Rayonlar boşalır Əhalini Bakıya gətirən səbəb nədir?

Azərbaycanda azad sahibkarlığın inkişafı və liberal iqtisadiyyatın qurulması dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi müəyyənləşdirilib. Müstəqillik əldə olunduqdan sonra ölkəmiz sosialist planlı iqtisadi modeldən uzaqlaşaraq, bazar münasibətlərinə əsaslanan yeni iqtisadi sistemin qurulmasına üstünlük verib. Bu proses təkcə iqtisadiyyatın struktur baxımından dəyişməsi deyil, eyni zamanda cəmiyyətin təşəbbüskarlıq ruhunun canlandırılması və iqtisadi azadlıqların genişləndirilməsi ilə müşayiət olunub.

Qiymətlərin formalaşması bazar prinsiplərinə əsaslanaraq həyata keçirilmiş, daxili və xarici iqtisadi fəaliyyətin liberallaşdırılması istiqamətində əhəmiyyətli addımlar atılmışdır. Eyni zamanda, zəngin təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadəyə nail olunmuş, yerli və xarici investorlar üçün cəlbedici investisiya mühiti formalaşdırılmışdır.

Bütün bunların fonunda diqqətçəkən məqam rayonlarda yaşayan əhalinin daha çox paytaxt Bakıya üz tutmasıdır.

İqtisadi inkişafın daha çox mərkəzləşmiş formada – əsasən paytaxtda və böyük şəhərlərdə cəmlənməsi, regionlarda isə yetərli sayda iş yerlərinin və investisiya layihələrinin olmaması nəticə etibarilə rayon sakinlərini daha yaxşı yaşayış və iş imkanları axtarışı ilə Bakıyagəlməsinə səbəb olur. Regional balansın təmin olunması üçün ölkədə həyata keçirilən iqtisadi siyasətin yalnız mərkəzi şəhərləri deyil, bölgələri də əhatə etməsi zəruridir. Regionlara sərmayələrin yönəldilməsi, yerli resurslardan səmərəli istifadə, kiçik və orta sahibkarlığın təşviqi, yerli infrastrukturun gücləndirilməsi və sosial xidmətlərin keyfiyyətinin artırılması bu istiqamətdə əsas prioritetlərdən olmalıdır.

Bu gün ölkəmizdə sözügedən istiqamətdə hansı işlər aparılır?

Globalinfo.az-a danışan Milli Məclisin deputatı Azər Badamov deyib ki, Azərbaycanda azad sahibkarlığın təşviqi ölkənin iqtisadi inkişafı, məşğulluğun artırılması və innovasiyaların stimullaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır:

Azər Badamov

“Azad sahibkarlığın inkişafına dövlət dəstəyi proqramları tətbiq olunur. Bu qanunvericilik bazasının optimallaşdırılması, sahibkarlıq subyektlərinin qeydiyyatının bir pəncərə sisteminin tətbiq olunması, elektron hesabatlılıq sisteminin yaradılması, güzəştli kreditlərin verilməsi, Azad İqtisadi Zona, Sənaye Parkları, Aqroparklarda yaradılmış şəraitlər və işğaldan azad olunmuş ərazilərdə tətbiq olunan güzəştlər şəklində qeyd etmək olar. Bununla yanaşı, sahibkarların maarifləndirilməsi proqramlarının genişləndirilməsinə ehtiyac olduğunu hesab edirəm. Çünki, bütün sahibkarlar dövlətin dəstək proqramları ilə məlumatlı deyillər. Bu da onların inkişafında müəyyən qədər çətinliklərlə üzləşməsinə gətirib çıxardır. Bu baxımdan biznes strukturları üçün dövlətin müvafiq orqanları tərəfindən müxtəlif mövzularda seminarların keçirilməsi və maarifləndirici bukletlərin buraxılması təşkil olunarsa, yaxşı olar.

Həm də bu gün iqtisadiyyat rəqəmsallaşır. Bu baxımdan yeni startapları təqdim edən sahibkarların stimullaşdırılması istiqamətində tədbirlər görülməlidir. Çünki, bütün sahələrdə olduğu kimi biznes sahəsində də rəqəmsal texnologiyalar və süni intelektdən istifadə olunması genişlənməlidir.

Regionlarda sahibkarlığın inkişafına xüsusi yanaşmalar olmalıdır. Belə ki, bu gün regionlarda emal sənayesinin inkişafı günün tələbləri səviyyəsində deyil. Bu baxımdan regionlarda emal sənayesinin inkişafının subsidiyalaşdırılması və vergi güzəştlərinin tətbiqi məsələsi öz həllini tapmalı olduğunu hesab edirəm. Ümumiyyətlə götürüləndə, ölkəmizdə sahibkarlığın inkişafı üçün dövlət dəstəyi genişdir və bu dəstək proqramlarından səmərəli istifadə olunması sahibkarlığın inkişafına yeni bir təkan verəcəkdir”.

İqtisadçı ekspert Xalid Kərimli isə məsələyə belə münasibət bildirib:

Xalid Kərimli

“Azad sahibkarlığa real azadlıq verilməlidir, çünki yalnız bu halda iqtisadiyyatın daha da güclənməsi və ölkə daxilində sərmayə yatırımlarının artması mümkün olacaqdır. Azad sahibkarlığın inkişafı üçün əlverişli rəqabət mühiti yaradılmalıdır. Bu rəqabət mühiti yalnız sahibkarlara deyil, həm də bütün iqtisadiyyatın davamlı inkişafına xidmət edir. Rəqabət, yeni ideyaların və innovasiyaların tətbiqini stimullaşdırır, eyni zamanda bazarda müxtəlif sahələrdə qiymətlərin aşağı düşməsinə və xidmət keyfiyyətinin artmasına gətirib çıxarır.
Sözügedən proseslə İqtisadiyyat Nazirliyi məşğul olur.

Ədalətli və şəffaf məhkəmə sistemi olmalı, müqavilə hüququ effektiv və sürətli şəkildə icra olunmalıdır. Məhkəmələrdə şəffaflıq və müstəqillik təmin olunarsa, sahibkarlar öz hüquqlarını qorumaqda daha əmin olar.
Eyni zamanda, kapitalın sərbəst axınına şərait yaradılmalı, sərmayəçilər öz yatırımlarını risk altında hiss etməməlidir.

Bunların hamısı öz növbəsində azad sahibkarlığın inkişafına təkan verəcək, yeni iş yerlərinin yaradılmasına və ümumilikdə iqtisadiyyatın güclənməsinə səbəb olacaqdır. Əgər bu məsələlər düzgün şəkildə həll edilərsə, ölkədə iqtisadi inkişafın yeni mərhələsinə qədəm qoyulacaq, sahibkarlar daha sərbəst və rəqabətə dayanıqlı fəaliyyət göstərə biləcəklər”.

Qeyd: Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.

Mövzu: Azad sahibkarlığın və liberal iqtisadiyyatın təşviqi

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az