Səbrimizi nə vaxt itirdik? KÖŞƏ

Elə bil son illərdə insanların üzündəki təbəssüm azalıb. Bir vaxtlar “keçər”, “olar”, “səbir elə” deyən insanlar indi ən kiçik gecikmədə əsəbiləşir, ən sadə anlaşılmazlıqda səsini qaldırır, ən kiçik fərqli fikrə dözümsüz yanaşır. Küçədə, iş yerində, avtomobil sükanı arxasında, mağazada, hətta ailə daxilində belə gərginlik hiss olunur. Sanki hamı görünməz bir yük daşıyır və bu yük bir gün mütləq kiminsə üstünə tökülür.

Bəs biz niyə bu qədər dəyişdik?

Əslində problem təkcə insanların xarakterində deyil. Həyatın sürəti o qədər artıb ki, nəfəs almağa belə vaxt tapmırıq. Səhər gözümüzü açan kimi telefon ekranına baxır, gün boyu yüzlərlə xəbər, mesaj, video və informasiya ilə qarşılaşırıq. Beynimiz heç vaxt tam dincələ bilmir. Yorğunluq isə çox vaxt əsəb, səbirsizlik və aqressiya kimi özünü göstərir.

Digər tərəfdən, insanların çiyinlərində görünməyən yük də ağırlaşıb. Bahalaşma, iş qayğıları, gələcəklə bağlı narahatlıqlar, ailə məsuliyyətləri, sosial şəbəkələrdə başqalarının “ideal həyatı” ilə öz həyatını müqayisə etmək… Bütün bunlar insanın daxilində səssiz gərginlik yaradır. Çox vaxt isə həmin gərginliyin əsl səbəbini deyil, qarşısına çıxan ilk insanı günahlandırırıq.

Ən təhlükəlisi isə empatiyanı itirməyimizdir. Artıq dinləmədən cavab verir, anlamadan mühakimə edir, bir cümləyə görə insanları etiketləyirik. Halbuki qarşımızdakı insanın hansı ağrını yaşadığını, hansı mübarizədən keçdiyini bilmirik. Bəzən sərt görünən bir insan sadəcə uzun müddətdir yorğundur. Bəzən aqressiv danışan biri əslində kömək istəyir, amma bunu necə ifadə edəcəyini bilmir.

Texnologiya bizi bir-birimizə yaxınlaşdırmalı idi. Amma paradoks ondadır ki, virtual aləmdə minlərlə dostu olan insanlar real həyatda dərdini danışacaq bir nəfər tapmaqda çətinlik çəkirlər. Ekran qarşısında saatlarla vaxt keçiririk, amma sevdiklərimizin gözünün içinə baxaraq beş dəqiqə söhbət etməyə vaxt ayırmırıq. Bu tənhalıq da insanı daha həssas, daha əsəbi edir.

Bəlkə də cəmiyyət olaraq ən çox ehtiyac duyduğumuz şey yenidən insan olmağı xatırlamaqdır. Bir-birimizi dinləməyi, təşəkkür etməyi, üzr istəməyi, tələsmədən qərar verməyi, kimisə mühakimə etməzdən əvvəl onun yerinə özümüzü qoymağı öyrənməliyik. Çünki aqressiya aqressiya doğurur, anlayış isə anlayış.

Səbir zəiflik deyil. Əksinə, ən böyük güc bəzən susmağı, düşünməyi və doğru sözü doğru zamanda deməyi bacarmaqdır. Cəmiyyətin sağlamlığı yalnız yolların, binaların və texnologiyanın inkişafı ilə ölçülmür. İnsanların bir-birinə necə davrandığı da inkişafın ən vacib göstəricilərindən biridir.

Bəlkə də bu gün özümüzə verməli olduğumuz ən vacib sual budur: Sonuncu dəfə nə vaxt kimisə həqiqətən dinlədik? Sonuncu dəfə nə vaxt əsəbiləşmək əvəzinə anlamağa çalışdıq? Bəlkə də dəyişiklik elə buradan başlayır. Çünki daha anlayışlı bir cəmiyyət yaratmaq üçün əvvəlcə hər birimiz öz daxilimizdəki səbri yenidən kəşf etməliyik.