Icma.az
close
up
RU
Roma imperiyasının süqutundan müasir Avropaya KONKRET

Roma imperiyasının süqutundan müasir Avropaya KONKRET

Konkret.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Avropa tarixinin ən mühüm dərslərindən biri budur: dövlətin gücü yalnız iqtisadi imkanları və hərbi qüdrəti ilə ölçülmür. Sərhədlərin qorunması, qanunların işləməsi, ictimai sabitliyin təmin olunması və milli maraqların müdafiəsi də dövlətçiliyin əsas dayaqlarıdır. Bu amillərdən hər hansı birinin zəifləməsi isə zamanla ciddi problemlərə yol aça bilər.

Roma imperiyasının süqutuna aparan proseslərə nəzər saldıqda bu reallığı aydın görmək mümkündür. Eramızın 410-cu ilində vestqotlar Romanı talan etdilər. Bir vaxtlar böyük ərazilərə hökm edən, qüdrətli ordusu və inkişaf etmiş idarəçilik sistemi ilə seçilən şəhərin yadellilər tərəfindən yağmalanması imperiyanın zəifləməsinin rəmzinə çevrildi.

Maraqlıdır ki, vestqotlar Roma ərazisinə ilk dəfə şəhərin darvazalarını döyərək daxil olmamışdılar. IV əsrdə hunların təzyiqindən qaçan vestqot tayfalarının bir hissəsi imperiya ərazisinə keçmiş, Roma hakimiyyəti onlara Dunay çayı yaxınlığında məskunlaşmağa icazə vermişdi. Lakin idarəetmədəki problemlər, yerli məmurların sui-istifadələri və artan narazılıq münasibətləri kəskinləşdirdi. Sonrakı qarşıdurmalar imperiyanın hərbi və siyasi zəifliklərini üzə çıxardı.

Əlbəttə, Romanın süqutunu yalnız miqrasiya ilə izah etmək tarixi həqiqəti sadələşdirmək olardı. İmperiya uzun müddət siyasi böhranlar, iqtisadi çətinliklər, daxili çəkişmələr və hərbi təzyiqlərlə üzləşirdi. Bununla belə, həmin hadisələr dövlətin sərhədlərə nəzarət etmək və təhlükəsizliyi təmin etmək qabiliyyətinin nə qədər vacib olduğunu göstərir.

Bəs müasir Avropa bu tarixi təcrübədən hansı nəticələri çıxarmalıdır?

Bu gün Qərbi Avropanın bir sıra ölkələrində miqrasiya siyasəti, inteqrasiya problemləri, ictimai asayiş və təhlükəsizlik məsələləri ətrafında ciddi müzakirələr gedir. Müxtəlif şəhərlərdə baş verən iğtişaşlar, polis müdaxilələri, ictimai əmlaka ziyan vurulması və tarixi binalara qarşı vandalizm halları cəmiyyətlərdə narahatlıq yaradır. Bu hadisələrin miqyası və səbəbləri ölkədən ölkəyə dəyişsə də, onların doğurduğu suallar ortaqdır: dövlət təhlükəsizliyi necə təmin etməli, fərqli icmaların cəmiyyətə inteqrasiyasını necə həyata keçirməli və hüquq normalarının hamı üçün bərabər tətbiqini necə qorumalıdır?

Tolerantlıq demokratik cəmiyyətin mühüm dəyəridir. Lakin tolerantlıq qanunların işləməməsi, zorakılığa göz yumulması və dövlətin öz vətəndaşlarının təhlükəsizliyini ikinci plana keçirməsi demək deyil. Eyni zamanda, ayrı-ayrı şəxslərin və qrupların törətdiyi əməllərə görə bütöv xalqları, dini icmaları və ya miqrantları məsul tutmaq da düzgün yanaşma sayıla bilməz.

Əsas məsələ tarazlığın qorunmasıdır: humanizm və insan hüquqları ilə yanaşı, sərhəd nəzarəti, ictimai təhlükəsizlik, hüquqi məsuliyyət və uğurlu inteqrasiya siyasəti də təmin edilməlidir. Dövlətin mərhəməti onun zəifliyi, qanunlara hörmət tələbi isə dözümsüzlük kimi təqdim olunmamalıdır.

Tarix bizə hazır cavablar vermir, lakin mühüm xəbərdarlıqlar edir. Roma ilə müasir Avropa arasında birbaşa eynilik aparmaq mümkün deyil. Bununla belə, hər bir dövlət üçün ortaq dərs dəyişməz qalır: təhlükəsizlik və idarəetmə zəiflədikdə, problemlər vaxtında həll edilmədikdə, böhranların qarşısını almaq getdikcə çətinləşir.

Tarix bəzən təkrarlanmır, amma eyni səhvlərin nəticələrini yenidən xatırladır. Əsl müdriklik isə həmin nəticələri yaşadıqdan sonra deyil, təhlükə əlamətlərini vaxtında görərək düzgün qərarlar qəbul etməkdir.

KONKRET.az-ın Analitik Qrupu 

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:149
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 21 Oktyabr 2026 08:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see336

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see312

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see309

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see271

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see271

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see267

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see255

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see252

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see188

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri