Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Kənd qəbiristanlıqları: Unudulan adlar, oxunmayan tarix KÖŞƏ

Kənd qəbiristanlıqları: Unudulan adlar, oxunmayan tarix KÖŞƏ

Sia Az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Kəndlərin kənarında, bəzən təpələrin yamacında, bəzən də köhnə ağacların arasında yerləşən qəbiristanlıqlar var. İnsanlar oradan keçərkən çox vaxt sadəcə bir məkanın yanından ötüb gedirlər. Halbuki hər qəbir daşı bir ailənin tarixini, bir nəslin taleyini, yaşanmış bir dövrün izlərini özündə saxlayır. Bəzi daşların üzərindəki yazılar artıq çətinliklə oxunur, bəzilərinin adları isə zamanla tamamilə silinib. Beləcə, bir vaxtlar kəndin həyatında mühüm yer tutmuş insanların xatirəsi tədricən adsızlaşır.

Qəbiristanlıqlar tarix kitablarında əks olunmayan məlumatların qorunduğu məkanlardır. Qəbir daşlarının üzərindəki tarixlər insanların hansı dövrdə yaşadığını, ailə münasibətlərini, bəzən isə həmin dövrün hadisələrini anlamağa kömək edir. Köhnə yazılar, daş üzərindəki naxışlar, peşəni və ya ictimai mövqeyi ifadə edən işarələr keçmiş haqqında qiymətli məlumatlar verə bilər. Bir kəndin neçə əsrlik tarixə malik olduğunu öyrənmək üçün bəzən onun qəbiristanlığına nəzər salmaq kifayətdir.

Ancaq bu məkanların qorunması məsələsi hər zaman diqqət mərkəzində olmur. Xüsusilə kəndlərdən şəhərlərə köç artdıqca bəzi qəbiristanlıqlar baxımsız qalır. Orada dəfn olunmuş insanların övladları, nəvələri və yaxınları artıq həmin kənddə yaşamır. Qəbirlərə qulluq etmək, köhnə daşları qorumaq, ərazini təmizləmək əvvəlki kimi davam etdirilmir. Bir müddət sonra qəbir daşlarının yazıları aşınır, əraziyə gedən yollar itir, bəzi məzarların kimə aid olduğu bilinmir.

Məsələnin daha ağrılı tərəfi isə ailə yaddaşının qırılmasıdır. Vaxtilə uşaqlar ailənin yaşlı üzvlərindən ulu babaları, nənələri, onların həyat hekayələrini dinləyirdilər. Kim harada yaşayıb, hansı peşə ilə məşğul olub, hansı hadisələrdən keçib – bütün bunlar ailə daxilində danışılaraq nəsildən-nəslə ötürülürdü. İndi isə bəzi ailələrdə insanlar öz ulu nəsillərinin adlarını belə dəqiq bilmir. Qəbir daşındakı yazı da silindikdə həmin insan haqqında məlumatı bərpa etmək daha da çətinləşir.

Bu məsələyə yalnız dini və ya ailəvi məsuliyyət kimi yanaşmaq da doğru olmaz. Qədim qəbiristanlıqlar mədəni irsin bir hissəsidir. Onların inventarlaşdırılması, fotoşəkillərinin çəkilməsi, yazıların rəqəmsal formada qeydə alınması və tarixi əhəmiyyət daşıyan daşların qorunması vacibdir. Xüsusilə yaşı yüzilliklərlə ölçülən qəbiristanlıqlar mütəxəssislər tərəfindən araşdırılmalı, təsadüfi müdaxilələrdən qorunmalıdır.

Kəndlərdə bu işi həyata keçirmək üçün yerli sakinlərin, bələdiyyələrin, tarixçilərin və aidiyyəti qurumların əməkdaşlığına ehtiyac var. Hər qəbiristanlığın tarixini, orada qorunan köhnə məzarları və oxuna bilən yazıları qeydə almaq gələcək tədqiqatlar üçün mühüm mənbə yarada bilər. Texnologiyanın imkanlarından istifadə etməklə ailələr öz nəsil tarixlərini də sənədləşdirə bilərlər.

Biz adətən tarixi böyük hadisələrdə, məşhur şəxsiyyətlərdə və möhtəşəm abidələrdə axtarırıq. Halbuki bir kəndin keçmişi bəzən heç kimin diqqət yetirmədiyi köhnə qəbir daşlarında yaşayır. Orada yalnız ölən insanların adları deyil, həmin torpaqda yaşamış, zəhmət çəkmiş, ailə qurmuş və özündən sonra iz qoymuş insanların hekayələri qorunur.

Bir insanın adı qəbir daşından silinəndə yalnız yazı itmir, onu tanıyanların yaddaşı da bir az daha uzaqlaşır. Tariximizi qorumaq üçün bəzən unudulmuş adları yenidən oxumaqdan başlamaq lazımdır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:98
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 17 Noyabr 2026 10:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see271

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see269

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see260

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see259

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see253

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see249

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see244

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see240

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see226

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see217

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see215

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see205

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see203

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see203

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see200

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see199

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see196

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see194

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see188

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri