Icma.az
close
up
RU
Şamaxıda ardıcıl zəlzələ: faciəvi tarix yenə təkrarlanacaq? RƏSMİ

Şamaxıda ardıcıl zəlzələ: faciəvi tarix yenə təkrarlanacaq? RƏSMİ

Icma.az bildirir, GlobalInfo saytına əsaslanaraq.

Son günlər Şamaxı rayonunda ardıcıl olaraq qeydə alınan zəlzələlər əhali arasında ciddi narahatlıq yaradıb. Tarixən seysmik cəhətdən aktiv zona kimi tanınan bu bölgə bir neçə dəfə dağıdıcı zəlzələlərlə üzləşib və həmin hadisələr kollektiv yaddaşda dərin iz buraxıb. Xüsusilə 1667-ci ilin noyabrında baş vermiş və on minlərlə insanın həyatına son qoymuş zəlzələ, eləcə də 1902-ci ildə Şamaxını viran qoyan fəlakət bu qorxuların əsas səbəblərindən sayılır.

Daha yaxın tarixdə – 2019-cu ilin fevralında Qəleybuğurd, Qızmeydan və Nağaraxana kəndlərində baş verən zəlzələlər zamanı evlərin uçması və insanların xəsarət alması isə bölgənin hələ də risk zonasında olduğunu bir daha xatırladıb. Məhz bu səbəbdən son günlər müşahidə olunan seysmik aktivlik cəmiyyətdə eyni ssenarinin yenidən təkrarlana biləcəyi ilə bağlı narahatlıq yaradır.

Şamaxıda daha güclü zəlzələ baş verə bilərmi?

Globalinfo.az-a danışan Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Coğrafiya İnstitutunun şöbə müdiri, ekoloq, seysmoloq Ənvər Əliyevin sözlərinə görə, Şamaxıda ardıcıl baş verən zəif yeraltı təkanlardır və buna titrəyiş deyilir:

“Burada söhbət 3 və 3.8 bal gücündə olan maqnitudadan gedir. Bu cür titrəyişlər əksər hallarda yalnız seysmik stansiyalar tərəfindən qeydə alınır, nadir hallarda isə həssas insanlar hiss edir. Məhz buna görə də mütəxəssislər belə hadisələri klassik zəlzələlərdən daha çox mikrotəkanlar kimi qiymətləndirirlər. Bu tip seysmik aktivliklə bağlı elmi dairələrdə iki əsas yanaşma mövcuddur. Bir qrup tədqiqatçı hesab edir ki, belə ardıcıl zəif təkanlar gələcəkdə baş verə biləcək daha güclü zəlzələlərin xəbərçisi ola bilər. Digər yanaşmaya görə isə bu mikrotəkanlar Yer qabığında toplanmış enerjinin tədricən boşalması deməkdir və əksinə, yaxın perspektivdə güclü zəlzələ riskini azalda bilər. Hər iki fikir elmi arqumentlərlə əsaslandırılır və dünya praktikasında müəyyən nümunələrlə təsdiqini tapır”.

Ənvər Əliyev

Ekoloq deyib ki, ümumi mənzərəyə baxdıqda ehtiyatlı olmaq hər zaman vacibdir:

“Çünki Şamaxı zonası Azərbaycanın seysmik cəhətdən ən aktiv ərazilərindən biri hesab olunur. Tarixən bu bölgədə güclü zəlzələlər baş verib. Xüsusilə 1667-ci ildə Şamaxıda qeydə alınan dağıdıcı zəlzələ Qafqaz tarixinin ən ağır fəlakətlərindən biri sayılır və mənbələrə görə, on minlərlə insanın həyatına son qoyub. Hazırda müşahidə olunan zəif titrəyişlər belə fəlakətin təkrar olunacağı anlamına gəlmir. Mikrotəkanların bir müddət davam edib tədricən dayanması da mümkündür. Eyni zamanda müəyyən gücdə zəlzələlərin baş vermə ehtimalı tam istisna edilə bilməz”.

Mütəxəssis bildirib ki, seysmologiyada zəlzələnin dəqiq vaxtını, yerini və gücünü öncədən söyləmək mümkün deyil:

“Özünə hörmət edən heç bir alim bu barədə konkret proqnoz vermir. Mütəxəssislərin ümumi qənaətinə görə, hazırkı mərhələdə ciddi təşviş üçün əsas yoxdur. Sadəcə vəziyyəti diqqətlə izləmək, rəsmi qurumların və mütəxəssislərin açıqlamalarına istinad etmək lazımdır. Təcrübə göstərir ki, bu cür mikrotəkanlar çox zaman təhlükəli nəticə vermədən dayanır”.

Zaira Akifqızı
Globalinfo.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:206
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 12 Yanvar 2026 13:40 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see327

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see325

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see318

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see308

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see304

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see300

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see299

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see271

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see270

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see264

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see260

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see258

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see256

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see250

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see247

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see245

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see244

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see208

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see207

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri