SS Warrimoo : Eyni anda iki fərqli əsrdə yaşamış gəmi

Dənizçilik tarixinin ən məşhur əfsanələrindən biri hesab olunan "SS Warrimoo” sərnişin gəmisi zaman və məkan anlayışını maraqlı şəkildə birləşdirən hekayəsi ilə bu gün də diqqət çəkir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, rəvayətə görə, 1899-cu ilin son saatlarında Sakit okeanda üzən gəmi kapitanın dəqiq manevri sayəsində eyni anda həm iki fərqli günə, həm də iki fərqli əsrə "daxil olub".

Hadisənin baş verdiyi dövrdə müasir naviqasiya sistemləri mövcud olmadığından, bu hekayə daha çox reallıqla əfsanənin qovuşduğu nümunələrdən biri hesab edilir.

Beynəlxalq tarix dəyişmə xətti Yer kürəsində təxminən 180-ci meridian boyunca uzanır və okeanlar üzərində dövlətlər arasında vaxtın koordinasiyasını təmin etmək məqsədilə müəyyənləşdirilib. Bu xəttin bir tərəfində təqvim günü dəyişdiyi halda, digər tərəfində əvvəlki gün davam edir.

Məşhur yazıçı Mark Tven də 1895-ci ildə etdiyi səyahət zamanı bu xüsusiyyəti zarafatla təsvir etmiş, gəminin burnu və arxa hissəsinin fərqli günlərdə olması sayəsində almanın bir yarısını bir gündə, digər yarısını isə növbəti gündə yediyini yazmışdı.

Rəvayətə görə, kapitan Con Duti Fillips "SS Warrimoo”nun marşrutunu Ekvator xətti ilə 180-ci meridianın kəsişdiyi nöqtəyə hesablayıb.

İddiaya əsasən, saat 00:00-da gəminin ön hissəsi yeni ilə daxil olduğu halda, arxa hissəsi əvvəlki ilin son günündə qalıb. Rəvayətdə bunun həm də iki fərqli əsrin sərhədində baş verdiyi iddia olunur. Lakin XX əsrin 1901-ci ildə başladığı nəzərə alındıqda, bu hissə tarixi baxımdan düzgün hesab edilmir.

Bundan əlavə, gəminin Ekvator üzərində yerləşməsi səbəbindən onun bir hissəsinin Şimal yarımkürəsində qış, digər hissəsinin isə Cənub yarımkürəsində yay mövsümünü yaşadığı da iddia olunur.

Maraqlı olmasına baxmayaraq, bu hadisəni təsdiqləyən etibarlı elmi və ya tarixi sübut mövcud deyil.

Dövrün rəsmi sənədlərində və gəmi jurnalında belə bir hadisəyə dair qeyd aşkar edilməyib. Üstəlik, bu hekayə mətbuatda ilk dəfə yalnız 1942-ci ildə, yəni iddia edilən hadisədən onilliklər sonra dərc olunub.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, həmin dövrün naviqasiya imkanları ilə gəmini belə dəqiqliklə müəyyən koordinata gətirmək demək olar ki, mümkün deyildi.

Bundan başqa, tarixçilər xatırladırlar ki, texniki baxımdan XX əsr 1900-cü ildə deyil, 1901-ci ildə başlayıb. Bu fakt da rəvayətin tarixi əsaslarını zəiflədir.

Buna baxmayaraq, "SS Warrimoo” haqqında əfsanə insanların zamanı ölçmək və onun sərhədlərini müəyyənləşdirmək cəhdlərini simvolizə edən ən maraqlı dənizçilik hekayələrindən biri kimi yadda qalmağa davam edir.

Aydın