Icma.az
close
up
RU
Reabilitasiya mərkəzlərində keyfiyyətə kim cavabdehdir? ARAŞDIRMA

Reabilitasiya mərkəzlərində keyfiyyətə kim cavabdehdir? ARAŞDIRMA

Sia Az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Özəl reabilitasiya mərkəzləri — fərdi və ya sosial funksiyalarını itirmiş şəxslərin həyat keyfiyyətini bərpa etmək üçün tibbi, psixoloji və sosial xidmətlər göstərən qurumlardır. Bunlar zədədən sonra reabilitasiya, əlilliyi olan şəxslərin bərpası, nevroloji və ortopedik problemlərlə mübarizə, maddə asılılıqdan azad olma kimi xidmətlər verə bilər. Bu sahədə standart və tələblərin formalaşdırılması həm xəstələrin hüquqlarını qorumaq, həm də xidmət keyfiyyətini təmin etmək baxımından vacibdir.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Azərbaycanda özəl reabilitasiya mərkəzlərinə nəzarət və standartlar

Standartların hüquqi əsasları

Azərbaycanda Nazirlər Kabineti “Özəl və bələdiyyə reabilitasiya subyektləri üçün Standartlar”ı təsdiqləyib. Bu sənəd reabilitasiya mərkəzlərinin fəaliyyətinin hansı mərhələlərdən ibarət olmasını, göstərilən xidmətin strukturunu və keyfiyyət meyarlarını müəyyən edir. Standartlar reabilitasiya prosesini — müayinə, ilkin qiymətləndirmə, fərdi proqramın hazırlanması, reabilitasiyanın gedişatı və nəticələrin qiymətləndirilməsini əhatə edir.

Keyfiyyət və mərhələlər

Reabilitasiya tədbirləri kompleks yanaşma ilə həyata keçirilməlidir: tibbi reabilitasiya, peşə-ixtisas reabilitasiya, sosial bacarıqların inkişafı və psixoloji-pedaqoji dəstək daxil olmaqla geniş spektrdə xidmətlər mövcuddur. Bu mərhələlər standartlar tərəfindən konkret nəticə yönümlü şəkildə təsbit olunur və reabilitasiya müəssisəsinin funksional tələblərini müəyyən edir.

Dövlət nəzarəti və real vəziyyət

Dövlət tərəfindən rəsmi özəl reabilitasiya mərkəzlərinə birbaşa nəzarət mexanizmi hələ tam formalaşmayıb — Dövlət Tibbi-Sosial Ekspertiza və Reabilitasiya Agentliyi yalnız öz tabeliyində olan reabilitasiya müəssisələrində monitorinqlər aparır, lakin özəl sahə üçün spesifik nəzarət mexanizmi yoxdur.

Tövsiyə və şikayət mexanizmləri

Özəl reabilitasiya mərkəzlərində xəstələrin hüquqları və xidmət keyfiyyəti ilə bağlı narahatlıqların ortaya çıxması, bəzi hallarda pasient hüquqlarının qorunması və terapiya növlərinin effektivliyi baxımından dövlət nəzarətinin gücləndirilməsi zərurəti barədə mütəxəssislər tərəfindən fikirlər səsləndirilir.

Dünya təcrübəsi: tənzimləmə, standart və akkreditasiya

Beynəlxalq akkreditasiya orqanları

Dünyada reabilitasiya xidmətlərinin keyfiyyətini təmin etmək üçün xüsusi akkreditasiya orqanları fəaliyyət göstərir. Məsələn, CARF International (Commission on Accreditation of Rehabilitation Facilities) qlobal səviyyədə reabilitasiya və digər sağlamlıq xidmətləri üçün beynəlxalq standartlar hazırlayan və sertifikat verən qeyri-kommersiya təşkilatıdır. Bu akkreditasiya müəssisələrdə sabit keyfiyyət standartları, xidmətin nəticələrinin ölçülməsi, müştəri məmnunluğu və yaxşı idarəetmə kimi sahələri əhatə edir.

Keyfiyyət və təhlükəsizlik standartları

Bir çox ölkələrdə reabilitasiya mərkəzləri həm dövlət lisenziyası, həm də akkreditasiya tələb edir. Məsələn, ABŞ və bir sıra Avropa ölkələrində reabilitasiya mərkəzlərinin fəaliyyəti müvafiq dövlət qurumları tərəfindən lisenziyalaşdırılır və həmin ölkələrin standartlaşdırma orqanlarının tələblərinə cavab verməlidir. Bu, xidmətlərin təhlükəsizliyi, səriştəli personal, müasir avadanlıq, etik qaydalar və pasient hüquqlarının qorunması kimi kriteriyaları əhatə edir.

Avropa modellərinə baxış

Avropada, məsələn, EQUASS (European Quality in Social Services) kimi xüsusi sistemlər vasitəsilə sosial və reabilitasiya xidmətləri üçün keyfiyyət sertifikatları verilir. Bu sertifikatlar müəssisələrin xidmətin keyfiyyəti, davamlı təkmilləşdirmə və istifadəçi mərkəzli yanaşma prinsiplərinə uyğun olduğunu təsdiqləyir.

Milli qanunvericilik nümunələri

Bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə insan hüquqlarını, sosial xidmətləri və səhiyyə sistemini tənzimləyən qanunlar reabilitasiya xidmətinə çıxışı hüquq kimi qəbul edir. Məsələn, Almaniya, Niderland, İsveç və Birləşmiş Krallıq kimi ölkələrdə hüquqi sənədlərdə reabilitasiya xidmətinə giriş və xidmət keyfiyyəti əsas sosial hüquq kimi müəyyən edilir.

Azərbaycan özəl reabilitasiya mərkəzləri üçün Nazirlər Kabinetinin təsdiqlədiyi standartları tətbiq edir və bu standartlar reabilitasiya prosesinin əsas mərhələlərini müəyyən edir. Lakin dövlət nəzarəti və akkreditasiya sistemi hazırda bir çox digər ölkələrdə olduğu kimi inkişaf etməyib. Dünya təcrübəsində isə lisenziyalaşdırma, akkreditasiya və keyfiyyət monitorinqi reabilitasiya mərkəzlərinin fəaliyyətinin ayrılmaz hissəsidir və bu, xidmətlərin təhlükəsizliyi, səmərəliliyi və şəffaflığı baxımından mühüm rol oynayır

Ayşən Vəli

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:304
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 04 Fevral 2026 13:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see328

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see309

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see299

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see296

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see289

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see279

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see259

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see256

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see249

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see248

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see245

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see241

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see235

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see235

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see233

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see225

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see213

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see207

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see195

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri