayınan detalları aşkar edə biləcək şəkildə öyrədilə bilir. Yeni hazırlanmış metod Rafaelə aid olduğu düşünülən tabloda diqqətçəkən bir fərqi üzə çıxarıb. Analizə əsasən, əsərdəki üzlərdən biri ustanın fırçasından çıxmayıb.

Söhbət Madonna della Rosa tablosunun sol yuxarı hissəsində təsvir edilən Müqəddəs Yusif fiqurunun üzündən gedir. Əsərin bütövlükdə Rafael tərəfindən çəkilib-çəkilmədiyi sənət tarixçiləri arasında uzun illərdir mübahisə mövzusudur.

Mənşəyi qeyri-müəyyən tablo

Mənbələrdə Madonna della Rosa tablosunun 1667-ci ildə İspaniyada bir monastırda asılı olduğu qeyd edilir. Əsər 1857-ci ilə qədər burada qalıb, daha sonra İspaniya Milli İncəsənət Muzeyinin kolleksiyasına daxil edilib. Lakin 1667-ci ildən əvvəlki tarixi hələ də məlum deyil.

Tablo İspaniyada olduğu dövrdə tam şəkildə Rafaelə aid edilib. Bununla belə, bəzi mütəxəssislər Müqəddəs Yusif fiqurundakı rəng palitrası və texniki işlənmənin digər fiqurlardan açıq şəkildə fərqləndiyini, Rafael emalatxanasından başqa sənətçilərin də işə cəlb oluna biləcəyini irəli sürüblər.


"Emalatxana töhfəsi” ehtimalı

Bredford Universitetindən kimyaçı Howell Edwards tablonun xüsusilə Rafaelın tələbəsi Giulio Romano və ehtimal ki, Gianfrancesco Penni ilə əlaqələndirildiyini bildirib. Edwards, "İspaniyada əsərin orijinal müəllifliyi heç vaxt ciddi şəkildə sorğulanmayıb”, – deyə qeyd edib.


Süni intellekt təhlilə qoşuldu

Mübahisəyə yeni ölçü qazandıran tədqiqat Böyük Britaniya və ABŞ-dan olan alimlər tərəfindən hazırlanmış süni intellekt əsaslı analiz metodu ilə aparılıb.

Bredford Universitetindən riyaziyyatçı və kompüter alimi Hassan Ugail-in rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu alqoritmi müəllifliyi dəqiq təsdiqlənmiş Rafael tabloları əsasında öyrədib.

Ugail bildirib ki, "dərin xüsusiyyət analizi” vasitəsilə kompüterə Rafael üslubu – fırça hərəkətlərindən tutmuş rəng palitrasına, kölgələndirmədən kompozisiyaya qədər – çox detallı şəkildə tanıdılıb.

 

Nəticə: Müqəddəs Yusifin üzü başqa biri tərəfindən çəkilib

Qeyd olunur ki, istifadə edilən metod Rafael tablolarını ayırd etmədə daha əvvəl 98 faiz dəqiqlik göstərib. Bu tədqiqatda isə tablo təkcə bütöv şəkildə deyil, ayrı-ayrı üzlər üzrə də təhlil edilib.

Analiz nəticələrinə görə, Madonna, Körpə İsa və Müqəddəs Yəhya fiqurları Rafaelə aid görünür. Lakin Müqəddəs Yusifin üzü bu təsnifata daxil olmayıb. Əvvəlki müzakirələrdə də həmin üzün digərləri ilə müqayisədə daha "zəif” işlənməsi diqqətə çatdırılmışdı.

Ugail, "Tablonu bütöv şəkildə analiz etdikdə nəticələr qəti deyildi. Ancaq hissələri ayrıca araşdırdıqda Müqəddəs Yusifin üzünün böyük ehtimalla Rafaelə aid olmadığı üzə çıxdı”, – deyə bildirib.

Müasir texnologiyanın sənət tarixində rolu

Araşdırma klassik sənət əsərlərinin sirrlərinin açılmasında müasir texnologiyanın artan roluna daha bir nümunə kimi qiymətləndirilir.

1518–1520-ci illər arasında kətan üzərində çəkildiyi ehtimal edilən Madonna della Rosa tablosunda Rafaelın bütün fiqurları şəxsən özü yaratmamış ola biləcəyi barədə şübhələr hələ XIX əsrin ortalarından səsləndirilirdi. Süni intellekt dəstəkli bu analiz həmin şübhələri xeyli gücləndirib.

Bununla yanaşı, tədqiqat qrupu süni intellektin sənət tarixçilərinin və ekspertlərin yerini tutmayacağını xüsusilə vurğulayır.

Günay

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 02 Fevral 2026 12:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri