Rusiya iqtisadiyyatının qalan sonuncu bağı qırılıb...

...SİA xəbər verir ki, “The Moscow Times”-ın məlumatına görə, dövlət müdafiə sifarişlərinə trilyonlarla büdcə xərcləməsi sayəsində Rusiya iqtisadiyyatının əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrilən hərbi-sənaye kompleksi gözlənilmədən zəifləyib.

Rosstat məlumatlarına görə, müharibənin başlanğıcından bəri ilk dəfə olaraq hərbi-sənaye kompleksi ilə əlaqəli sənaye sahələri təxminən üç il ardıcıl ikirəqəmli artımdan sonra durğunlaşıb və ya daralıb.

...2023-cü ildə 26,4, 2024-cü ildə 31,6, avqust ayında isə 21,2 faiz artım göstərən "hazır metal məmulatlarının istehsalı" sentyabr ayında gözlənilmədən mənfiyə düşüb - illik müqayisədə 1,6 faiz azalıb.

Statistikaya görə, tank və piyada döyüş maşınları kimi təsnif edilən "digər nəqliyyat vasitələrinin" istehsalı on dəfədən çox yavaşlayıb - sentyabr ayında avqust ayında 61,2 faiz ilə müqayisədə 6 faiz...

Keçən il bu kateqoriyada istehsal 34,2 faiz artıb və 2023-cü ildə 29 faiz artacaq.

Hərbi sənaye məlumatları "şokedici görünür", MMI analitikləri yazır: əvvəllər iqtisadiyyatı canlandıran hərbi-sənaye kompleksi indi istehsal indeksini aşağı salıb: sentyabr ayında illik müqayisədə cəmi 0,4 faiz artıb ki, bu da avqust ayındakından (2,4 faiz) səkkiz dəfə azdır.

...PSB-nin baş analitiki Denis Popovun sözlərinə görə, istehsal iqtisadiyyatın ən böyük sektorudur və ötən ay onun artımı 2023-cü ilin əvvəlindən bəri ən aşağı olub.

O, davam edərək bildirir ki, ümumilikdə Rusiyanın ÜDM-nin təxminən 30 faizini təşkil edən sənaye artımı faktiki olaraq dayandırıb: sentyabr ayında illik müqayisədə 0,3 faiz, ötən ilki 5,6 faizə qarşı.

CMASF analitikləri ölkədə sənaye məhsulunun dekabr ayı ilə müqayisədə 3,6 faiz azaldığını təxmin edirlər.

Mülki sənaye il ərzində davamlı olaraq azalıb və onların hesablamalarına görə, sentyabr ayı etibarilə 1,1 faiz azalıb.

İstehsal sektorunda tənəzzül Rosstat tərəfindən izlənilən 24 fəaliyyətdən 18-nə təsir göstərib və Rusiya Elmlər Akademiyasının İqtisadi Elmlər Problemləri İnstitutunun mütəxəssislərinin fikrincə, onlar birlikdə iqtisadiyyatın mallarının təxminən 80 faizini təşkil edir.

...Görünür, sənayenin problemləri büdcə məhdudiyyətləri ilə bağlıdır.

Bunu Alfa Bankın baş iqtisadçısı Natalya Orlova deyir. Dövlət satınalmalarından asılı olan maşınqayırma sektoru, hərbi-sənaye kompleksi sayəsində avqust ayında sürətlə böyüməsinə baxmayaraq, sentyabr ayında 0,1 faiz azalıb - illik müqayisədə 15,7 faiz artım.

Orlova xəbərdarlıq edir ki, “...Bu, maliyyə siyasətinin sərtləşdirilməsi planlarının yaxın gələcəkdə sənaye artımına təsir edəcəyinə işarə ola bilər.”

Əmtəə gəlirlərinin 21 faiz azalması və əvvəlcə proqnozlaşdırılandan beş dəfə çox kəsirlə üzləşən büdcə planını yerinə yetirmək üçün Maliyyə Nazirliyi dördüncü rübdə xərcləri azaltmalı olacaq və bu, iqtisadi soyuma riskini çox yüksək səviyyədə yaradırş

Bunu PSB-dən Popov bildirib.

...Rusiya Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat Problemləri İnstitutunun hesablamalarına görə, Rusiyanın ÜDM-i yanvar-avqust ayları arasında 0,6 faiz azalıb.

İllik artım tempi praktik olaraq sabit qalıb: avqustda 0,4 faiz, iyulda isə eyni səviyyədədir.

...Touch Capital Markets şirkətinin baş analitiki Petr Matysin sözlərinə görə, “Rosneft” və “Lukoil” şirkətlərinə təsir edən və Rusiyanı Hindistana neft satışında problemlərlə hədələyən yeni ABŞ sanksiyaları iqtisadiyyata da zərbə vuracaq.

O qeyd edir ki, iqtisadiyyat üçün sərt eniş riskləri artır.

Əli Babayev