Icma.az
close
up
RU
Sosial xoşbəxtlər fərdi bədbəxtlərdir Layk uğrunda insanlıqdan İMTİNA

Sosial xoşbəxtlər fərdi bədbəxtlərdir Layk uğrunda insanlıqdan İMTİNA

Icma.az, Modern.az saytına istinadən bildirir.

Virtual qəhrəmanlar real qorxaqlardır

Nəyinsə yaxşı olması üçün sən ona yaxşı gözlə baxmalısan. Dəyişən dünyamızda bəzən insanlarımız bacara bilmədiklərinə, pis bir şey kimi baxırlar. Yaşlı nəslin sosial şəbəkəyə baxdığı kimi.

Sosial media həyatımıza sürətlə daxil oldu və onu tamamilə dəyişdi. Bütün dünya ilə əlaqə yaratmaq, fikir bildirmək, kreativlik sərgiləmək üçün nəzərdə tutulmuş bu platformalar zamanla fərqli bir funksiyanı da üzərinə götürdü. Yalançı xoşbəxtliyin vitrini olmaq.

Instagram-da gülümsəyən üzlər, TikTok-da rəqs edən bədənlər, X-də cəsarətli fikirlər, Facebook-da şirin ailə fotoları, nələr, nələr…

Bunlar, çox zaman real həyatın deyil, görünmək istənilən həyatın təcəssümüdür. Araşdırmalara görə, sosial mediada paylaşım edənlərin 60%-i real emosiyalarını gizlədir və sosial platformada özlərini daha xoşbəxt göstərməyə çalışır. Bu isə psixoloji təzyiqə, depressiyaya, sosial təcridə yol açır.

FB, X, TikTok, Instagram qəhrəmanları

Sosial medianın “qəhrəmanları” artıq cəmiyyətin yeni nüfuz sahibləridir. Amma bu qəhrəmanlıq çox zaman təhsillə, zəhmətlə və ya dəyərlə qazanılmır. Əksinə, qısa videolarda diqqət çəkmək, sərt və ya kobud danışmaq, qalmaqallı mövzularda “fikri” ifadə etmək kifayət edir.

ABŞ-da bu qəhrəmanlar “influencer economy”nin bir parçasıdır. Orada şəffaflıq, hüquqi tənzimləmə və reklam etikası mövcuddur.

Avropada bu “qəhrəmanlıq” daha çox kreativlik, təhsil və ictimai dəyərlərlə ölçülür.

Türkiyədə isə sosial media qəhrəmanları gündəmi dəyişdirə, siyasi təsir gücünə malik ola bilirlər. TikTok və X xüsusilə fikir azadlığının sərhədində oynayan bir sahədir.

Azərbaycanda isə sosial medianın qəhrəmanları çox zaman səs salanlar, söyüşlü danışanlar, hay-küy yaradanlar olur. Ən acınacaqlısı odur ki, savadlı danışan, əxlaqlı fikir bildirən, dəyərlər üzərində duran insan daha az görünür.

Sosial media günümüzdür, həyat tərzimizdir

İnsanlar artıq günə sosial mediada “göründü” yazısı ilə başlayır, gecəni “son status”la bitirirlər. Həyat tərzimiz dəyişib, yeməkdən əvvəl şəkil, tətil zamanı video, ailə görüşlərində “story”…

Artıq real həyat, virtual həyata xidmət edir. Bu vəziyyət insanları getdikcə daha çox təqdimat mərkəzli olmağa məcbur edir. Hiss etmədiyini hiss edir kimi göstərmək, yaşamadığını paylaşmaq kimi bir norma formalaşır.

Fərdi qəhrəmanlıq meydanı

Sosial media, bir növ, fərdi qəhrəmanlıq meydanına çevrilib. Hər kəs öz kanalının rejissoru, aktyoru və montajçısıdır. Bu, bir tərəfdən ifadə azadlığını gücləndirsə də, digər tərəfdən “özünü olduğundan artıq göstərmək” ehtiyacını doğurur.

TikTok və Instagram real bacarıqlardan çox vizual təqdimatla dəyər verir.

X platformasında fikrin cəsarətli və qısa formada ifadəsi ön plandadır.

Facebook isə Azərbaycanda daha çox emosional rahatlaşmanını və ictimai gileyin məkanıdır.

Gerçək olmayan həyat, insanlar daha çox bacarmadıqları yerdə var olmaq istəyirlər

Araşdırmalar göstərir ki, sosial mediada istifadəçilərin əksəriyyəti özlərini ideal versiyada təqdim edirlər. Kasıb daha varlı görünməyə, tənha daha sosial görünməyə çalışır. Bu, insanın daxili narazılığının xarici vitrinlə kompensasiya cəhdidir.

Sosial media bir “filtrli yalanlar dünyası”dır. O dünyada hər kəsin həyatı rəngarəng, hər kəsin işi “prestiqli”, münasibətləri “sevgi dolu”, dərdləri isə… görünməzdir.

Yalan, illüziya və inandırmaq bazarı

Sosial media indi həm də kütləni inandırmaq bazarıdır. Burada ən çox iz qoyanlar yalanı inandırıcı danışanlardır. Həqiqət çox zaman maraqsız görünür, amma saxta “şoular” daha çox izlənilir.

Baxırsan, əxlaqsız əxlaq dərsi keçir, qorxaq qəhrəmanlıqdan danışır, heç vaxt əziyyət çəkməmiş insan zəhmətin qiymətindən yazır. Kimdə nə yoxdursa, məhz ondan danışır. Bu, bir psixoloji mexanizmdir, insan çatmadığı dəyərin reklamını çox edir.

Dilin, səviyyənin, mədəniyyətin deqradasiyası

Platformalarda söyüş adi hal alıb. Hətta bəzi şəxslər üçün bu, “şəxsiyyət imzası”na çevrilib. Cəmiyyət bu aqressiyaya öyrəşir. Tərbiyəsiz danışan daha çox izlənir. Savadlı danışan isə “darıxdırıcı” sayılır.

Təəssüf ki, bu hal təkcə Azərbaycana xas deyil. Dünyada da bu cür trendlər yayılır. Lakin normalda bu platformalarda etik davranış kodeksləri, məsuliyyət mexanizmləri və rəqəmsal maarifləndirmə proqramları tətbiq edirlər. Bizdə isə bu sahə ya nəzarətsizdir, ya da kobud senzura ilə tənzimlənməyə çalışılır.

Sosial medianın “güclü” illüziyası və “üz-üzə” həqiqəti

Bütün bu davranış formaları, qışqırmaq, təhqir etmək, maskalanmaq, sosial media mühitində mümkün olur. Amma bir anlıq təsəvvür edin, internet yoxdur. Hər şey realdır. Qarşınızda yazdığınız adam var. Sözlərinizi təkrarlaya bilərsizmi?

Əgər pərdə arxasında etdikləriniz sosial mediada, ˇ etdiyiniz hər hərəkət, real həyatın ortasında, canlı şəkildə, hamının qarşısında təkrar olunsa hələ də “qəhrəman” ola bilərsizmi?

Burada sual qoyuruq, insanlıq pozulub, yoxsa internet insanlığı maskadan çıxarıb?

Sosial media yaxşı platformadır, onu mundarlamayın

Sosial media doğrudur, bəzən yalançıdır, bəzən səs-küylüdür. Amma o həm də güclü bir vasitədir. Bilik yaymaq, haqsızlığa qarşı çıxmaq, fikir bildirmək, insanlara yol göstərmək üçün bir vasitə. Əgər bu platformanı vicdanla, savadla, dəyərlə istifadə etsək o zaman sosial media nəinki həyat tərzimiz olar, həm də cəmiyyətin tərəqqi alətinə çevrilər.

Yəni məsələ platformada deyil  insandadır.

Əgər insan dəyişməzsə, heç bir platforma da dəyişməz.

Elnur Əmirov

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:169
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 24 İyun 2025 13:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see336

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see312

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see309

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see271

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see271

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see267

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see255

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see252

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see188

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri