“Şahdəniz kompressiya” layihəsi hasilatı yüksəldəcək

Bu ilin birinci yarısında “Şahdəniz kompressiya” layihəsi üzrə işlər təhlükəsiz şəkildə və qrafiki qabaqlayaraq irəliləyib. Bu barədə bp-Azərbaycan şirkətinin 2026-cı ilin ilk yarısının yekunlarına dair hesabatında bildirilib. Qeyd olunub ki, cari ilin 6 ayında “Şahdəniz kompressiya” platformasının üst modullarının və dayaq blokunun tikintisi işləri müvafiq olaraq Bayıl istehsalat-quraşdırma sahəsində və Heydər Əliyev adına Bakı Dərin Özüllər Zavodunda plana uyğun davam etdirilib.

Qurumun məlumatına əsasən, layihə çərçivəsində ilkin polad və struktur komponentləri, o cümlədən dayaq blokunun elementləri və sualtı konstruksiyaların tikintisi üzrə əhəmiyyətli irəliləyiş əldə olunub. İlin əvvəlindən dəniz və sualtı mühəndislik fəaliyyətləri də qrafikə uyğun davam etdirilib, bu işlər çərçivəsində müfəssəl dizayn işləri plan üzrə irəliləyib, əsas texniki baxışlar isə tamamlanıb. Bununla yanaşı, yüksək gərginlikli sualtı interkonnektor enerji və fiber-optik kabelin, eləcə də sualtı boru hissələrinin istehsalı başa çatdırılıb, bir sıra mühüm avadanlıq dəstinin təchizat prosesi tikinti və quraşdırma cədvəllərinə uyğun davam etdirilib.

Avqustun 10-da isə Şahdəniz konsorsiumu sözügedən layihə çərçivəsində avtomatlaşdırılmış əməliyyatlar üçün lazım olan sistemlərin təminatına dair “Emerson” şirkəti ilə müqavilə imzalayıb. Yeni müqavilə “Şahdəniz kompressiya” platformasının məsafədən idarə olunması üçün inteqrasiya olunmuş idarəetmə və təhlükəsizlik sistemlərinin, o cümlədən texnoloji proseslərə nəzarət, təhlükəsizlik məqsədilə dayandırma, yanğın və qazın aşkarlanması və enerji idarəetmə sistemlərinin təminatını əhatə edir.

“bp-Azərbaycan” şirkətinin məlumatına əsasən, həmin sistemlər platformadakı vacib əməliyyatların real vaxt rejimində izlənməsinə və məsafədən idarə olunmasına imkan verəcək ki, bu da əməliyyat xərclərinin azaldılması və uzun müddətli iş icrasının təmin olunması ilə bərabər təhlükəsizliyin, etibarlılığın və əməliyyat səmərəliliyinin artırılmasına kömək edəcək.

Yeni müqavilənin mzalanmasını “Şahdəniz kompressiya” layihəsinin həyata keçirilməsini dəstəkləyən mühüm bir addım olduğunu bildirən bp-nin layihələr üzrə baş meneceri İlqar Məmmədovun sözlərinə görə, avtomatlaşdırma və idarəetmə sistemləri heyətsiz qurğu kimi nəzərdə tutulan Şahdəniz kompressiya platformasının vacib komponentlərindən biri olacaq və qurğunun bütün istismar müddəti ərzində onun təhlükəsiz və səmərəli fəaliyyətini dəstəkləyəcək: “Bu mühüm müqavilənin verilməsi layihə üzrə işlərin sürətlə irəlilədiyi bir vaxta düşür. Belə ki, bu işlərin, ümumilikdə, təxminən, 30 faizi artıq tamamlanıb. 2 min 700 nəfərin cəlb olunduğu layihə çərçivəsində müxtəlif istiqamətlər üzrə mühəndislik və istehsal işləri plana uyğun irəliləyir və bu işlərdə Azərbaycanın yerli resurslarından, təcrübə və sənaye imkanlarından geniş şəkildə istifadə edilir.”

Qeyd edək ki, “Şahdəniz kompressiya” layihəsi Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorundakı “Şahdəniz” yatağından aşağı təzyiqli qaz ehtiyatlarının çıxarılmasını təmin etmək və hasilatı maksimum həddə çatdırmaq məqsədi daşıyan irimiqyaslı investisiya təşəbbüsüdür. Dəyəri 2,9 milyard dollar təşkil edən layihə çərçivəsində yataqdan, təxminən, 50 milyard kubmetr əlavə qaz və 25 milyon barelə yaxın kondensat hasil olunması planlaşdırılır.

Layihə çərçivəsində yeni kompressiya obyektinin – elektriklə işləyən, heyətsiz kompressiya platformasının (və ya əsasən heyətsiz qurğu (eNUI)) inşası nəzərdə tutulur. Platforma suyun 85 metr dərinliyində, mövcud “Şahdəniz Bravo” platformasından, təxminən, 3 kilometr məsafədə quraşdırılacaq. Platformanın üzərində 4 ədəd 11 meqavatlıq kompressor quraşdırılacaq.

Layihə, həmçinin “Şahdəniz” müqavilə sahəsində quraşdırılacaq bir sıra əlaqədar obyektləri, eləcə də “Şahdəniz Alfa” və “Şahdəniz Bravo” platformalarında və Səngəçal terminalında mövcud infrastruktur üzərində aparılacaq bir sıra işləri də əhatə edir. Sözügedən platformalardan çıxan qaz Səngəçal terminalına göndərilməmişdən öncə bu yeni qurğuda kompressiya olunacaq.

Tikintinin 2029-cu ildə başa çatması ilə kompressiya platformasının həmin ildə “Şahdəniz Alfa”dan, 2030-cu ildə isə “Şahdəniz Bravo”dan hasil edilən qaz həcmlərini kompressiya etmək üçün qəbul etməyə hazır olacağı planlaşdırılır.

Ümumilikdə, kompressiya layihəsi “Şahdəniz” yatağından qazvermənin maksimuma çatdırılmasında mühüm rol oynacaq və əlavə qaz ehtiyatlarını əlçatan etməklə hasilatın uzunmüddətli davamlılığını təmin edilməsinə töhfə verəcək.

Mirbağır YAQUBZADƏ
XQ