Icma.az
close
up
RU
Şamaxı lotusu sözü belə yaranıbmış Ermənilər bunu ona görə uydurub ki...

Şamaxı lotusu sözü belə yaranıbmış Ermənilər bunu ona görə uydurub ki...

Icma.az bildirir, GlobalInfo saytına əsaslanaraq.

“Üzeyir Hacıbəyovun məşhur “O olmasın, bu olsun” əsəri əsasında çəkilən filmdə Məşədi İbad papağı başına qoymaqla bağlı tərəddüdü zamanı belə bir ifadə işlədir: “Papağı belə qoysam, Şamaxı lotusuna oxşayacam”. Filmdən sonra sitat cəmiyyətdə yayılıb və bu gün də istifadə edilir. Lakin bu ifadənin kimlər tərəfindən və niyə yaranması barədə heç kim sual verməyib, niyə məhz Şamaxı və niyə məhz “Lotu” sözünün eyni vaxta işlədilməsinə maraq göstərməyib. Axı Azərbaycanın uzun illər paytaxtı, mədəniyyət və incəsənət sahəsində qədim bir tarixi olan şəhərə bu cür ifadə yersiz və təhqirdir”.

Globalinfo.az xəbər verir ki, bu sözləri tarixçi alim, dosent Zaur Əliyev deyib.

O, məlum sözün yaranmasının əsl səbəbini açıqlayıb:

“Lut qövümü barədə dini kitablarda kifayət qədər məlumat var. Quranın da elçilərindən biri olan Lut peyğəmbər İbrahim peyğəmbərdən ayrılıb, Sodom qövmünün ərazisində məskunlaşmışdı. Rəvayətlərdən görünür ki, oranın camaatı əxlaqsız bir həyat yaşayırdılar və Lut peyğəmbər onları düzgün yola gətirə bilmədiyi üçün Allah oranı lənətləyib və şəhəri yerlə yeksan edib. Alman arxeoloq Verner Keller burda araşdırma aparandan sonra yazır: “Bu bölgədə özünü göstərmiş olan çox böyük bir çökmədə partlayışlar, ildırımlar, yanğınlar və təbii qazlarla birlikdə qorxunc bir zəlzələ baş verib və Siddim Vadisi ilə birlikdə Lut qövmünün şəhərləri də yerin dərinliklərinə qərq olub”. Ondan sonra hansı şəhərdə əxlaqsızlıq baş verirsə, oranı Lut qövümü adlandırdılar. Zamanla türk dillərində bu söz “lut”, “lot”, “lotu” sözünə çevrilir. Sözün etimologiyasında ərəbcə “la:ta” feili – bir nəsnəyə “yapışmaq”, yaxud “ehtirasla yapışıb qalmaq” mənaları dayanır”.

Alim bu sözün hansı səbəbdən Şamaxıya aid edildiyinə aydınlıq gətirib:

“Məlumdur ki, son 300 ildə Azərbaycan torpaqlarına köçürülən ermənilər Şamaxıda istədiyi “azadlıqları” əldə edə bilmirdilər. Şamaxı camaatı ermənilərə əl-qol açmağa imkan vermirdilər. Buna görə də tarixən ermənilər Şamaxıdan qisas almaq arzusu ilə yaşayıblar və nəticədə 1918-ci ilin mart ayında şəhərdə görünməz vəhşliklər həyata keçirirlər. Bu hadisə sonra olacaq idi, amma o dövrə qədər ermənilər həmin şəhərdə heç bir zaman söz sahibi ola bilməyiblər. Məhz sözün yaranması da bu tarixə aiddir. Bildiyimiz kimi, Şamaxı və onun ətraf rayonları tarix boyu Azərbaycanın ən çox və fəal zəlzələlər baş verən mərkəzi olub. Çox-çox qədimlərdən bəri qüvvətli zəlzələrin nəticəsində burada tez-tez böyük dağıntılar baş verib ki, bu da həmin ifadənin meydana gəlməsinə səbəb olub. 1902-ci il fevralın 13-də dağıdıcı zəlzələnin qurbanı olan şəhərə çox böyük ziyan dəymişdi. O zamanlar 27 minə qədər əhalisi olan Şamaxı yerlə yeksan olmuş, şəhər ətrafındakı 30 kənddə də dağıntılar baş vermişdi. Bu hadisədən sonra oradan köçən ermənilər “Şamaxı Lot qövümü kimi cəzasını aldı ermənilərə etdiklərinə görə” deyiblər.

Bu ifadə təəssüf ki, ilk dəfə içimizdəki xainlərə görə Azərbaycan SSR-in ilk xalq yazıçısı adını almış erməni yazıçısı Aleksandr Şirvanzadə tərəfindən işlədilib və zamanla “Şamaxı Lut” “Şamaxı lotusu” sözünə çevrilib”.

Zaur Əliyev deyib ki, bu söz təhqir formasında xalqımıza, şamaxılılara qarşı ermənilər tərəfindən dilimizə gətirilib və nəticədə bu gün bilən də, bilməyən də o sözdən geniş istifadə edir.

Zaira Akifqızı
Globalinfo.az  

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:290
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 18 Dekabr 2024 13:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see383

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see255

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see249

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see246

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see245

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see245

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see242

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see239

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see238

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see238

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see230

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see223

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see220

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see220

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see219

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see219

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see218

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see218

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see217

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri