Icma.az
close
up
RU
Söyüş söyən insan psixi xəstədir? “Həyatdan narazı olanda, sabaha ümid olmayanda...”

Söyüş söyən insan psixi xəstədir? “Həyatdan narazı olanda, sabaha ümid olmayanda...”

Icma.az, Yenisabah portalına istinadən məlumat verir.

Söyüş söyən insan psixi xəstədir? Yoxsa onu sadəcə əxlaqsız sayılmalıdır?

Gündəlik həyatda danışığı zamanı arqo ifadələrdən tez-tez istifadə edənlər şəxslərə “savadsız” damğası vuranlar da azlıqda deyil. Digərləri bunu xarakterdəki kobudluqla izah edir

Həkim-psixiatr Abdulla Şıxlinskinin sözlərinə görə, insanın danışarkən seçdiyi sözlər, cümlələri necə qurması, jestlərdən istifadə qaydası və s. onun psixoloji vəziyyəti barədə ciddi məlumat verir. pizza sifarişi

O, “Yeni Sabah”a açıqlamasında bildirib ki, insanın nitqi onun daxili aləminin ən mühüm göstəricilərindən biridir:

“Psixiatriyada, psixologiyada və psixoterapiyada insanın nitqinə, danışıq tərzinə, jestlərinə baxaraq onun keçirdiyi hissləri, emosional vəziyyətini, dəyərlər sistemini və bəzi psixoloji xüsusiyyətlərini müəyyən edə bilirik. Yəni insan hansı hisslərlə yaşayır, dünyaya necə baxır, bunlar nitqində öz əksini tapır...

Gündəlik dildə “söyüş” deyilən ifadələr elmi terminologiyada “qeyri-normativ leksika” adlanır və bu cür sözlərdən istifadə insanın özünü başqa formada ifadə etməkdə çətinlik çəkməsinin göstəricisi ola bilər”.

A.Şıxlinskinin fikrincə, bunun əsas səbəblərindən biri insanın pedaqoji təsir imkanlarının zəif olmasıdır:

“Adətən, “tərbiyə” sözü işlədilir. Mən bunu daha çox pedaqoji təsir vasitələri kimi izah edirəm. İnsan lazımi pedaqoji təsir görməyəndə, həyatından narazı olanda, daxili kompleksləri çox olanda, yaşadığı cəmiyyətlə bağlı narazılıqları artanda bunu bəzən qeyri-normativ leksika ilə ifadə edir”.

Psixiatrın sözlərinə görə, bu cür insanlar çox vaxt özlərini başqa yollarla ifadə edə bilmirlər:

“İnsan var ki, özünü gördüyü faydalı işlərlə, yaradıcılığı ilə, sevgisi ilə, xeyirxahlığı ilə ifadə edir. Amma bunları bacarmayan insanlar bəzən söyüşü özünüifadə vasitəsinə çevirirlər. Bu, insanın mənəvi aləminin kasad olması və özünü başqa formada təqdim edə bilməməsi ilə əlaqəlidir".

Psixiatr hesab edir ki, insan özünü elm, incəsənət və ya cəmiyyətə faydalı fəaliyyətlə ifadə edə bilirsə, buna ehtiyac duymur:

"Əgər insan alimdirsə, yazıçıdırsa, bəstəkardırsa və ya cəmiyyət üçün faydalı iş görürsə, o, özünü gördüyü işlərlə ifadə edir. Bunu bacarmayan insanlar isə bəzən düşünürlər ki, qeyri-normativ leksikadan istifadə etməklə diqqət çəkə və özlərini fərqləndirə bilərlər”.

“Müxtəlif ölkələrdə söyüşdən geniş istifadə olunması həmin cəmiyyətlərdə mənəvi problemlərin mövcudluğundan xəbər verə bilər. Kitab oxumağa marağın azalması, mütaliənin zəifləməsi və insanların mənəvi inkişafına kifayət qədər vaxt ayırmaması da bu prosesə təsir göstərən amillərdəndir.

Azərbaycanda da son illər bu tendensiya daha çox müşahidə olunur. İnsanlar əvvəlki kimi mütaliə etmir, mənəvi inkişaf üzərində işləmirlər. Nəticədə, nitq mədəniyyəti də zəifləyir və qeyri-normativ leksikadan istifadə halları artır”, - deyə A.Şıxlinski əlavə edib.

Psixiatrın sözlərinə görə, söyüşdən istifadə normal davranış hesab edilə bilməz:

“İnsan digər canlılardan fərqli olaraq nitqini daim inkişaf etdirməlidir. Qeyri-normativ leksika həm ünsiyyət mədəniyyətinin zəifliyini, həm də insanın kifayət qədər pedaqoji təsir görmədiyini göstərə bilər. Belə insanların uşaqlıq dövründə bir çox ehtiyacları ödənilməyib, buna görə də onlar həyatdan narazı böyüyüblər”.

Yüksək vəzifəli və tanınmış şəxslərin söyüş işlətməsinə də münasibət bildirən Abdulla Şıxlinski qeyd edib ki, vəzifə insanın mənəvi kamilliyini göstərən meyar deyil:

“Rəsmi şəxslər də insanlardır. Digər insanlarda olan psixoloji problemlər onlarda da ola bilər. Vəzifədə olmaq insanın yüksək mənəviyyata və ya güclü pedaqoji təsir görməsinə dəlalət etmir. Elə insanlar var ki, heç bir vəzifəsi yoxdur, amma heç vaxt söyüş işlətmir.

O, xarici film və seriallarda söyüşlərin geniş istifadə olunmasına da toxunaraq bildirib ki, əvvəlki dövrlərdə, xüsusilə sovet filmlərində belə hallara rast gəlinmirdi:

“Sovet dövründə çəkilmiş filmlərdə demək olar ki, söyüş yox idi. İnsanlar narazılıqlarını başqa sözlərlə ifadə edirdilər. O dövrdə söyüş böyük qəbahət sayılırdı və buna cəmiyyətdə mənfi münasibət vardı.

İnsanın sosial vəziyyəti və həyat şəraiti də onların danışıq tərzinə təsir göstərir. Əgər o, daim gərginlik içində yaşayırsa, sabahından narahatdırsa, maddi problemlərlə üzləşirsə və ehtiyacları ödənilmirsə, bu, onun psixoloji durumuna təsir edir. Belə vəziyyətlərdə qeyri-normativ leksikadan istifadə halları arta bilər. Bu məsələnin psixoloji tərəfi də məhz bununla bağlıdır”.

Aytəkin Əzizqızı


Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:182
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 10 İyul 2026 15:40 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see375

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see349

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see337

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see295

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see281

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see263

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see250

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see248

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see246

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see232

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see231

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see228

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see221

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see217

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see216

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see198

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see197

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see196

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri