Regionda yeni müttəfiqlik oyunu Azərbaycan və Ermənistan necə təsirlənəcək?

Son günlər Türkiyə və ABŞ arasında müəyyən yaxınlaşma müşahidə olunur. Bunun Cənubi Qafqaz regionunda, xüsusilə Azərbaycan-Ermənistan münasibətləri kontekstində mühüm geosiyasi təsirlər yaradacağı ilə bağlı fikirlər sələndirilir. Görünür, NATO müttəfiqi olan bu iki ölkə regional təhlükəsizlik və siyasi sabitlik məsələlərində mövqelərini uzlaşdırmağa başlayıb. Vaşinqton-Ankara əməkdaşlığının regionda sabitlik və əməkdaşlıq imkanlarına necə təsir göstərəcəyi isə aktuallığını qoruyan əsas suallardandır.

Globalinfo.az-a danışan politoloq Oqtay Qasımov bildirib ki, ABŞ və Türkiyə strateji müttəfiqdirlər və hər iki ölkə NATO blokunda təmsil olunur:

“Bu müttəfiqliyə baxmayaraq, zaman-zaman tərəflər arasında gərginliklər yaşanır. Son 15 ildə bu daha qabarıq şəkildə özünü büruzə verib. Bunun iki əsas səbəbi var. Birincisi, Türkiyənin regional gücə çevrilməsi və müstəqil siyasət yürütməsidir. İkincisi isə rəsmi Ankaranın hərbi-sənaye kompleksini inkişaf etdirməsi və Rusiyadan “S-400” sistemləri almasıdır.

Digər əsas problem isə ABŞ-ın bu və ya digər formada Türkiyənin daxili işlərinə müdaxilə etməsi, Yaxın və Orta Şərqdə PKK-YPG-ni dəstəkləməklə Türkiyənin təhlükəsizliyinə təhdid yaratmasıdır. Bu amillər tərəflər arasında soyuqlaşmanın yaranmasına səbəb olub.
Keçən ilin mart ayında ABŞ-ın sabiq dövlət katibi Entoni Blinken və Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan arasında aparılan danışıqlarda əldə olunan razılaşma olduqca maraqlı idi. Razılaşmaya əsasən, tərəflər Yaxın Şərq, Orta Şərq, Güney Qafqaz və Orta Asiyada siyasətlərini koordinasiya edəcəklərini bildirdilər. Bu kifayət qədər ciddi məsələdir”.

Oqtay Qasımov

Politoloqun sözlərinə görə, “S-400” sistemlərinin alınması ilə bağlı ABŞ-ın Türkiyəyə qarşı tətbiq etdiyi sanksiyalar, rəsmi Ankaranın “F-35” layihəsindən kənarlaşdırılması və “F-16” təyyarələrinin verilməsindəki süründürməçilik tərəflər arasında yaranmış gərginliklərlə əlaqəlidir:
“Keçən il əldə olunmuş razılaşma bu gün də yeni ABŞ administrasiyası ilə davam etdirilir. Donald Tramp bir neçə dəfə Türkiyə və lideri Rəcəb Tayyib Ərdoğan haqqında müsbət fikirlər səsləndirib. Yeni hakimiyyətlə Türkiyə münasibətlərinin daha da güclənməsi gözlənilir.

Bu yaxınlaşma baş verərsə, Yaxın və Orta Şərq, eləcə də Güney Qafqazdakı proseslərə müsbət təsiri olacaq. Beləliklə, Türkiyənin Azərbaycan-Ermənistan normallaşma prosesinə təsir imkanları da artmış olacaq. Ankara Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyin təmin olunmasında maraqlı güclərdən biridir”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az