Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Rusiyada alimlərin sayı tarixi minimuma düşüb Statistika

Rusiyada alimlərin sayı tarixi minimuma düşüb Statistika

Icma.az, Qaynarinfo portalına istinadən məlumat yayır.

Rusiyada elm sahəsi büdcə maliyyələşməsinin azalması və istedadlı alimlərin kütləvi şəkildə xaricə köçməsi fonunda kadr potensialını itirməyə davam edir.  

Qaynarinfo xəbər verir ki, 2024-cü ilin əvvəlinə olan məlumata görə, Rusiyada cəmi 338,9 min tədqiqatçı qalıb. Bu rəqəmi Milli Tədqiqat Universiteti Ali İqtisad Məktəbinin (AİM) Statistika Tədqiqatları və Bilik İqtisadiyyatı İnstitutu tərəfindən hazırlanan "Elm göstəriciləri" statistik məcmuəsi təqdim edib. Müharibədən əvvəlki 2021-ci illə müqayisədə Rusiyanın elmi institutlarında və ali məktəblərində çalışan alimlərin sayı daha 1,8 min nəfər, 2020-ci illə müqayisədə isə 7,6 min nəfər azalıb. 2015-ci illə müqayisədə isə tədqiqatçıların sayı 40,5 min nəfər və ya 11% azalıb.  

SSRİ dağıldıqdan sonra Rusiya təxminən 1 milyon tədqiqatçı ilə dünyada elmi kadrların sayına görə birinci yerdə olub. 1995-ci ildə alimlərin sayı 518,7 min nəfərə, 2000-ci ildə 426 min nəfərə, on il sonra isə 368,9 min nəfərə düşüb. 2010-cu illərin əvvəlində neftin 100 dollardan baha olması və elmin maliyyələşdirilməsinin artması fonunda tədqiqatçıların sayı bir qədər artaraq 379 min nəfərə çatdı. Lakin Ukraynaya müdaxilədən sonra göstərici müasir Rusiya tarixində ən aşağı səviyyəyə enib.  

Eyni zamanda, iqtisadiyyatda hər 10 min nəfərə düşən tədqiqatçıların sayı da tarixi minimuma çatıb. Hazırda bu rəqəm 92 nəfər təşkil edir ki, bu da 2020-ci ildəki 98 nəfər, 2010-cu ildəki 103 nəfər və 1995-ci ildəki 160 nəfərlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə aşağıdır.  

Rusiyada ixtiraların sayı da azalır. 2010-2023-cü illərdə ölkədə patent müraciətlərinin sayı 38% azalaraq ildə 42,5 mindən 26,7 minə düşüb.  

Alimlərin azalması dövlətin elmi tədqiqatlara ayırdığı vəsaitin kəsilməsi ilə paralel baş verir. AİM-in hesablamalarına görə, inflyasiya nəzərə alınmaqla, 2015-ci illə müqayisədə vətəndaş elmi üçün dövlət xərcləri real ifadədə 14% azalıb.  

Bundan əlavə, Ukrayna ilə müharibə Rusiyadan alimlərin kütləvi köçünü sürətləndirib. "Novaya qazeta. Yevropa"nın hesablamalarına görə, ölkəni ən azı 2,5 min alim tərk edib ki, onlardan 800-dən çoxu dünyanın aparıcı elmi jurnallarında nəşr olunan tanınmış tədqiqatçılardır. Ən böyük kadr itkisi Moskva universitetlərində baş verib: AİM, MDU, Skolkovo və MFTİ-dən gedən alimlər ümumi sayın 23%-ni təşkil edib.  

Sankt-Peterburq Avropa Universitetində etnik tədqiqatlar proqramının yaradıcısı Dmitri Dubrovskinin qiymətləndirməsinə görə, ölkəni tərk edən tədqiqatçıların sayı daha yüksək – 7-8 min nəfər civarındadır.  

"Bir çox alimlər siyasi mövqelərinə və ya xarici həmkarları ilə əvvəlki əməkdaşlıqlarına görə təzyiqlərə məruz qalıblar", – deyə Dubrovskı bildirir. Onun sözlərinə görə, əsasən açıq ictimai mövqeyi olan, beynəlxalq əlaqələrə malik olan mütəxəssislər ölkəni tərk edirlər. "Onlar öz bilik və təcrübələrinin dəyərləndiriləcəyi yerlərə gedirlər", – deyə o, Deutsche Welle-yə açıqlamasında bildirib.

Alpər

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:233
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 10 Fevral 2025 21:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri