Icma.az
close
up
RU
Rafael tablosundakı sirr: Süni intellekt yad əli üzə çıxardı

Rafael tablosundakı sirr: Süni intellekt yad əli üzə çıxardı

Qaynarinfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Süni intellektlə edilən yeni analiz Renessans ustası Rafaelə (Raphael) aid edilən Madonna della Rosa adlı tablodakı bir üzün böyük ehtimalla rəssamın özünə məxsus olmadığını göstərib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Science Alert" nəşrinin məlumatına görə, əsərdə yer alan bu üz Rafael tərəfindən çəkilməyib.

Süni intellekt insan gözündən yayınan detalları aşkar edə biləcək şəkildə öyrədilə bilir. Yeni hazırlanmış metod Rafaelə aid olduğu düşünülən tabloda diqqətçəkən bir fərqi üzə çıxarıb. Analizə əsasən, əsərdəki üzlərdən biri ustanın fırçasından çıxmayıb.

Söhbət Madonna della Rosa tablosunun sol yuxarı hissəsində təsvir edilən Müqəddəs Yusif fiqurunun üzündən gedir. Əsərin bütövlükdə Rafael tərəfindən çəkilib-çəkilmədiyi sənət tarixçiləri arasında uzun illərdir mübahisə mövzusudur.

Mənşəyi qeyri-müəyyən tablo

Mənbələrdə Madonna della Rosa tablosunun 1667-ci ildə İspaniyada bir monastırda asılı olduğu qeyd edilir. Əsər 1857-ci ilə qədər burada qalıb, daha sonra İspaniya Milli İncəsənət Muzeyinin kolleksiyasına daxil edilib. Lakin 1667-ci ildən əvvəlki tarixi hələ də məlum deyil.

Tablo İspaniyada olduğu dövrdə tam şəkildə Rafaelə aid edilib. Bununla belə, bəzi mütəxəssislər Müqəddəs Yusif fiqurundakı rəng palitrası və texniki işlənmənin digər fiqurlardan açıq şəkildə fərqləndiyini, Rafael emalatxanasından başqa sənətçilərin də işə cəlb oluna biləcəyini irəli sürüblər.


"Emalatxana töhfəsi” ehtimalı

Bredford Universitetindən kimyaçı Howell Edwards tablonun xüsusilə Rafaelın tələbəsi Giulio Romano və ehtimal ki, Gianfrancesco Penni ilə əlaqələndirildiyini bildirib. Edwards, "İspaniyada əsərin orijinal müəllifliyi heç vaxt ciddi şəkildə sorğulanmayıb”, – deyə qeyd edib.


Süni intellekt təhlilə qoşuldu

Mübahisəyə yeni ölçü qazandıran tədqiqat Böyük Britaniya və ABŞ-dan olan alimlər tərəfindən hazırlanmış süni intellekt əsaslı analiz metodu ilə aparılıb.

Bredford Universitetindən riyaziyyatçı və kompüter alimi Hassan Ugail-in rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu alqoritmi müəllifliyi dəqiq təsdiqlənmiş Rafael tabloları əsasında öyrədib.

Ugail bildirib ki, "dərin xüsusiyyət analizi” vasitəsilə kompüterə Rafael üslubu – fırça hərəkətlərindən tutmuş rəng palitrasına, kölgələndirmədən kompozisiyaya qədər – çox detallı şəkildə tanıdılıb.

 

Nəticə: Müqəddəs Yusifin üzü başqa biri tərəfindən çəkilib

Qeyd olunur ki, istifadə edilən metod Rafael tablolarını ayırd etmədə daha əvvəl 98 faiz dəqiqlik göstərib. Bu tədqiqatda isə tablo təkcə bütöv şəkildə deyil, ayrı-ayrı üzlər üzrə də təhlil edilib.

Analiz nəticələrinə görə, Madonna, Körpə İsa və Müqəddəs Yəhya fiqurları Rafaelə aid görünür. Lakin Müqəddəs Yusifin üzü bu təsnifata daxil olmayıb. Əvvəlki müzakirələrdə də həmin üzün digərləri ilə müqayisədə daha "zəif” işlənməsi diqqətə çatdırılmışdı.

Ugail, "Tablonu bütöv şəkildə analiz etdikdə nəticələr qəti deyildi. Ancaq hissələri ayrıca araşdırdıqda Müqəddəs Yusifin üzünün böyük ehtimalla Rafaelə aid olmadığı üzə çıxdı”, – deyə bildirib.

Müasir texnologiyanın sənət tarixində rolu

Araşdırma klassik sənət əsərlərinin sirrlərinin açılmasında müasir texnologiyanın artan roluna daha bir nümunə kimi qiymətləndirilir.

1518–1520-ci illər arasında kətan üzərində çəkildiyi ehtimal edilən Madonna della Rosa tablosunda Rafaelın bütün fiqurları şəxsən özü yaratmamış ola biləcəyi barədə şübhələr hələ XIX əsrin ortalarından səsləndirilirdi. Süni intellekt dəstəkli bu analiz həmin şübhələri xeyli gücləndirib.

Bununla yanaşı, tədqiqat qrupu süni intellektin sənət tarixçilərinin və ekspertlərin yerini tutmayacağını xüsusilə vurğulayır.

Günay

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:242
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 02 Fevral 2026 12:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see380

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see251

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see245

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see244

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see242

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see241

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see239

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see236

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see235

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see234

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see228

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see220

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see217

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see217

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see216

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see216

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see215

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see215

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see215

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri