Rusiya Dəmir Yolları iflas ərəfəsindədir

Ölkənin logistika onurğası hesab olunan Rusiya Dövlət Dəmir Yolları (RSZD) ciddi maliyyə və struktur böhranı yaşayır.
Yeniavaz.com “Biznes Media”ya istinadən xəbər verir ki, MDB məkanının ən böyük nəqliyyat şəbəkələrindən birini idarə edən dövlət korporasiyası Qərb sanksiyaları və müharibə şəraitinin yaratdığı logistika xaosu fonunda zəifləyib.
Analitiklərin fikrincə, problemlərin əsas səbəblərindən biri texnoloji təcriddir. Xüsusilə yüksək sürətli sərnişin qatarları və müasir yük qatarları uzun illər Almaniya və ABŞ istehsalı olan yüksək keyfiyyətli yataklar, elektron idarəetmə sistemləri və digər kritik komponentlərdən asılı olub. Aparıcı Qərb şirkətlərinin Rusiya bazarını tərk etməsi dəmir yolu təsərrüfatında ciddi çatışmazlıqlara gətirib çıxarıb. Bu isə hərəkət heyətinin sürətlə aşınmasına və qəzaların sayının artmasına səbəb olur.
İqtisadi baxımdan da vəziyyət ağırdır. Qərb bazarlarının bağlanması Rusiyanı ixracı, o cümlədən neft və digər xammalı əsasən Çin və Hindistana yönəltməyə məcbur edib. Lakin mövcud dəmir yolu infrastrukturu bu həcmdə və bu istiqamətdə yüklərin daşınmasına tam hazır deyil. Nəticədə nəqliyyat xərcləri artır, daşımaların səmərəliliyi isə azalır.
Müharibə amili vəziyyəti daha da çətinləşdirir. Dəmir yolları hərbi yüklərin daşınmasına prioritet verməyə məcburdur. Zirehli texnika, sursat və canlı qüvvənin cəbhə xəttinə fasiləsiz daşınması mülki və kommersiya daşımalarını sıxışdırır. Bu isə şirkətin əsas gəlir mənbələrinin azalmasına gətirib çıxarır.
Bundan başqa, RSZD-nin beynəlxalq kapital bazarlarına çıxışı faktiki olaraq bağlanıb. Şirkət əvvəllər infrastrukturu modernləşdirmək üçün ucuz xarici kreditlərdən istifadə edirdi. İndi isə tamamilə dövlət subsidiyalarından asılı vəziyyətə düşüb. Bu asılılıq dövlət büdcəsi üçün əlavə yük yaradır, xüsusilə də maliyyə resurslarının böyük hissəsinin hərbi xərclərə yönəldildiyi və büdcənin rekord kəsirlə üzləşdiyi bir dövrdə.
Müstəqil ekspertlərin qənaətinə görə, Rusiya Dövlət Dəmir Yolları hazırda qısa müddətdə həlli mümkün olmayan sistemli problemlərlə üz-üzədir. Analitiklər bildirirlər ki, şirkət maliyyə baxımından tam şəkildə Kremlə bağlıdır və dövlət dəstəyi olmasa, faktiki olaraq müflis vəziyyətə düşə bilər.
Elnur Əli