Sükutun mövsümü: Qış və təfəkkür

Soyuğun, sükutun və təbiətin dincəldiyi bir zamanda insanın öz daxilinə qayıdaraq düşünməsi, özünü yenidən kəşf etməsi, həm təbiət, həm də həyat haqqında dərin düşüncələrə dalması deməkdir.
Uca Allah kainatı və onun içində olan canlı-cansız hər bir varlığı müəyyən nizam və tarazlıq içində yaratmışdır. Heç bir nöqsanın və ya boşluğun olmadığı bu tarazlıqda sabit qalan heç bir cisim və ya maddə yoxdur. Yaradılan hər şey daim hərəkət halında Allahı zikr edir və ona hansı vəzifə verilmişsə, onu qüsursuz şəkildə yerinə yetirir. Atomlardan qalaktikalara qədər hər şey bir ahəng içində hərəkət halındadır və bu hərəkət Allahın qoyduğu ilahi qanunların bir təzahürüdür.
Qış - təbiətin ən sakit, lakin ən çox danışan mövsümüdür. Çünki sükutun özü danışır burada. Qarın ağlığı insanın içinə işıq salır, qar dənələrinin toxunuşu fikirləri yüngülləşdirir, sanki hər dənə insana özünə qayıtmağı xatırladan kiçik bir xəbərçidir.
Gecələr uzanır… Qaranlıq dərinləşdikcə, insanın içində bir dünya genişlənir. Soyuq pəncərənin arxasında dayananda havası buz kimi olsa da, sükutu qəribə bir istilik verir insana. Bu sakitlikdə insan özünün gizli qapılarını açır, unutduğu arzuları xatırlayır, düşüncələrinin küncündə qalan sözləri toplayır, özünü dinləməyi öyrənir.
İnsanın həyatında da digər məxluqatda olduğu kimi hərəkətlilik mövcuddur. İnsanın yaşam yolunda, mövsümlərin ilki olan bahara bənzər doğumu və uşaqlığı, yaya bənzər gəncliyi, payıza bənzər yetknliyi və nəhayət, qışa bənzər qocalığı və ölümü var. Hər mövsümün, hər yaş dövrünün özünəməxsus xüsusiyyətləri, asan və çətin tərəfləri olduğu kimi, nemətləri və imkanları da var. Biz bu nemət və imkanlardan əmr olunduğumuz istiqamətdə istifadə etdiyimiz təqdirdə həm dünyada, həm də axirətdə nicata çatacağımız ümidini daşıyırıq.
Mövsümlərin dəyişməsi yalnız təbiətdə dəyişiklik yaratmır; insanın ruhuna, psixologiyasına və davranışlarına da ciddi təsir edir. Təbiətdəki canlanma, çiçəklərin açılması, günəşin parıltısı bahar və yay aylarında insanların da ruhunu canlandırır, onları daha ümidli və enerjili edir. Əksinə, soyuq, yağışlı, buludlu hava bəzi insanlarda daha çox düşüncəyə, sakitliyə, bəzən isə qismən kədərə səbəb ola bilər. Bu da insanla təbiət arasında möhkəm əlaqənin bir işarəsidir.
Bu nöqteyi-nəzərdən mövsümlərin dəyişkənliyinə hikmət gözü ilə baxan Peyğəmbərimiz (s.ə.s.):
“Qış möminin baharıdır. Gündüzləri qısa olduğu üçün oruc tutar. Gecələri uzun olduğu üçün isə qiyama qalxar, ibadət edər”, - buyuraraq qış mövsümünün bir fürsət olduğunu bizə bildirmişdir.
Qış mövsümünə hikmət pəncərəsindən baxdıqda, əslində, nə qədər böyük bir nemət və imkana sahib olduğumuzu anlayarıq. Qış mövsümünü fürsətə çevirərək gündüzləri oruc, axşamları ibadət, zikr və təfəkkürlə keçirdikdə mənəviyyatımıza sanki bahar gəlir. Xüsusilə, günümüzün ən böyük problemlərindən biri olan vaxtı yaxşı dəyərləndirə bilməmə və beləliklə, zamanı israf etmə kimi çətinlikləri nəzərə aldıqda, qış ayları bizim üçün demək olar ki, yeni bir başlanğıc imkanı təqdim edir.
Ayəti-Kərimədə: “Həqiqətən, göylərin və yerin yaradılmasında, gecə və gündüzün bir-birini əvəz etməsində ağıl sahibləri üçün (Allahın varlığını və birliyini göstərən) dəlillər vardır” (Ali İmran, 190)- buyurularaq bu imkana yenidən diqqət çəkilir.
Qış mövsümü nəfsimizi tərbiyə etmənin, yarım qalmış işlərimizi tamamlamanın mövsümüdür. Namaz qılma vərdişi hələ olmayan qardaşlarımızın namaza başlamaları üçün də böyük bir imkandır. Qışda namaz vaxtlarının ard-arda gəlməsi namaz alışqanlığı qazanmaq üçün gözəl bir fürsətdir. Oxuya bilmədiyimiz kitabları, tamamlamadığımız Qurani-Kərim tilavətlərini və əzbərləyə bilmədiyimiz surələri bu bərəkətli günlərdə tamamlamalıyıq.
Ailə üzvlərimizlə birlikdə qış mövsümünü fürsət və rəhmət mövsümünə çevirərək edə bilmədiyimiz ibadətləri, zikrləri və yaxşılıqları yerinə yetirə, bu zaman dilimini ailə həyatımızda da yeni bir başlanğıca səbəb edə bilərik. Camaatla namaz qılmağı və xüsusilə, sübh namazını camaatla qılmağı vərdiş etsək, o zaman xoşbəxt, hüzurlu və səadət dolu bir həyata qovuşmuş olarıq.
Camaatla namaza böyük diqqət göstərən və vəfatına qədər bunu heç tərk etməyən Rəhbərimiz, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.):
“Kim səhər-axşam məscidə gedərsə, hər səhər və hər axşam gedişində Allah onun üçün cənnətdə bir yer hazırlayar”, - buyuraraq camaatla namazın necə bir qazanc olduğunu bildirmişdir.
Gündəlik işlərimizdən əlavə, lazımsız işlərlə vaxtımızı israf etsək, bizə aid olmayan işlərlə məşğul olsaq, mənəvi hüzura əsla çata bilmərik. Bu səbəbdən qış mövsümünü rəhmət və bərəkət mövsümü olaraq görməli və həyatımıza bu istiqamətdə yön verməliyik. Uca Allahın rəhməti, bərəkəti və məğfirəti haqq yoluna tabe olanların üzərinə olsun, inşallah!
İlahiyyatçı
Şəfa Baxşiyeva