Sağlam gələcək üçün sağlam vərdişlərə üstünlük verilməlidir

"Müasir dövrdə insanların qidalanma vərdişləri sürətlə dəyişir və bu dəyişikliklər bəzən sağlamlıq üçün ciddi təhlükələr yaradır. Xüsusilə şəkərli içkilərin, qazlı suların, enerji içkilərinin, paketlənmiş şirin çayların və süni meyvə şirələrinin gündəlik həyatın ayrılmaz bir hissəsinə çevrilməsi son illər daha çox narahatlıq doğurmaqdadır". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında Qida Təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri, Sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynova deyib.

Onun sözlərinə görə, bu içkilər qısa müddətdə insan orqanizmində enerji artımı və “rahatlıq” hissi yaratsa da, onların uzunmüddətli istifadəsi ciddi sağlamlıq fəsadlarına yol açır: "Şəkərli içkilərin ən təhlükəli cəhətlərindən biri onların yüksək kalorili olması və bu kalorilərin bədəndə ehtiyac duyulmadan yığılmasıdır. İnsan bu içkiləri qəbul etdikdə toxluq hissi yaşamır və buna görə də əlavə yemək istehlakı ilə yanaşı, artıq şəkər və enerji də qəbul etmiş olur. Bu isə piylənməyə və maddələr mübadiləsinin pozulmasına səbəb olur. Statistik göstəricilər sübut edir ki, şəkərli içkiləri mütəmadi qəbul edən şəxslərdə artıq çəki, 2-ci tip şəkərli diabet və ürək-damar xəstəlikləri riski daha yüksək olur. Eyni zamanda bu içkilər qaraciyərə də mənfi təsir göstərir. Xüsusilə tərkibində yüksək fruktoza olan içkilər qaraciyərdə yağ yığılmasını sürətləndirir. Bu, tədricən qeyri-alkoqollu qaraciyər piylənməsinə, daha sonra isə qaraciyər funksiyalarının pozulmasına gətirib çıxara bilər. Zeynalovanın sözlərinə görə, bu vəziyyət bir çox insan tərəfindən gec hiss olunur və yalnız ciddi fəsadlar baş verdikdə aşkar edilir.

Bundan əlavə, şəkərli içkilər diş sağlamlığı üçün də böyük təhlükə mənbəyidir. Onların tərkibindəki şəkər və turşular diş minasını zəiflədir, kariyes və digər ağız boşluğu xəstəliklərinə yol açır. Eyni zamanda, bu içkilər sümük toxumasına da mənfi təsir göstərərək, gənc yaşlardan başlayaraq sümük sıxlığının azalmasına və osteoporoz riskinin artmasına səbəb ola bilər. Tutu Zeynalova qeyd edir ki, xüsusilə uşaqlar və yeniyetmələr arasında bu cür içkilərin geniş yayılması gələcəkdə ciddi bir ictimai sağlamlıq problemilə nəticələnə bilər. Bununla yanaşı, bəzən insanlar şəkərli içkiləri enerji məqsədilə istifadə edirlər. Məsələn, idmandan sonra və ya zehni yorğunluq zamanı bu içkilər qısa müddətli enerji verə bilər. Lakin bu enerji təbii və davamlı deyil. Əksinə, şəkərin sürətli yüksəlişi orqanizmdə insulin səviyyəsinin ani dəyişməsinə səbəb olur və bu da bir müddət sonra daha böyük yorğunluq, halsızlıq və əsəbilik hissi yaradır. Bu cür dövri şəkər dalğalanmaları isə uzun müddət ərzində hormon balansını pozur və sinir sisteminə də mənfi təsir edir.

Susuzluğun yatırılması üçün şəkərli içkilərdən deyil, əsasən təmiz su, şəkərsiz bitki çayları və ya təbii sıxılmış meyvə şirələrindən istifadə edilməlidir. Əgər insanlar şəkərli içkilərdən tamamilə imtina edə bilmirsə, heç olmasa onların qəbul tezliyi və miqdarı ciddi şəkildə azaldılmalıdır. Xüsusilə ailələr və valideynlər bu məsələdə daha həssas olmalı, uşaqların və yeniyetmələrin erkən yaşlardan bu vərdişə aludə olmalarının qarşısını almalıdırlar. Ümumilikdə isə, şəkərli içkilərin gündəlik istifadəsi bir çox hallarda zərərli vərdişlərdən biri hesab olunmalı və cəmiyyət bu barədə maarifləndirilməlidir. Sağlam gələcək üçün sağlam vərdişlərə üstünlük verilməlidir".