Icma.az
close
up
RU
Şəkəri necə mənimsəyirik və bu ömrümüzə necə təsir edir?

Şəkəri necə mənimsəyirik və bu ömrümüzə necə təsir edir?

Icma.az bildirir, Baku.ws portalına istinadən.

Elmi mühitdə yeni bir hipotez ortaya çıxıb. Diabet ümumiyyətlə xəstəlik yox, yaşlı insanların maddələr mübadiləsinin xüsusiyyətidir. Adətən diabetdən əvvəl insulinrezistentlik baş verir. Yəni hüceyrələrin insulinə həssaslığını itirməsi.

Bəs insulinrezistentliyi qocalma faktoru hesab etmək olarmı? Bu vəziyyətə təsir etməklə ömrü uzatmaq mümkündürmü?

BAKU.WS mövzu ilə bağlı həkimlərin gəldiyi son qənaəti təqdim edir:

İnsulinrezistentlik epidemiyası

İnsulinrezistentlik - hüceyrələrin insulina cavab verməməsi vəziyyətidir. Nəticədə qanda insulin səviyyəsi yüksəlir. Bu, II tip diabetin başlanğıc mərhələsi sayılır və son illər insulinrezistent insanların sayı artır.

Araşdırmalara görə, dünyada böyüklərin 26%-ində insulinrezistentlik var və göstəricinin artacağı ehtimal edilir.

Endokrinoloq Natalya Tanygina izah edir ki, bu zaman orqanizm insulina qarşı həssaslığını itirir və mədəaltı vəzi daha çox insulin istehsal etməyə məcbur olur. Artıq insulin yağ toxumasının formalaşmasını gücləndirir. Nəticədə piylənmə, qaraciyər yağlanması, yüksək xolesterin, damar zəifləməsi və təzyiq yüksəlməsi baş verir - bunlar isə ömrü qısalda bilər.

İnsulinrezistentliyin iki əsas səbəbi var:

Tez mənimsənilən karbohidratların çox qəbulu,

Az hərəkətlilik.

Xüsusilə şəkər, ağ un, düyü unu məhsulları və şirin içkilər təhlükəlidir. Hərəkətsiz həyat isə əzələləri zəiflədir və insulin həssaslığını azaldır.

Diabet = sürətlənmiş qocalma?

İnsulinrezistentlik və II tip diabet damarların qocalmasını, sinir zədələnməsini və yenilənmə qabiliyyətinin zəifləməsini sürətləndirir. Araşdırmalar göstərir ki, insulinrezistentlik nə qədər tez inkişaf edirsə, ömür bir o qədər qısa olur.

Gerontoloq Olqa Tkaçevanın sözlərinə görə, diabet ömrü orta hesabla 10-15 il qısaldır. Yüksək şəkər və insulin hüceyrə səviyyəsində oksidləşmə stresi, mitoxondrial pozuntular, iltihab və telomerlərin qısalması kimi prosesləri aktivləşdirir.

Diabet beynə, ürəyə, əzələlərə, qaraciyərə və böyrəklərə ziyan vurur.

Məsələn, diabetli insanlarda yaddaşın zəifləməsi 68% daha sürətli gedir.

İnsulinrezistentlik yalnız yaşlılara məxsusdur?

Endokrinoloq Yuliya Atamanova və geriatriya üzrə ekspert Andrey İlnitski bildirir ki, insulinrezistentlik yaşlılar arasında daha çox olsa da, bu, yalnız yaşla bağlı xəstəlik deyil.

Bu vəziyyət "qocalmanın proksi-xəstəliyi" sayılır - yəni qocalmanın hüceyrə səviyyəsindəki dəyişiklikləri daha tez baş verir. Əzələ kütləsinin azalması (sarkopeniya) yaşlılarda insulinrezistentliyə səbəb olur.

Lakin əzələ az, yağ çox olan gənclərdə də insulinrezistentlik inkişaf edə bilər.

İnsulinrezistentliyi vaxtında dayandırmaq həyat uzada bilər

Həkimlər razılaşır ki, insulinrezistentlik diabet deyil - onu aradan qaldırmaqla diabetin yaranmasının qarşısını almaq mümkündür. Üstəlik, normal insulin səviyyəsi uzunömürlülüyün açarıdır.

Araşdırmalar göstərir ki, insulin siqnallarının azalması bir çox canlılarda ömrü uzadır. İnsanlarda isə yüksək insulin səviyyəsi yaşla bağlı xəstəliklərin riskini artırır.

Hansı analizləri vermək lazımdır?

Bir çox insan insulinrezistent olduğunu anlamaya bilər. Əsas əlamətlər:

Qarın nahiyəsində piylənmə,

Karbohidratlara güclü istək (şirniyyat, çips, fastfud),

Karbohidratlı yeməkdən sonra halsızlıq və yuxululuq,

Dieta ilə çəki azalmasının dayanması.

Diaqnostika üçün:

qanda qlükoza,

qlikozlaşdırılmış hemoglobin (HbA1c),

bəzi hallarda qlükoza tolerantlıq testi tələb olunur.

İnsulinrezistentliyi müəyyən edən xüsusi indeks var - norması 2,7-dən aşağıdır. Ancaq mütəxəssislər vurğulayır: indeksin düzgün hesablanması və müalicə seçimləri yalnız həkim-endokrinoloq tərəfindən aparılmalıdır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:223
embedMənbə:https://baku.ws
archiveBu xəbər 14 Noyabr 2025 14:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri