Regional sabitlikdə kibertəhlükəsizliyin zəruriliyi
Icma.az bildirir, Xalq qazeti portalına istinadən.
Bakı–Tbilisi strateji tərəfdaşlığı bu sahədə birgə fəaliyyətə uğur qazandırır
Cənubi Qafqaz bu gün tarixi sınaqdan keçir. Regionun taleyi təkcə Xəzərdən Avropaya uzanan boru kəmərlərindən və qitələri birləşdirən dəmir yollarından asılı deyil. Əsas məsələ bu yolların Bakı ilə Tbilisi arasında qurulan etibarlı təhlükəsizlik çətiri altında nə qədər möhkəm qorunmasıdır.
Dünyada güc balanslarının dəyişdiyi və hibrid təhdidlərin artdığı bir vaxtda Azərbaycan və Gürcüstanın münasibətləri adi qonşuluq çərçivəsini çoxdan aşıb. Bu, artıq bir-birini qoruyan strateji ittifaqdır. Çünki iki ölkə təkcə eyni coğrafiyanı deyil, həm də Avrasiyanın enerji və nəqliyyat nəbzini bölüşür.
Gürcüstan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəhbəri Tamaz Boraşvilinin Bakıya səfəri və burada aparılan görüşlər də bunu bir daha göstərdi: iki qonşu ölkə üçün təhlükəsizlik məsələlərində birgə addım atmaq artıq seçim deyil, zamanın diktə etdiyi tarixi zərurətdir.
Server otaqlarından sərhəd dirəklərinədək
Müasir dünyada təhlükə təkcə sərhəddən gəlmir. Bu gün savaşlar və təxribatlar həm də server otaqlarında, rəqəmsal şəbəkələrdə gedir. Kiberhücumlar və dezinformasiya kampaniyaları dövlətlərə birbaşa zərbə vuran real silaha çevrilib.
Əsas enerji və nəqliyyat yollarına ev sahibliyi edən Azərbaycan və Gürcüstan bu hücumların əsas hədəfindədir. Dövlət qurumlarının şəbəkələrindən tutmuş, Bakı–Tbilisi–Ceyhan kəmərinin, Cənub Qaz Dəhlizinin və Orta Dəhlizin idarəetmə mərkəzlərinədək hər bir nöqtə qorunmalıdır. Çünki bir ölkənin rəqəmsal sisteminə vurulan zərbə digərinin iqtisadiyyatından da yan keçmirr. 2026-cı ilin mayında iki ölkənin hərbi kibertəhlükəsizlik mütəxəssislərinin Bakıda keçirdiyi görüşlər və operativ məlumat paylaşımı məhz bu görünməyən cəbhədə regionun rəqəmsal qalxanını yaradıb.
Rəqəmsal məkan nə qədər önəm qazansa da, klassik təhlükəsizliyin təməli olan dövlət sərhədlərinin mühafizəsi öz həyati dəyərini qoruyur. İki ölkə arasındakı sərhəd sadəcə kağız üzərindəki xətt deyil, Şərqlə Qərbi birləşdirən böyük ticarət və tranzit qapısıdır. Qaçaqmalçılıq və qeyri-qanuni miqrasiyaya qarşı sərhədçilərin birgə işi ilə yanaşı, 2026-cı ilin noyabrında Siqnaxidə sərhədin delimitasiyası və demarkasiyasının sürətləndirilməsi barədə əldə olunan razılaşma mühüm addımdır. Keçid məntəqələrində nəzarətin güclənməsi həm təhlükəsizliyi qoruyur, həm də beynəlxalq yükdaşımaların fasiləsizliyini sığortalayır. Bir sözlə, sərhəd nə qədər möhkəmdirsə, iqtisadi yollar da bir o qədər etibarlıdır.
Səssiz diplomatiyanın gücü
Terrorçuluq, ekstremizm və sabitliyi pozmağa yönələn xarici müdaxilələr Bakı və Tbilisidən qabaqlayıcı addımlar tələb edir. Bu təhlükəsizlik sisteminin ən həssas qolunu xüsusi xidmət orqanlarının birbaşa təmasları təşkil edir. Tamaz Boraşvilinin Bakıya səfəri göstərdi ki, iki ölkənin təhlükəsizlik dialoqu sadəcə siyasi bəyanatlardan ibarət deyil. Artıq konkret əməliyyat, kəşfiyyat mübadiləsi və regional risklərin birgə qiymətləndirilməsi aparılır. Bu sinxron iş təhlükələri hələ yaranmadan zərərsizləşdirən görünməz müdafiə mexanizmini işə salır.
Eyni zamanda, boru kəmərlərinin, dəmir yollarının və limanların təhlükəsizliyini qorumaq həm Bakının, həm də Tbilisinin ortaq məsuliyyətidir. Cənubi Qafqazdan keçən yollara dünya üzrə maraq artdıqca, bu obyektlər xarici təxribatlar üçün daha çox hədəfə çevrilir. Qurumların birgə fəaliyyəti sübut edir ki, bu gün regionda iqtisadi rifahın və davamlı tərəfdaşlığın yeganə təminatı etibarlı təhlükəsizlik çətiridir.
Hərbi əməkdaşlıq və regional təhlükəsizlik
Təhlükəsizlik tərəfdaşlığının ən mühüm dayaqlarından biri də Azərbaycan və Gürcüstan arasında dərinləşən hərbi əlaqələrdir. Müdafiə sahəsində dialoq, birgə təlimlər və hərbi təhsil mübadiləsi orduların gücünü artırmaqla yanaşı, Cənubi Qafqazın təhlükəsizlik sistemini də möhkəmləndirir.
Gürcüstanın Müdafiə Qüvvələri komandanı, general-leytenant Giorgi Matiaşvilinin Bakıya səfəri, eləcə də 2026-cı ildə keçirilən "Qafqaz Qartalı – 2026" və "Eternity – 2026" birgə təlimləri orduların birgə işləmək bacarığını ən yüksək səviyyəyə çatdırıb. İki qonşu ölkənin bu cür hərbi koordinasiyası regionda yeni münaqişə risklərini azaldır və kənar qüvvələrin müdaxilə ehtimalını minimuma endirir. Bu mənzərəni tamamlayan ən güclü halqa isə Azərbaycan–Gürcüstan–Türkiyə üçtərəfli formatıdır. 2026-cı ilin oktyabrında Şuşada üç ölkənin müdafiə nazirlərinin 13-cü görüşü və noyabrda Bakıda hərbi təhsil rəhbərlərinin bir araya gəlməsi bu birliyin gücünü göstərir. Parlament komitələrinin müntəzəm görüşləri isə bu əməkdaşlığın hüquqi əsaslarını möhkəmləndirir.
Birgə iradənin zəruriliyi
Bu gün Cənubi Qafqazda sülhdən və iqtisadi inkişafdan danışanda bir həqiqəti qəbul etməliyik ki, Bakı ilə Tbilisi arasındakı təhlükəsizlik əməkdaşlığı artıq adi ikitərəfli münasibətlər çərçivəsini çoxdan aşıb. Bu tərəfdaşlıq bütövlükdə regionun sabitliyini ayaqda saxlayan əsas sütundur.
Müasir dünyanın sərt reallıqları göstərir ki, təhlükəsizlik təkbaşına qoruna biləcək bir dəyər deyil. O, bir-birinə sıx bağlanmış mexanizmlərin bütöv sistemidir. Bu gün sərhəddəki sabitlik rəqəmsal şəbəkələrin etibarlılığından, böyük enerji və nəqliyyat yollarının fasiləsiz işi isə operativ kəşfiyyat mübadiləsindən və hərbi koordinasiyadan asılıdır. Bir halqada yaranan boşluq bütün regionun dayanıqlılığını risk altına ata bilər.
Xüsusi xidmət orqanlarının birgə işindən hərbi tərəfdaşlığa qədər uzanan bu ortaq müdafiə xətti Cənubi Qafqazın gələcək taleyini müəyyən edir. Bakı və Tbilisi sübut edir ki, qlobal fırtınalara və xarici müdaxilələrə qarşı ən sarsılmaz qalxan məhz ortaq maraqlara və qarşılıqlı etimada söykənən birgə iradədir. Regionun davamlı sülhü və gələcək rifahı da məhz bu birliyin üzərində ucalır.
Ekspert rəyi
Elməddin BEYBUD,
siyasi icmalçı
Avrasiyanın əsas enerji və nəqliyyat nəbzini əlində saxlayan iki qonşu ölkə üçün təhlükəsizlik məsələlərində vahid cəbhədə birləşmək artıq seçim deyil, tarixi zərurətdir. Bu strateji əməkdaşlığın real gücünü üç əsas xətt üzrə aydın görmək olar. Birincisi, kritik infrastrukturun mühafizəsidir. Server otaqlarının kibermüdafiəsi ilə sərhəd-keçid məntəqələrinin etibarlı nəzarəti bir-birini tamamlayaraq beynəlxalq ticarət və enerji zəncirlərinin fasiləsizliyini sığortalayır. İkincisi, görünməz hibrid təhdidlərə qarşı qabaqlayıcı mexanizmdir. Gürcüstan DTX rəhbəri Tamaz Boraşvilinin Bakıya səfəri kimi yüksək səviyyəli təmaslar göstərir ki, xüsusi xidmət orqanları xarici müdaxilə cəhdlərinə və informasiya manipulyasiyalarına qarşı artıq vahid və sinxron beyin mərkəzi kimi işləyir. Üçüncüsü isə regional çəkindirmə gücüdür. Birgə hərbi təlimlər və Azərbaycan–Gürcüstan–Türkiyə üçtərəfli müdafiə birliyi regionda yeni münaqişə risklərini minimuma endirir, kənar qüvvələrin hərbi-siyasi təzyiq imkanlarını daraldır.
Bir sözlə, Bakı və Tbilisinin rəqəmsal məkandan sərhəd xətlərinə və hərbi-siyasi müstəviyə qədər uzanan bu ortaq müdafiə xətti Cənubi Qafqazın uzunmüddətli sülhü və iqtisadi müstəqilliyi üçün ən etibarlı təminatdır.
Bu mövzuda digər xəbərlər:
Baxış sayı:112
Bu xəbər 21 Noyabr 2026 14:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir



Daxil ol
Online Xəbərlər
Xəbərlər
Hava
Maqnit qasırğaları
Namaz təqvimi
Kalori kalkulyatoru
Qiymətli metallar
Valyuta konvertoru
Kredit Kalkulyatoru
Kriptovalyuta
Bürclər
Sual - Cavab
İnternet sürətini yoxla
Neftin Qiyməti
Azərbaycan Radiosu
Azərbaycan televiziyası
Haqqımızda
TDSMedia © 2026 Bütün hüquqlar qorunur







Günün ən çox oxunanları



















