Icma.az
close
up
RU
Şəkəri necə mənimsəyirik və bu ömrümüzə necə təsir edir?

Şəkəri necə mənimsəyirik və bu ömrümüzə necə təsir edir?

Icma.az bildirir, Baku.ws portalına istinadən.

Elmi mühitdə yeni bir hipotez ortaya çıxıb. Diabet ümumiyyətlə xəstəlik yox, yaşlı insanların maddələr mübadiləsinin xüsusiyyətidir. Adətən diabetdən əvvəl insulinrezistentlik baş verir. Yəni hüceyrələrin insulinə həssaslığını itirməsi.

Bəs insulinrezistentliyi qocalma faktoru hesab etmək olarmı? Bu vəziyyətə təsir etməklə ömrü uzatmaq mümkündürmü?

BAKU.WS mövzu ilə bağlı həkimlərin gəldiyi son qənaəti təqdim edir:

İnsulinrezistentlik epidemiyası

İnsulinrezistentlik - hüceyrələrin insulina cavab verməməsi vəziyyətidir. Nəticədə qanda insulin səviyyəsi yüksəlir. Bu, II tip diabetin başlanğıc mərhələsi sayılır və son illər insulinrezistent insanların sayı artır.

Araşdırmalara görə, dünyada böyüklərin 26%-ində insulinrezistentlik var və göstəricinin artacağı ehtimal edilir.

Endokrinoloq Natalya Tanygina izah edir ki, bu zaman orqanizm insulina qarşı həssaslığını itirir və mədəaltı vəzi daha çox insulin istehsal etməyə məcbur olur. Artıq insulin yağ toxumasının formalaşmasını gücləndirir. Nəticədə piylənmə, qaraciyər yağlanması, yüksək xolesterin, damar zəifləməsi və təzyiq yüksəlməsi baş verir - bunlar isə ömrü qısalda bilər.

İnsulinrezistentliyin iki əsas səbəbi var:

Tez mənimsənilən karbohidratların çox qəbulu,

Az hərəkətlilik.

Xüsusilə şəkər, ağ un, düyü unu məhsulları və şirin içkilər təhlükəlidir. Hərəkətsiz həyat isə əzələləri zəiflədir və insulin həssaslığını azaldır.

Diabet = sürətlənmiş qocalma?

İnsulinrezistentlik və II tip diabet damarların qocalmasını, sinir zədələnməsini və yenilənmə qabiliyyətinin zəifləməsini sürətləndirir. Araşdırmalar göstərir ki, insulinrezistentlik nə qədər tez inkişaf edirsə, ömür bir o qədər qısa olur.

Gerontoloq Olqa Tkaçevanın sözlərinə görə, diabet ömrü orta hesabla 10-15 il qısaldır. Yüksək şəkər və insulin hüceyrə səviyyəsində oksidləşmə stresi, mitoxondrial pozuntular, iltihab və telomerlərin qısalması kimi prosesləri aktivləşdirir.

Diabet beynə, ürəyə, əzələlərə, qaraciyərə və böyrəklərə ziyan vurur.

Məsələn, diabetli insanlarda yaddaşın zəifləməsi 68% daha sürətli gedir.

İnsulinrezistentlik yalnız yaşlılara məxsusdur?

Endokrinoloq Yuliya Atamanova və geriatriya üzrə ekspert Andrey İlnitski bildirir ki, insulinrezistentlik yaşlılar arasında daha çox olsa da, bu, yalnız yaşla bağlı xəstəlik deyil.

Bu vəziyyət "qocalmanın proksi-xəstəliyi" sayılır - yəni qocalmanın hüceyrə səviyyəsindəki dəyişiklikləri daha tez baş verir. Əzələ kütləsinin azalması (sarkopeniya) yaşlılarda insulinrezistentliyə səbəb olur.

Lakin əzələ az, yağ çox olan gənclərdə də insulinrezistentlik inkişaf edə bilər.

İnsulinrezistentliyi vaxtında dayandırmaq həyat uzada bilər

Həkimlər razılaşır ki, insulinrezistentlik diabet deyil - onu aradan qaldırmaqla diabetin yaranmasının qarşısını almaq mümkündür. Üstəlik, normal insulin səviyyəsi uzunömürlülüyün açarıdır.

Araşdırmalar göstərir ki, insulin siqnallarının azalması bir çox canlılarda ömrü uzadır. İnsanlarda isə yüksək insulin səviyyəsi yaşla bağlı xəstəliklərin riskini artırır.

Hansı analizləri vermək lazımdır?

Bir çox insan insulinrezistent olduğunu anlamaya bilər. Əsas əlamətlər:

Qarın nahiyəsində piylənmə,

Karbohidratlara güclü istək (şirniyyat, çips, fastfud),

Karbohidratlı yeməkdən sonra halsızlıq və yuxululuq,

Dieta ilə çəki azalmasının dayanması.

Diaqnostika üçün:

qanda qlükoza,

qlikozlaşdırılmış hemoglobin (HbA1c),

bəzi hallarda qlükoza tolerantlıq testi tələb olunur.

İnsulinrezistentliyi müəyyən edən xüsusi indeks var - norması 2,7-dən aşağıdır. Ancaq mütəxəssislər vurğulayır: indeksin düzgün hesablanması və müalicə seçimləri yalnız həkim-endokrinoloq tərəfindən aparılmalıdır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:229
embedMənbə:https://baku.ws
archiveBu xəbər 14 Noyabr 2025 14:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see368

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see345

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see333

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see291

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see277

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see255

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see247

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see243

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see243

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see239

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see230

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see228

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see222

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see214

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see214

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see213

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see195

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see194

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see192

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri