Sərmayə göstəricilərini aşağı salan xüsusi maliyyə amili açıqlandı

Azərbaycanın Gürcüstan iqtisadiyyatına yatırdığı investisiyaların həcmi 2026-cı ilin ilk yarısında 45,3 milyon dollar təşkil edib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 22,5 faiz azdır. Azərbaycan ikinci rübdə Gürcüstana ən çox investisiya yatıran ölkələr arasında 7-ci yerdə olub.
Bəs investisiyalardakı bu azalmanın əsas səbəbləri nələrdir? Mövcud tendensiya Azərbaycan və Gürcüstan arasında formalaşmış iqtisadi əlaqələrə və gələcək birgə layihələrə necə təsir göstərə bilər?
Mövzu ilə bağlı Demokrat.az-a açıqlamasında Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) dosenti, iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Elşən Bağırzadə bildirib ki, Azərbaycanın Gürcüstan iqtisadiyyatına yatırdığı investisiyaların 2026-cı ilin ilk yarısında 22,5 faiz azalmasını indiki mərhələdə uzunmüddətli tendensiya kimi qiymətləndirmək üçün kifayət qədər əsas yoxdur.
Onun sözlərinə görə, birbaşa xarici investisiyalar iri layihələrin başlanması, tamamlanması və kapitalın köçürülmə vaxtından asılı olaraq ayrı-ayrı rüblərdə və illərdə əhəmiyyətli dəyişiklik göstərə bilər:
“Mövcud statistika azalmanın konkret səbəblərini müəyyən etməyə imkan vermirsə, burada yalnız bir sıra mümkün amillərdən danışmaq olar. Məsələn, əvvəlki dövrlərdə həyata keçirilmiş müəyyən iri layihələrin investisiya mərhələsinin başa çatması, yeni layihələrin maliyyələşdirilməsinin sonrakı dövrlərə keçməsi və ya ayrı-ayrı şirkətlərin investisiya qərarlarının vaxtı ümumi göstəriciyə təsir etmiş ola bilər.
Eyni zamanda, regional və qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənlik, maliyyələşmə şərtləri və investorların risk qiymətləndirmələrindəki dəyişikliklər də nəzəri olaraq belə dinamikanın mümkün amilləri sırasındadır. Lakin əlavə məlumat olmadan azalmanı konkret olaraq bu səbəblərdən hər hansı biri ilə əlaqələndirmək düzgün olmazdı.
Burada 45,3 milyon dollarlıq göstəricinin yalnız ilin ilk yarısını əhatə etdiyini də nəzərə almaq lazımdır. Birbaşa investisiya statistikasında bir neçə iri əməliyyatın vaxtının dəyişməsi belə illik müqayisəyə ciddi təsir göstərə bilər. Buna görə 22,5 faizlik azalmanı Azərbaycan investorlarının Gürcüstan bazarına marağının zəifləməsinin göstəricisi kimi təqdim etmək hələ tezdir”.
İqtisadçı əlavə edib ki, Azərbaycan və Gürcüstan arasında iqtisadi əlaqələrin miqyası da yalnız birbaşa investisiya göstəricisi ilə ölçülmür:
“İki ölkə arasında enerji, nəqliyyat, tranzit, logistika və ticarət sahələrində uzun illər ərzində formalaşmış qarşılıqlı iqtisadi maraqlar mövcuddur. Xüsusilə regional nəqliyyat marşrutlarının və Orta Dəhlizin əhəmiyyətinin artması gələcəkdə yeni əməkdaşlıq və investisiya imkanları da yarada bilər.
Ona görə də yarımillik göstəricidəki azalmanın uzunmüddətli Azərbaycan–Gürcüstan iqtisadi əməkdaşlığına mənfi təsir göstərəcəyi nəticəsinə gəlmək üçün əsas görmürəm. Daha sağlam qiymətləndirmə aparmaq üçün ilin yekun göstəricilərinə, investisiyaların sektorlar üzrə strukturuna və bu dinamikanın növbəti dövrlərdə davam edib-etməyəcəyinə baxmaq lazımdır”, - deyə Elşən Bağırzadə fikrini tamamlayıb.
Nuray Paşşanlı