Icma.az
close
up
RU
Şəkəri necə mənimsəyirik və bu ömrümüzə necə təsir edir?

Şəkəri necə mənimsəyirik və bu ömrümüzə necə təsir edir?

Icma.az bildirir, Baku.ws portalına istinadən.

Elmi mühitdə yeni bir hipotez ortaya çıxıb. Diabet ümumiyyətlə xəstəlik yox, yaşlı insanların maddələr mübadiləsinin xüsusiyyətidir. Adətən diabetdən əvvəl insulinrezistentlik baş verir. Yəni hüceyrələrin insulinə həssaslığını itirməsi.

Bəs insulinrezistentliyi qocalma faktoru hesab etmək olarmı? Bu vəziyyətə təsir etməklə ömrü uzatmaq mümkündürmü?

BAKU.WS mövzu ilə bağlı həkimlərin gəldiyi son qənaəti təqdim edir:

İnsulinrezistentlik epidemiyası

İnsulinrezistentlik - hüceyrələrin insulina cavab verməməsi vəziyyətidir. Nəticədə qanda insulin səviyyəsi yüksəlir. Bu, II tip diabetin başlanğıc mərhələsi sayılır və son illər insulinrezistent insanların sayı artır.

Araşdırmalara görə, dünyada böyüklərin 26%-ində insulinrezistentlik var və göstəricinin artacağı ehtimal edilir.

Endokrinoloq Natalya Tanygina izah edir ki, bu zaman orqanizm insulina qarşı həssaslığını itirir və mədəaltı vəzi daha çox insulin istehsal etməyə məcbur olur. Artıq insulin yağ toxumasının formalaşmasını gücləndirir. Nəticədə piylənmə, qaraciyər yağlanması, yüksək xolesterin, damar zəifləməsi və təzyiq yüksəlməsi baş verir - bunlar isə ömrü qısalda bilər.

İnsulinrezistentliyin iki əsas səbəbi var:

Tez mənimsənilən karbohidratların çox qəbulu,

Az hərəkətlilik.

Xüsusilə şəkər, ağ un, düyü unu məhsulları və şirin içkilər təhlükəlidir. Hərəkətsiz həyat isə əzələləri zəiflədir və insulin həssaslığını azaldır.

Diabet = sürətlənmiş qocalma?

İnsulinrezistentlik və II tip diabet damarların qocalmasını, sinir zədələnməsini və yenilənmə qabiliyyətinin zəifləməsini sürətləndirir. Araşdırmalar göstərir ki, insulinrezistentlik nə qədər tez inkişaf edirsə, ömür bir o qədər qısa olur.

Gerontoloq Olqa Tkaçevanın sözlərinə görə, diabet ömrü orta hesabla 10-15 il qısaldır. Yüksək şəkər və insulin hüceyrə səviyyəsində oksidləşmə stresi, mitoxondrial pozuntular, iltihab və telomerlərin qısalması kimi prosesləri aktivləşdirir.

Diabet beynə, ürəyə, əzələlərə, qaraciyərə və böyrəklərə ziyan vurur.

Məsələn, diabetli insanlarda yaddaşın zəifləməsi 68% daha sürətli gedir.

İnsulinrezistentlik yalnız yaşlılara məxsusdur?

Endokrinoloq Yuliya Atamanova və geriatriya üzrə ekspert Andrey İlnitski bildirir ki, insulinrezistentlik yaşlılar arasında daha çox olsa da, bu, yalnız yaşla bağlı xəstəlik deyil.

Bu vəziyyət "qocalmanın proksi-xəstəliyi" sayılır - yəni qocalmanın hüceyrə səviyyəsindəki dəyişiklikləri daha tez baş verir. Əzələ kütləsinin azalması (sarkopeniya) yaşlılarda insulinrezistentliyə səbəb olur.

Lakin əzələ az, yağ çox olan gənclərdə də insulinrezistentlik inkişaf edə bilər.

İnsulinrezistentliyi vaxtında dayandırmaq həyat uzada bilər

Həkimlər razılaşır ki, insulinrezistentlik diabet deyil - onu aradan qaldırmaqla diabetin yaranmasının qarşısını almaq mümkündür. Üstəlik, normal insulin səviyyəsi uzunömürlülüyün açarıdır.

Araşdırmalar göstərir ki, insulin siqnallarının azalması bir çox canlılarda ömrü uzadır. İnsanlarda isə yüksək insulin səviyyəsi yaşla bağlı xəstəliklərin riskini artırır.

Hansı analizləri vermək lazımdır?

Bir çox insan insulinrezistent olduğunu anlamaya bilər. Əsas əlamətlər:

Qarın nahiyəsində piylənmə,

Karbohidratlara güclü istək (şirniyyat, çips, fastfud),

Karbohidratlı yeməkdən sonra halsızlıq və yuxululuq,

Dieta ilə çəki azalmasının dayanması.

Diaqnostika üçün:

qanda qlükoza,

qlikozlaşdırılmış hemoglobin (HbA1c),

bəzi hallarda qlükoza tolerantlıq testi tələb olunur.

İnsulinrezistentliyi müəyyən edən xüsusi indeks var - norması 2,7-dən aşağıdır. Ancaq mütəxəssislər vurğulayır: indeksin düzgün hesablanması və müalicə seçimləri yalnız həkim-endokrinoloq tərəfindən aparılmalıdır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:251
embedMənbə:https://baku.ws
archiveBu xəbər 14 Noyabr 2025 14:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri