“Ruhun çəkisi nə qədərdir? “21 qramlıq təcrübə“ bir əsrdən artıqdır ki, insanları çaşdırır...

1907-ci ildə amerikalı həkim Dunkan Makduqal qeyri-adi bir təcrübə düşünüb. O, insan ruhunun çəkisinin olduğunu sübut etmək istəyib və ölüm anında onu ölçmək qərarına gəlib. Bu təcrübənin nəticələri bir əsrdən artıqdır ki, insanları çaşdırıb və bir çox kitab və filmlərdə mədəni ifadəsini tapıb.

Moderator.az Ukrayna mediasına istinadla xəbər verir ki, bu barədə "Popular Science"("Populyar elm") nəşri  məlumat yayıb.

Tezliklə vərəmdən ölən ilk xəstələrdən biri xüsusi tərəziyə qoyuldu. Kişi öləndə Makduqal tərəzinin sürətlə yelləndiyini, adamın unsiyanın dörddə üçü və ya 21 qram çəki itirdiyini qeyd etdi. Alim cavab tapdığına inanırdı - bu, insan ruhunun ağırlığı idi...

Təcrübənin elm və spiritualizmdə kökləri...

Daha sonra "21 Qram təcrübəsi" adlandırılan Makduqal təcrübəsi, spiritizmə - insan ruhunun ölümdən sonra mövcud olduğuna və onunla əlaqə qura biləcəyinə olan marağın yenidən artdığı bir dövrdə baş verdi.

Makduqal nə mistik, nə də həddən artıq dindar olmasına və “praktik, elmi ağıl”a malik olmasına baxmayaraq, əmin idi ki, ruh sadəcə efir ola bilməz. O, bədən daxilində müəyyən fiziki yerləşməyə malik olmalıdır. Ona görə də alimin məntiqinə görə, ruhun kütləsi ölümlə bərabər yox olmalıdır.

1907-ci ildə Amerika Psixi Tədqiqatlar Cəmiyyətinin jurnalında "Belə bir maddənin mövcudluğunun eksperimental sübutu ilə birlikdə ruhun substansiyasına dair bir fərziyyə" adlı əsərini dərc etdi. Makduqal ölümdən sonra mümkün kilo itkisini - tərin buxarlanması, ağciyərlərdən havanın xaric olması və mayelərin atılması səbəbindən hesaba aldı və təcrübəsinin diqqətlə planlaşdırıldığını iddia etdi...

Tənqid və populyarlıq...

Makduqal altı xəstə üzərində təcrübə aparıb və onların hər biri ölüm anında az miqdarda çəki itirib. Bununla belə, nəticələr ziddiyyətli idi və tədqiqatçı özü etiraf etdi ki, "bu bir neçə təcrübə həmin materiyanın varlığını təsdiqləmir, necə ki, bir neçə qaranquşla yay gəlmir".

“Ghost: Science Takes on the other World”("Xəyalət: elm o biri dünyaya əl atır") kitabının müəllifi, yazıçı Meri Roç “O, bunu edəndə çox cəsarətli idi” deyə yazır.

Nəşr edildikdən sonra bəzi dindarların dəstəyinə baxmayaraq, təcrübə elmi ictimaiyyət tərəfindən sərt şəkildə tənqid olundu. Alimlər onun nümunə ölçüsünü çox kiçik və metodologiyasını qüsurlu hesab edirdilər. Hətta məqalənin dərc olunduğu jurnalda bir çox nəşrlərin onun mahiyyətini “səhv başa düşdüyü və təhrif etdiyi” izahı əlavə edilib.

Buna baxmayaraq, 21 qramlıq ideya pop- mədəniyyətdə populyarlıq qazandı. Bu eksperiment 2003-cü ildə "21 qrams" trillerinin adı oldu və Den Braunun "İtirilmiş simvol" kitabında və Yapon serialı "Bir parça"da da xatırlandı.

Makduqalın təcrübəsi davam edir, çünki o, köhnə suala elmi cavab verməyə çalışır: biz sadəcə fiziki bədəndən daha böyük olan bir varlığıqmı? Onun təcrübəsi dərin qüsurlu olsa da, bizi həyatın və ölümün böyük sirlərini düşünməyə məcbur edir.

Xatırladaq ki, alimlər ölümdən sonra ruhun bədəni tərk etdiyinə dair sübutlar aşkar etdiklərini iddia edirlər. Bu nəticələrə son araşdırmalar nəticəsində nail olunub.

S.Laçın