Rusiyadan qaz alışını bərpa etmək təklifi Trampı qəzəbləndirib Aİ enerji komissarı Vaşinqtona gedib

Bəzi avropalı rəsmilər Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsinə son qoymağın potensial həll yolu kimi Rusiya qazının Avropa İttifaqına (Aİ) boru kəməri ilə tədarükünün bərpa edilib-edilməməsi ilə bağlı müzakirələr aparır.

“AzPolitika” xəbər verir ki, bu barədə yanvarın 30-da diplomatik mənbələrə istinadən “Financial Times” (FT) qəzeti məlumat yayıb. ”Rusiya qazının alışının bərpası ideyasının tərəfdarları bunun Avropada yüksək enerji qiymətlərini aşağı salacağını, eləcə də Moskvanı danışıqlar masası arxasına keçməyə sövq edəcəyini və hər iki tərəfə atəşkəs rejiminin tətbiqi və saxlanmasına əsas verəcəyini iddia edirlər”, - məqalədə bildirilir.

Qəzet yazır ki, Rusiya qazının Avropaya nəqlinin bərpası ideyası əvvəlki müzakirələrdə Ukraynanın Aİ-dəki ən yaxın müttəfiqləri arasında artıq mənfi reaksiyaya səbəb olub.

Müzakirələrlə tanış olan üç məmur FT-yə bildirib ki, bu ideya bəzi Almaniya və Macarıstan rəsmiləri tərəfindən bəyənilib və digər Aİ paytaxtlarının dəstəyi ilə bunu Avropanın enerji xərclərini azaltmaq üçün bir yol kimi görürlər.

Qeyd olunu ki, Rusiya qazının boru kəmərləri ilə Avropaya axınının bərpası Moskvanın gəlirlərini xeyli artıracaq. Genişmiqyaslı müharibədən əvvəl Rusiyadan bu cür qaz axını Aİ-yə ümumi tədarükün təxminən 40%-ni təşkil edirdi və Almaniya ən böyük idxalçı idi.

“ABŞ-nin yeni Prezidenti Donald Tramp Qərb paytaxtlarında Moskva ilə uzunmüddətli razılaşma üçün belə müzakirələrin “tezliklə” dayandırılmasını tələb edir. Tramp həmçinin Aİ-ni Amerikadan daha çox mayeləşdirilmiş təbii qaz almadığı təqdirdə tariflərlə hədələyib – belə tədarüklər boru kəməri axınlarından daha bahadır”, - media qeyd edir.

Rusiya qazının boru kəməri ilə tədarükünün bərpası ilə bağlı söhbətlər Brüsseldəki rəsmiləri və bəzi Şərqi Avropa ölkələrinin diplomatlarını qəzəbləndirib, onların çoxu son üç il ərzində Rusiyadan enerji alışını azaltmağa çalışıb. Jurnalistlərin yazdığı kimi, məmurlardan biri bu variantı “dəlilik” adlandırıb.

Rusiyadan Aİ-yə boru kəmərləri vasitəsilə qaz axını ilə bağlı yenidən müzakirələr Avropa şirkətləri ilə uzunmüddətli tədarük müqavilələri imzalamaq istəyən bəzi ABŞ LNG ixracatçılarını narahat edib. Məqalə müəllifləri hesab edirlər ki, amerikalı təchizatçılar Rusiya qazının Ukrayna vasitəsilə Avropaya tranzitinin bərpasının onların məhsullarını rəqabətsiz hala sala biləcəyindən narahatdırlar.

FT xəbər verir ki, Avropa Komissiyasının enerji siyasəti üzrə yüksək səviyyəli rəsmilərindən biri Ditte Juul Jorgensen bu həftə ABŞ-yə gəlib və burada uzunmüddətli tədarükləri müzakirə etmək üçün LNG ixracatçıları ilə görüşür.

Aİ-nin məqsədi 2027-ci ilə qədər öz enerji sistemini Rusiyanın qalıq yanacaqlarından azad etməkdir. Aİ-nin enerji komissarı Dan Yorgensen mart ayında müvafiq planı təqdim etməlidir. Lakin Aİ ağır sənayesinin acınacaqlı vəziyyəti Avropa ölkələrinin daha ucuz enerji mənbələrinə ehtiyacını artırıb. Nəşr qeyd edir ki, Avropada qazın qiyməti adətən ABŞ-dəkindan 3-4 dəfə bahadır.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”