Ruanda prezidentini Bakıya gətirən səbəblər: Kaqamenin səfəri nəyə hesablanıb?

Ruanda Respublikasının Prezidenti Pol Kaqame sentyabrın 19-da Azərbaycan Respublikasına rəsmi səfərə gəlib. Sentyabrın 20-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev əvvəlcə Ruanda Prezidenti ilə təkbətək görüş keçirib, daha sonra isə nahar zamanı geniş tərkibdə müzakirələr aparılıb. Bundan əlavə, iki ölkə arasında imzalanmış sənədlərin prezidentlərin iştirakı ilə mübadiləsi mərasimi də təşkil olunub.

Görüşdə dövlət başçıları Azərbaycan ilə Ruanda arasında siyasi əlaqələrin yüksək səviyyədə olduğunu vurğulayıb, iqtisadi-ticari, mədəni və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər. Xüsusi olaraq energetika, kənd təsərrüfatı, turizm, tələbə mübadiləsi və “ASAN Xidmət” təcrübəsinin Ruandada tətbiqi məsələləri müzakirə olunub. Həmçinin, ikitərəfli hüquq-müqavilə bazasının genişləndirilməsi mövzusu da gündəmdə olub.

Öncə deyim ki, Ruanda Azərbaycanda tanınan ölkə deyil və Afrika regionu barədə biliklərimiz də hesab edirəm qənaətbəxş deyil. Bu isə əməkdaşlıq imkanlarının yetərincə öyrənilməməsinə səbəb olur. Halbuki Afrika qitəsi böyük potensiala malikdir və ölkələrlə yaxından tanışlıq əməkdaşlıq perspektivlərini artırmaq baxımından vacibdir.

Ruanda unikal bir ölkədir. 1994-cü il soyqırımı faciəsindən sonra ölkə demək olar ki, tamamilə yenidən qurulub və bu bərpa prosesi Ruandaya həm daxili stabillik, həm də regional nüfuz qazandırıb. Bu proses sərt, amma effektiv idarəetmə və planlı iqtisadi strategiyalarla reallaşdırılıb. Hazırda Ruanda Afrika qitəsində sürətlə inkişaf edən nümunəvi ölkələrdən biridir.

Prezident Pol Kaqame vizyon sahibi kimi ölkəsinin inkişafında böyük rol oynayır. O, uzunmüddətli planlaşdırmaya önəm verir, texnologiya, təhsil və kənd təsərrüfatı sahələrində modernləşdirməyə çalışır. Aparılan islahatlar iqtisadi artımı sürətləndirib və Ruandanın Afrika qitəsində nümunəvi model kimi göstərilməsinə səbəb olub.

Ruanda həm regional, həm də beynəlxalq diplomatiyada aktiv rol oynayır. Ölkə yalnız qonşu dövlətlərlə deyil, qlobal təşkilatlar və müxtəlif dövlətlərlə də strateji əməkdaşlıqlara önəm verir. Kiçik ölçüsünə baxmayaraq, Ruanda strateji düşüncəli idarəetmə, davamlı inkişaf və regional nüfuz baxımından Afrika qitəsində xüsusi mövqe tutur.

Bu baxımdan Ruanda Azərbaycana çox bənzəyir. İki ölkə arasında əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar mövcuddur. Pol Kaqamenin Azərbaycana səfəri diplomatik əlaqələrin inkişafı və regional əməkdaşlığın möhkəmlənməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Səfər həmçinin Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə mövqeyinin gücləndirilməsi və müxtəlif regionlarla əlaqələrinin genişləndirilməsi üçün mühüm addım kimi qiymətləndirilə bilər.

Ruanda Azərbaycanın həm siyasi, həm hərbi, həm də diplomatik sahələrdə uğurlarını yaxından izləyir. Son illərdə Ruanda ordusunun modernləşdirilməsinə verdiyi önəm, ölkəmiz tərəfindən təcrübə və məsləhət paylaşımı baxımından əməkdaşlıq imkanları yaradır.

Təhsil sahəsində də əməkdaşlıq potensialı böyükdür. Ruandalı tələbələrin Azərbaycandakı universitetlərdə təhsil proqramlarına cəlb edilməsi, həm Ruandanın inkişafına, həm də Afrika qitəsinin yaxından tanınmasına töhfə verə bilər.

Ruandanın Afrika qitəsində “Sinqapur” modeli yaratmaq istəyi diqqət çəkir. Ölkə coğrafi mövqeyi və strateji baxışları ilə bu hədəfə uyğun addımlar atır.

Aviasiya sahəsində əldə olunan uğurlar, xüsusilə Kigali Beynəlxalq Hava Limanının müasir standartlara cavab verməsi və Ruanda Hava Yollarının regionda tanınması, ölkənin tranzit və logistika potensialını artırır. Bu baxımdan gələcəkdə Ruandadan birbaşa uçuşların işğaldan azad edilən ərazilərdəki Füzuli və Zəngilan beynəlxalq hava limanlarına həyata keçirilməsi mümkündür. Bunu xüsusi ilə qeyd edirəm çünki, bu kimi ölkələrdən bir başa uçuşların yeni hava limanlarına edilməsi həm regionların inkişafına səbəb olacaq həm də ölkənin əsas hava limanın yükünü azalda bilər.

Turan Rzayev
Globalinfo.az–ın siyasət yazarı