Icma.az
close
up
RU
İnsan öləndən sonra bədənində hansı dəyişikliklər baş verir?

İnsan öləndən sonra bədənində hansı dəyişikliklər baş verir?

Milli.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

İnsan həyatını itirdikdən sonra onun bədənində bir sıra bioloji və fiziki dəyişikliklər başlayır. Ürəyin dayanması, qan dövranının kəsilməsi və hüceyrələrin oksigensiz qalması orqanizmdə ardıcıl proseslərə səbəb olur.

Bəs insan öldükdən sonra bədənində ilk olaraq nə dəyişir? Bu proseslər hansı ardıcıllıqla baş verir?

1. Bədən tədricən soyumağa başlayır

Ölümdən sonra orqanizmdə istilik istehsalı dayanır. Bədən ətraf mühitin temperaturuna uyğun olaraq tədricən soyuyur. Bu proses tibbdə "Algor mortis" adlanır. Soyuma sürəti havanın temperaturundan, geyimdən və digər şəraitdən asılıdır.

2. Dəridə rəng dəyişiklikləri yaranır

Qan dövranı dayandıqdan sonra qan cazibə qüvvəsinin təsiri ilə bədənin aşağı hissələrində toplanmağa başlayır. Nəticədə dərinin bəzi nahiyələrində qırmızımtıl-bənövşəyi və göyümtül ləkələr əmələ gəlir. Bu hadisə "Livor mortis" adlanır.

3. Əzələlər sərtləşir

Ölümdən bir müddət sonra əzələlərdə sərtləşmə başlayır. Buna "Rigor mortis" deyilir. Əzələlərin boşalması üçün lazım olan enerji ehtiyatı tükəndiyindən onlar gərgin vəziyyətdə qalır.

Bu proses adətən ölümündən 1-2 saat sonra başlaya, təxminən 12 saat ərzində daha aydın nəzərə çarpa bilər. Sonrakı mərhələdə toxumaların parçalanması ilə sərtlik aradan qalxır.

4. Gözlərdə dəyişikliklər baş verir

Ölümdən sonra gözün buynuz qişası şəffaflığını itirərək bulanıqlaşa bilər. Göz qapaqları açıq qaldıqda göz səthi quruyur. Göz bəbəklərinin işığa reaksiyası da dayanır.

5. Hüceyrələr öz-özünü parçalamağa başlayır

Qan dövranı dayandıqdan sonra hüceyrələr oksigen və enerji ilə təmin olunmur. Hüceyrələrin daxilindəki fermentlər toxumaların parçalanmasına səbəb olur. Bu proses autoliz adlanır.

6. Bədəndə parçalanma prosesi başlayır

Sonrakı mərhələdə mikroorqanizmlərin fəaliyyəti nəticəsində toxumalar parçalanmağa başlayır. Bağırsaqlarda yaşayan bakteriyalar da bu prosesdə iştirak edir.

Temperatur və ətraf mühit şəraiti parçalanmanın sürətinə ciddi təsir göstərir. İsti və rütubətli mühitdə proses daha sürətli, soyuq şəraitdə isə daha yavaş gedə bilər.

Bəs bu dəyişikliklər ölüm vaxtını müəyyən etməyə kömək edirmi?

Bəli. Məhkəmə-tibb ekspertləri bədənin temperaturunu, əzələlərin sərtliyini, dəridəki rəng dəyişikliklərini və digər əlamətləri araşdıraraq ölümün təxmini vaxtını müəyyənləşdirməyə çalışırlar.

Lakin bu əlamətlərin heç biri təkbaşına dəqiq ölüm vaxtını göstərmir. Çünki proseslərin sürəti insanın vəziyyətindən və ətraf mühitdən asılı olaraq dəyişir.

Müəllif: Malik Məlikov (Milli.Az redaktor

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:70
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 21 Noyabr 2026 18:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri