SƏBİR VƏ ÜMİDİN YURDU:ZÜLMƏ BAŞ ƏYMƏYƏN NAXÇIVAN

 Nurəddin İsmayıl

Salam, canımız Azərbaycanın bağrından qopub, onun ana qoynundan namərd əliylə uzaq düşən Naxçıvan. On illərdir anklavda – coğrafi təcriddə qalıb, olmazın əzablarına, məşəqqətlərinə sinə gərən Naxçıvan. 

Quru yolları üzünə bağlanan, hava yoluna gediş-gəlişi əsəbi, ikiqat, üçqat əlavə xərci, qan bahasına başa gələn, yollarda, baxımsız gözləmə məntəqələrində övladları hər cür xəstəlik tapan Naxçıvan. Kəndləri boşalan, qurulu evlərinin qapılarından qara qıfıllar asılan, insanları bir qarın ruzi üçün cəlayi-vətən olan Naxçıvan. 

Qışı donduran, yayı yandıran sərt kontinental iqlimin ağırlığını çiynində daşıyan, illərlə qazsız, işıqsız, yanacaqsız qalıb, mal təzəyindən, kərmədən ocaq çatan, təndir qalayan, çörəklə, qarın dolusu yeməklə, adi dolanışıqla imtahana çəkilən Naxçıvan. 

Otuz il Talıbovlar nəslinin başında qoz sındırdığı, onun tayfa qoruyucusu qəddar polisinin dəyənəyinə, işgəncəsinə məruz qalan, hər nəfəri bu başıpozuq tayfanın zülmündən nəsibini alan, şəsti, qaməti əydirilən, azad ruhu buxovlanan, dinib-danışanın, haqqını tələb edənin yeri amansız cəza üsullarının tətbiq edildiyi zindan olan Naxçıvan. Quduzlaşmış, paytaxtla hesablaşmayan Talıbovların, şirin söhbətlərin, barın-bərəkətin, adət-ənənənin, ətri aləmə yayılan çörəklələrin ərsəyə gəldiyi təndirəsərlərinin dağıdıldığı, minlərlə insanın dolanışıq yeri olan çayxanaların, yeməkxanaların, dükanların yerlə-yeksan edildiyi Naxçıvan. 

Adi vətəndaşdan tutmuş məmuruna qədər hər kəsin Lenin iməcliklərində qul kimi istismar edildiyi, yaşıllaşmaya ayrılan vəsaitlərin onların qul əməyinin hesabına ödənildiyi, güdükçülərin, iş verənlərin xofunun yaşandığı, gömrüyündə, vergisində qansoranların xalqın başına olmazın müsibətini açdığı Naxçıvan. İnanclı, etiqadlı, özünə məxsus həyat tərzi olan Bənəniyar adlı qosqoca bir kəndin üstünə quduz itlər sürüldüyü, tankla, topla gedildiyi, qıza, gəlinə, uşağa, qocaya baxmadan divan tutulduğu, bu işgəncələrdə, ölümcül döyülmələrdə təkcə adi polisin deyil, zamanında Naxçıvanda at oynadan keçmiş polis şefi Əhməd Əhmədovun birbaşa iştirak edib göz dağı verdiyi Naxçıvan. Vasif Talıbovun qardaşının, oğlanlarının nəinki xalq hərəkatından çıxan insanların, hətta mərhum Heydər Əliyevə arxa-dayaq olan, ləyaqət və şərəfini qorumaqdan çəkinməyən nazirlərin, nazir müavinlərinin üstünə hücum çəkildiyi, muxtar respublikada dərin hörmət qazanan Baş Nazirin müavini M. Abbasovun vəzifədən uzaqlaşdırıldığı, xeyriyyəçi kimi tanınan, “Laba” ləqəbli M. Əhmədovun evinin buldozerə verilib dağıdıldığı Naxçıvan.

Otuz illik Talıbovlar zülmündən qurtulub son üç ildə başıpozuq, idarəçilikdən uzaq, rüşvətdə əli iti, ütülü, namus-qeyrət timsalı olan bölgəni fahişə qadın yığınağına döndərən Fuad Nəcəfli dərəbəyliyindən növbəti zərbəni alan Naxçıvan.

Necə dözdün, necə tab gətirdin başına gətirilən siyasi oyunlara, iqtisadi sınaqlara, əsəbini tarıma çəkənlərə, qədim tarixinə, örfünə, adət-ənənənə kəm baxanlara, səni çörəklə imtahana çəkənlərə, övladlarını dərbədər edənlərə, ləyaqətli insanlarını zindanlarda çürüdənlərə, bacarıqlı, işgüzar vətəndaşlarını İstanbulun arxa sokaklarında dilənçi həyatına sürükləyənlərə, məzhəbçi İranın tənəli, minnətli yardımına boyun əydirənlərə, millətimizə qənim kəsilən Rusiyanın ölüm cənginə atanlara? 

Amma dözdün – ləyaqətini, şərəfini, ucalığını itirmədən, quduz bir tayfaya baş əymədən; bu qədər zülm, əzab içində düşmənə bir qarış torpaq itkisi vermədən; Cavid ruhuna, Məmməd Araz əyilməzliyinə xələl gətirmədən; böyük Azərbaycan sevgisindən bir an geri durmadan.

Qaranlıqdan işıqlığa doğru yolun uğurlu olsun, Naxçıvanımız.
16.11.2025