“Şahdəniz kompressiya” layihəsi gerçəkləşdirilir

Bu ilin 4-cü rübündə “Şahdəniz kompressiya” (ŞDK) layihəsi çərçivəsində platformanın üst modullarının tikintisinə başlanılacaq. Bu məqsədlə Şahdəniz konsorsimu ilə “Azfen” şirkəti arasında 321 milyon dollar dəyərində müqavilə imzalanıb. 

“BP-Azərbaycan” şirkətinin məlumatına görə, üst modulların tikintisi müqaviləsi bu ilin iyun ayında ŞDK layihəsi üzrə qəbul edilmiş yekun investisiya qərarından sonra layihənin icrası üçün əsas işlərin başlandığını bildirən mühüm bir addımdır. Müqavilənin iş həcminə ŞDK platforması üçün 8 min 500 tonluq üst modullar blokunun inşası, montajı, quraşdırılması və inteqrasiyası daxildir. Tikinti işləri ölkə daxilində yerli infrastruktur və resurslardan istifadə etməklə “Azfen”in Bayıldakı tikinti-quraşdırma sahəsində həyata keçiriləcək. Üst modulların tikintisi işlərinin 2028-ci ilin sonuna başa çatacağı planlaşdırılır. Bu işlərə 90 faizdən çoxu yerli mütəxəssislər olmaqla 3 mindən artıq işçi qüvvəsi cəlb olunacaq. 

İmzalanma mərasimində BP-nin layihələr üzrə baş vitse-prezidenti Yuan Drammond deyib: Düşünürük ki, “Şahdəniz kompressiya” layihəsindəki bu irəliləyiş konsorsium iştirakçıları və ümumilikdə, ölkə üçün mühüm bir hadisədir. Bu uğur layihədə çalışan komandalarımızın əzmkarlığını, yerli tərəfdaşlıqlarımızın gücünü və layihəni əməyin təhlükəsizliyi, keyfiyyət və kapital səmərəliliyi baxımından ən yüksək standartlara uyğun həyata keçirmək öhdəliyimizi bir daha vurğulayır.” 

Müqavilənin “Azfen” şirkətinə verilməsinə gəldikdə isə “BP-Azərbaycan”dan bildirdilər ki, bu, şirkətin təsdiqlənmiş təcrübəsi, o cümlədən Azərbaycanda dəniz platformaları üçün üst modulların tikintisi üzrə əvvəlki layihələrdəki uğurlu iş icrasına əsaslanır. Şirkətin Bayıldakı tam modern­ləşdirilmiş, dünya səviyyəli tikinti-quraşdırma sahəsi üst modulların inşadan sonra quruda inteqrasiyası və bütövlükdə, barja yüklənməsi üçün bütün lazımi imkanları təmin edir. Bu, “Şahdəniz kompressiya” layihəsinin qrafikə uyğun və büdcə daxilində icra olunması üçün əsas amildir.

Xatırladaq ki, Xəzərin Azərbaycan sektorunda yerləşən “Şahdəniz” yatağının işlənməsinin növbəti mərhələsi olan 2,9 milyard dollarlıq ŞDK layihəsində məqsəd yataqdakı aşağı təzyiqli qaz ehtiyatlarını əlçatan etməklə onların hasilatını reallaşdırmaq və beləliklə, buradan maksimum qazvermə əmsalına nail olmaqdır. Layihənin “Şahdəniz” yatağından, təxminən, 50 milyard kubmetr əlavə qaz və 25 milyon barelə yaxın əlavə kondensat hasilatına və ixracına imkan yaradacağı gözlənilir. 

Layihə çərçivəsində yeni kompressiya obyektinin – elektriklə işləyən, heyətsiz kompressiya platformasının (və ya əsasən heyətsiz qurğu) inşası nəzərdə tutulur. Platforma suyun 85 metr dərinliyində, mövcud “Şahdəniz-Bravo” platformasından, təxminən, 3 kilometr məsafədə quraşdırılacaq. Üzərində 4 ədəd 11 meqavatlıq kompressor quraşdırılacaq ŞDK platforması həm “Şahdəniz-Alfa”, həm də “Şahdəniz-Bravo” platformalarından hasil edilən qazın kompressiyası üçün ana qurğu kimi xidmət göstərəcək. 

Bu o deməkdir ki, hər iki platformadan hasil edilən ixrac qazı qurudakı Səngəçal terminalına göndərilməzdən əvvəl platformada kompressiya olunacaq. Bundan əlavə, “Şahdəniz” müqavilə sahəsində quraşdırılacaq bir sıra əlaqədar obyektləri,  hasilat platformaları və Səngəçal terminalında mövcud infrastruktur üzərində aparılacaq bir sıra işləri də əhatə edir.  

Nəhəng kompressiya qurğusunun istismara verilməsi 2029-cu ildə  “Şahdəniz-Alfa”, bir il sonra isə “Şahdəniz-Bravo” platformalarından hasil edilən qaz həcmlərini kompressiya etmək üçün qəbul etməyə hazır olacaq. Bir məqamı da qeyd edək ki, Şahdəniz kompressiya platforması tam olaraq elektrik enerjisi ilə çalışacaq. Bu da əməliyyatlar zamanı karbon emissiyasının yaranmaması deməkdir.  

Mirbağır YAQUBZADƏ 
XQ