Saata görə maaş kimlərə aiddir? Detallar AÇIQLANDI

Azərbaycanda əməkhaqqının hesablanması və ödənilməsi qaydasında dəyişikliklər nəzərdə tutulur. Bu barədə Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iclasında məlumat verilib. Təklif olunan yeni mexanizmə əsasən, saatlıq əməkhaqqı sisteminin tətbiqi, eləcə də əməkhaqqı və digər ödənişlərin elektron sistem vasitəsilə işçilərin bank və ya elektron hesablarına köçürülməsi nəzərdə tutulur.

Bəs işlədiyin hər saata görə maaş sistemi kimlərə şamil olunacaq?

İqtisadçı Eldəniz Əmirov Musavat.com-a bildirib ki, saatlıq əməkhaqqı mexanizmi bütün işçiləri əhatə edən kütləvi dəyişiklik deyil. Onun sözlərinə görə, bu sistem daha çox qısamüddətli əmək müqaviləsi ilə çalışanların, natamam iş rejimində işləyənlərin, eləcə də saatlıq iş və xidmətlər göstərmək istəyən şəxslərin maraqlarına uyğun hüquqi əsas yaradır.

Ekspert deyib ki, müəyyən hallarda həm işəgötürənlər, həm də saatlıq, yarımgünlük və ya bir neçə saatlıq işləmək imkanı olan şəxslər belə işlərə cəlb olunmaq, işəgötürənlə əmək müqaviləsi bağlamaq və razılığa gəlmək məsələsində çətinliklərlə üzləşirdilər, bunun əsas səbəbi isə həmin əmək münasibətlərinin hüquqi əsasının olmaması idi.

“Hazırda yeni qanun layihəsində isə bu mexanizmin həftəlik iş vaxtı 20 saat və ya daha az olan işlərə tətbiqi nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, müəyyən iqtisadi fəaliyyət sahələrində bir aydan az müddətə, məsələn, 25 günlük, 15 günlük, üç günlük və ya bir neçə günlük əmək müqaviləsi bağlayan şəxslərə əməkhaqqının saatlıq ödəniş formasında verilməsi nəzərdə tutulur”,_ deyə iqtisadçı açıqlayıb.

Eldəniz Əmirov hesab edir ki, bu mexanizm daha çox kənd təsərrüfatında, kənd təsərrüfatının xidmət istiqamətlərində, ictimai iaşə müəssisələrində və digər xidmət sektorlarında tətbiq olunacaq. “Bunun necə təmin olunacağına gəlincə, burada əsas məsələ mexanizmin praktiki tətbiqidir. Çünki kiçik və orta sahibkarlar, ümumiyyətlə, iri olmayan kənd təsərrüfatı subyektləri üçün bu sistemin texniki təminatının həyata keçirilməsi, məsələnin texniki tərəfinin həlli müəyyən qədər maliyyə yükü yarada bilər”, - deyə iqtisadçı bildirib.

Eldəniz Əmirovun sözlərinə görə burada əsas yenilik hər saat üçün minimum ödəniş təminatının yaradılmasıdır: “Qısa müddət ərzində sahibkarlar və ya işəgötürənlər tərəfindən bu yeniliyə birmənalı yanaşılmasa da, sonrakı dövrlərdə bu yeni yanaşma özünü mütləq şəkildə doğruldacaq. Çünki bu mexanizm mövsümi işləyən, eyni zamanda zaman baxımından natamam məşğulluq şəraitində fəaliyyət göstərmək istəyən işçilərin əməkhaqqı hüquqlarının qorunmasına imkan verəcək”.

O, bir məqamı qeyd edib: “Məsələn, aylıq əməkhaqqını minimum əməkhaqqından daha yüksək müəyyən edən sahibkarlar üçün saatlıq əməkhaqqı sisteminin tətbiqi o qədər də çətin olmayacaq. Amma minimum əməkhaqqı verən işəgötürənlər üçün vəziyyət fərqlidir. Çünki aylıq əməkhaqqı saatlara bölündükdə saatlıq məbləğ aşağı alınır. Halbuki saatlıq əməkhaqqı sisteminin birbaşa tətbiqi zamanı minimum saatlıq əməkhaqqının məbləği minimum aylıq əməkhaqqı əsasında hesablanan saatlıq məbləğdən daha yüksək olmalıdır. Nəzərdə tutulan məsələ də məhz budur”.

Onun fikrincə, sahibkarların müəyyən reaksiyalar verməsi gözləniləndir, amma bu sistem zamanla öz axarına düşəcək”.