SDQ ilə yeni Suriya hakimiyyəti arasında toqquşmalar yalnız təhlükəsizlik məsələsi deyil Politoloqdan AÇIQLAMA

Məlum olduğu kimi, Suriya ordusu Hələbdə PKK/YPG-nin mövqelərini bombalamağa başlayıb. Hazırda şəhərdə hökumət qüvvələri ilə ABŞ-nin dəstəklədiyi Suriya Demokratik Qüvvələri (SDQ) adlanan kürd silahlıları arasında qızğın döyüşlər gedir.

Qeyd edək ki, SDQ 2025-ci ilin sonunadək silahları təhvil verəcəyinə dair Suriyanın müvəqqəti hökuməti ilə anlaşma imzalasa da, vədinə xilaf çıxıb. 

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a danışan politoloq Vüqar Zifəroğlu bildirdi ki, Suriyada Suriya Demokratik Qüvvələri ilə mərkəzi hakimiyyət arasında baş verən toqquşmalar artıq Əsəd dövrünə aid ziddiyyətlərdən yox, Əsədin devrilməsindən sonra yaranan yeni siyasi reallıqlardan qaynaqlanır:

"Keçid hakimiyyəti vahid dövlət idarəçiliyini bərpa etmək, silahlı qrupları mərkəzləşdirmək və paralel güc mərkəzlərini ləğv etmək məqsədi güdürdü. SDQ isə nəzarət etdiyi əraziləri və müstəqil hərbi-siyasi statusunu itirmək riskini öz təhlükəsizliyi üçün qəbul etmir. Nəticədə inteqrasiya cəhdləri uğursuz olub və qarşıdurma silahlı fazaya keçib. Münaqişədə etnik faktor da mühüm rol oynayır. SDQ-nin əsas dayağını kürd silahlı birləşmələri təşkil edir və onlar siyasi status və hüquqi təminat tələb edirlər. Keçid hakimiyyəti isə etnik silahlı strukturların parçalanmaya yol aça biləcəyindən ehtiyatlanır".

Siyasi şərhçi qeyd etdi ki, xarici güclərin mövqeyi də konfliktin gedişatına təsir edir.

"ABŞ SDQ-ni İŞİD-lə mübarizədə əsas tərəfdaş hesab edir və onun ləğvinə qarşı çıxır. Türkiyə isə SDQ-ni PKK ilə əlaqəli görür və legitimləşdirilməsinə etiraz edir. Rusiya və İran Əsədin devrilməsindən sonra əvvəlki mövqelərini qismən itirsələr də, Suriyada təsir imkanlarını tam itirməyiblər və hazırda baş verən prosesləri diqqətlə izləməkdədirlər. Beləliklə, SDQ ilə yeni Suriya hakimiyyəti arasında toqquşmalar yalnız təhlükəsizlik məsələsi deyil, eyni zamanda dövlətin mərkəzləşməsi, etnik separatizm, resurslara nəzarət və xarici güclərin maraqları ilə bağlıdır", - deyə Vüqar Zifəroğlu əlavə etdi.

Nuriyyə NATİQQIZI