Saqqal kişinin imicini necə formalaşdırır? Tədqiqatçılar izah edir

Kişilərdə üz tükləri təkcə praktik məqsədlər üçün yaranmayıb, onlar sosial ünsiyyət aləti kimi formalaşıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, psixologiya üzrə fəlsəfə doktoru Sem Qoldşteyn "Psychology Today” üçün yazdığı məqalədə bir kişinin üzünü lazerlə epilyasiya etdirərək gündəlik ülgüc istifadəsindən qurtulmaq qərarını xatırladır. Ətrafdakıların reaksiyası əlamətdar olub: Bəziləri bunu "şərəf qurbanı” kimi qəbul edib. Bu emosional reaksiya göstərir ki, saqqal maskulinizm anlayışlarında nə qədər dərindən kök salıb.

Müəllifin sözlərinə görə, insan primatlardan fərqli olaraq bədən tüklərinin böyük hissəsini itirib və yalnız bəzi sahələrdə saxlayıb. Saqqal isə maksimum görünən zonada böyüyür, bu da onun funksiyasının heç vaxt yalnız praktik olmadığını göstərir.

Elmi baxımdan saqqal bir evolyusiya siqnalıdır. Tədqiqatlar göstərir ki, tarixi kontekstdə saqqal kişilərdə yetkinlik, status və dominantlıqla əlaqələndirilib. Uzun və sıx saqqal həm fiziki, həm də psixoloji olaraq insanı "böyüdə” bilirmiş, rəqabət üstünlüyü təmin edirmiş. Bundan əlavə, qadınlar üçün saqqal kişinin cinsi yetkinliyini və bioloji uyğunluğunu göstərə bilən bir işarə olub.

Bioloji xüsusiyyət möhkəmləndikdən sonra onun mənası mədəniyyət tərəfindən formalaşır. Fərqli dövrlərdə və cəmiyyətlərdə saqqal güc, müqəddəslik, üsyan, intellekt, təhlükə və ya əksinə, laqeydlik simvolu olub. Hətta bu gün də üzün tükdən azad olması konformizm və "təhlükəsizlik” ilə, saqqal isə qeyri-konformizm, yetkinlik və norma müqaviməti ilə əlaqələndirilə bilər. Eyni tüklər bir mədəniyyətdə sərt, digərində isə laqeyd görünə bilər.

Saqqal artıq sağ qalmağa təsir etməsə də, əhəmiyyəti qalır, çünki insanlar sosial varlıqlardır. Biz daim başqalarının üzünü "oxuyuruq”, saqqal isə bu qavrayışı dəyişir, həm üzü yumşalda, həm də güc və məsafə hissini gücləndirə bilər.

Aydın