Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Su çərşənbəsi haqqında nələri səhv bilirik? ARAŞDIRMA

Su çərşənbəsi haqqında nələri səhv bilirik? ARAŞDIRMA

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumat verir.

Novruz öncəsi qeyd olunan dörd çərşənbədən birincisi olan Su çərşənbəsi Azərbaycan xalq təqvimində xüsusi yer tutur. Bu gün suyun oyanması, təbiətin dirilməsi və həyatın başlanğıcı ilə əlaqələndirilir. Lakin zaman keçdikcə bu ənənə ilə bağlı bir sıra yanlış təsəvvürlər formalaşıb.
SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Su çərşənbəsinin tarixi kökü haradan gəlir?
Su çərşənbəsinin kökü qədim türk inanclarına və zərdüştilik dövrünə qədər gedib çıxır. Qədim inanclara görə kainat dörd ünsürdən - su, od, yel və torpaqdan ibarətdir. Novruz öncəsi qeyd edilən çərşənbələr də bu dörd ünsürün oyanışını simvolizə edir.
Tarixi mənbələr göstərir ki, su qədim türklərdə təmizlik, dirilik və müqəddəslik rəmzi idi. Çaylara, bulaqlara and içmək, suya hörmət etmək geniş yayılmış ənənə olub. Zərdüştilikdə isə su müqəddəs sayılırdı və çirkləndirilməsi böyük günah hesab olunurdu.
Deməli, Su çərşənbəsi sırf folklor elementi deyil, minilliklərə söykənən kosmoqonik düşüncənin bir hissəsidir.

Səhv təsəvvür 1: “Su çərşənbəsi sadəcə yazın ilk çərşənbəsidir”
Bir çox insan düşünür ki, Su çərşənbəsi sadəcə Novruza gedən yolun ilk mərhələsidir və xüsusi mənası yoxdur. Halbuki bu gün təbiətin oyanmasının başlanğıcı kimi qəbul edilir.
Qədim inanclara görə:
Sular bu gün “oyanır”
Axar sular yenilənir
Təbiətdə enerji hərəkətə başlayır
Bu düşüncə mifoloji xarakter daşısa da, yaz fəslində qarların əriməsi və su dövranının aktivləşməsi ilə təbiətdə real dəyişikliklər baş verir. Yəni mifoloji izahın arxasında təbiət müşahidəsi dayanır.

Səhv təsəvvür 2: “Bu, sırf dini bayramdır”
Su çərşənbəsi dini mərasim deyil. O, islamdan əvvəlki dövrə aid ənənədir və daha çox təbiət kultuna əsaslanır.
İslam dövründə də bu ənənə qorunub saxlanılıb, lakin dini bayram statusu daşımır. Bu, xalq təqviminin və mövsüm mərasimlərinin bir hissəsidir.
Səhv təsəvvür 3: “Suya getmək sadəcə folklor oyunu üçündür”
Su çərşənbəsində axar su üstündən atlanmaq, sudan üzə çiləmək, səhər tezdən bulaqdan su gətirmək kimi adətlər var. Bəziləri bunu yalnız “ənənəvi əyləncə” kimi görür.
Əslində isə bu hərəkətlər simvolik məna daşıyır:
Su ilə yuyunmaq - köhnə ilin çətinliklərini təmizləmək
Axar sudan keçmək - yenilənmək
Su gətirmək - evə bərəkət və ruzi arzulamaq
Bu mərasimlərdə su həyatın başlanğıcı və təmizlənmə rəmzi kimi qəbul edilir.

Səhv təsəvvür 4: “Dörd çərşənbənin ardıcıllığı təsadüfidir”
Dörd çərşənbənin sırası (Su, Od, Yel, Torpaq) təsadüfi deyil. Qədim kosmoqonik düşüncəyə görə yaradılış ardıcıllığı belə təsəvvür olunurdu:
Su - həyatın başlanğıcı
Od - istilik və enerji
Yel - hərəkət
Torpaq - maddi varlıq və məhsuldarlıq
Bu ardıcıllıq təbiətin mərhələli oyanışını simvolizə edir.

Səhv təsəvvür 5: “Su çərşənbəsində istənilən su müqəddəsdir”
Tarixi mənbələrdə xüsusilə axar suyun müqəddəs sayıldığı vurğulanır. Durğun su eyni rəmzi mənanı daşımırdı. Çay, bulaq və axan su təmizləyici gücə malik hesab olunurdu.
Bu baxımdan müasir dövrdə suyun ekoloji çirklənməsi məsələsi də aktualdır. Ənənəvi olaraq müqəddəs sayılan su mənbələrinin qorunması mədəni məsuliyyət kimi qəbul olunmalıdır.
Su çərşənbəsinin sosial funksiyası
Su çərşənbəsi yalnız mifoloji deyil, sosial funksiyaya da malikdir:
İnsanları bir araya gətirir
Ailə və icma bağlarını gücləndirir
Mövsümi dəyişikliklərə psixoloji hazırlıq yaradır
Kollektiv ümid və yenilənmə hissi formalaşdırır
Kənd yerlərində bu gün hələ də kollektiv şəkildə bulaq başına getmək, süfrə açmaq kimi adətlər qorunur.

Müasir dövrdə dəyişən yanaşma
Şəhər həyatında Su çərşənbəsinin bir sıra ritualları formal xarakter alıb. Bəzi hallarda isə yalnız sosial şəbəkələrdə paylaşım xarakterli mərasimə çevrilir.
Lakin ənənənin mahiyyəti təbiətlə əlaqə, suya hörmət və yenilənmə ideyasıdır. Əsas məsələ ritualın zahiri deyil, mənəvi məzmunudur.
Nəticə...
Su çərşənbəsi sadəcə Novruza aparan bir mərhələ deyil; onun kökü qədim türk və zərdüşti inanclarına dayanır. Su həyatın, təmizliyin və başlanğıcın simvoludur. Bu günlə bağlı yayılmış yanlış fikirlər isə əsasən ənənənin mənasının unudulması və sadələşdirilməsi ilə bağlıdır.
Su çərşənbəsini doğru anlamaq üçün onu:
dini deyil, mədəni-tarixi hadisə kimi,
folklor oyunu deyil, kosmoqonik düşüncə nümunəsi kimi,
sadə adət deyil, kollektiv yenilənmə rəmzi kimi qəbul etmək lazımdır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:344
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 24 Fevral 2026 13:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see277

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see271

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see255

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see252

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see245

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see237

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see233

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see227

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see227

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see227

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see220

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see218

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see215

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see214

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see212

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see202

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see197

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see193

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see191

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri