Şimal Cənub nəqliyyat dəhlizi hər iki dövlətlə əməkdaşlıq üçün faydalı platformalardan biri ola bilər

Rusiya, Azərbaycan və İran Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin inkişafında maraqlıdır". Bu sözləri Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova brifinqdə deyib. O, bildirib ki, dəhlizin qərb hissəsinin inkişafı Rusiya və İran prezidentləri Vladimir Putin və Məsud Pezeşkian arasında yanvarın 17-də Moskvada keçirilən danışıqların əsas mövzularından birinə çevrilib. Zaxarova deyib ki, Rusiya və İran prioritet olaraq dəhlizin qərb hissəsində “kəsintisiz dəmir yolu logistikası”nın yaradılması üzərində işləyir.Azərbaycan bu dəhlizə "qapı açmaq"da nə dərəcədə maraqlıdır?

Politoloq Oqtay Qasımov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, Rusiya ilə İran arasında imzalanan strateji tərəfdaşlıq sazişində bəzi məsələlər Azərbaycanın maraqlarına bu və digər formada toxunur.

Oqtay Qasımov

“Bunlarla bağlı dəqiq, ölçülü bir təhlil lazımdır. Bütövlükdə bu tərəfdaşlığın niyyəti xoş olacaqsa və bölgədə əməkdaşlıq, mehriban qonşuluq mühiti olacaqsa təbii ki, bizim maraqlarımıza hansısa xələl gətirməz”-deyən Oqtay Qasımov Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizinin açılması məsələsi ilə bağlı qeyd edib ki, bu Azərbaycanın da maraqlarına uyğun bir məsələdir.

Politoloqun fikrincə, bu dəhlizin açılması o demək deyil ki, Azərbaycan Rusiya-İran maraqlarının bir parçasına çevrilir.

“Sadəcə olaraq yerləşdiyimiz coğrafiya bizə bir çox üstünlüklər qazandırır. Orta Dəhliz layihəsində Azərbaycan vazkeçilməz bir coğrafi üstünlüyə malik olduğu kimi, eyni zamanda Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizində Azərbaycanın mövqeləri belədir. Bu məsələ uzun müddətdən bəri müzakirə olunur. Artıq layihələr də icra edilir. Bunun əsas səbəbi ondan ibarətdir ki, faktiki olaraq, Rusiya və Azərbaycan ərazilərində İran sərhəddinə qədər dəmir yolu xətti uzun müddətdən bəri işlək vəziyyətdədir. Onu yenidən modernləşməsini və daşıma gücünün artırılması ilə bağlı müəyyən addımlar atılır. Bu məsələ təxminən 7-8 ildir davam etməkdədir”-deyə politoloq bildirib.

Qərbdən istədiyini almaqda çətinlik çəkən, Yaxın Şərqdən çıxarılan qonşularımız qalan iqtisadi gücünü qorumaq üçün Cənubi Qafqazımı hədəf seçiblər?

Politoloq deyir ki, hər iki ölkə regionun önəmli ölkələrindəndir və bu bölgədə maraqları var: “Bu maraqlar təbii ki, nəzərə alınmaqla Azərbaycan öz addımlarını atır. Bir çox hallarda bu maraqlar uzlaşdırılır”.

Oqtay Qasımov hesab edir ki, bizim maraqlarımıza zidd olan hansısa bir layihədə biz iştirak etmirik və etməyəcəyik.

“Məhz bu baxımdan bu tipli layihələrdə, yəni Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizində iştirak Azərbaycana ən azı tranzit baxımından divident gətirəcək. O cümlədən, dəhliz layihəsi Azərbaycanın strateji mövqeyini gücləndirəcək. Bu məsələdə Rusiya və İran tərəfindən gələcəkdə də Azərbaycana yönəlik hansısa təzyiq ola biləcəyi istisna deyil. Amma Azərbaycanın da bu günkü durumu ilə və gələcəkdə daha da güclənəcəyini nəzərə alsaq, o zaman Azərbaycanın bu təzyiqlərə tab gətirmə və müqavimət gücünün də artacağını söyləyə bilərik”-deyə politoloq şərh edib.

Oqtay Qasımov bildirib ki, digər tərəfdən dünyada hazırda baş verən prosesləri və yaxın dövr üçün dünyamızın hansı dəyişikliklərin olacağını tam şəkildə söyləmək çətin olsa da, bugünkü vəziyyətdən baxdığımızda və Azərbaycan Türkiyə ilə bir yerdə özünü mövqelərini gücləndirəcəksə, o zaman bu cür təzyiqlərə də tab gətirmək gücü artacaq.

“Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanın strateji hədəfləri Türk dünyası və Türk Dövlətləri Təşkilatı ilə inteqrasiya prosesini, əməkdaşlığı yüksək səviyyəyə qaldırmaqdır. Bu, bizim əsas prioritetimizdir. O zamana qədər Türk Dövlətləri Təşkilatı və Türk dünyası da gələcək dünya düzənində əsas aktorlardan biri olacaq. Biz məsələyə bütün yönləri ilə baxmalıyıq”-deyən Oqtay Qasımov hesab edir ki, İranla Rusiyanın həyata keçirdiyi hərhansı layihəni birmənalı şəkildə Azərbaycanın əleyhinə olduğunu söyləmək doğru olmaz.

Politoloqun fikrincə, bir çox məsələlərdə mövqelərimiz üst-üstə düşməsə də, bizim maraqlarımıza uyğun olmasa da biz öz maraqlarımızı qoruyuruq və maraqlarımızın əleyhinə olan addımlara da imkan vermirik, maraqlarımıza uyğun olan məsələlərdə də iştirak edirik.

Oqtay Qasımov hesab edir ki, Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizi hər iki dövlətlə əməkdaşlıq üçün faydalı platformalardan biri ola bilər.

İradə Cəlil, Bizimyol.info