Süni intellekt əsaslı ağıllı sistemlər nəqliyyat problemini həll edə bilər? AÇIQLAMA

Bakı, 1 oktyabr, AZƏRTAC

Süni intellektin müxtəlif sahələrdə tətbiqinin genişlənməsi nəqliyyatın idarə olunmasında da yeni imkanlar yaradır. Dünyanın bir sıra şəhərlərində yol hərəkətinin tənzimlənməsi, nəqliyyat axınının izlənilməsi və idarə olunması üçün “ağıllı sistem”lərdən istifadə edilir. Bəs süni intellekt əsaslı bu sistemlər şəhərlərin nəqliyyat problemlərinin həllində nə dərəcədə effektiv ola bilər?

Hüquqşünas, nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Ərşad Hüseynov AZƏRTAC-a açıqlamasında bildirib ki, müasir dövrdə dünyanın müxtəlif şəhərlərində yol hərəkətinin daha çevik tənzimlənməsi, yollarda nəqliyyat proseslərinin izlənilməsi və idarə olunması üçün müxtəlif “ağıllı sistem”lərdən istifadə olunur və bu sistemlər kifayət qədər səmərəli nəticələr göstərir.

“Belə sistemlərin tətbiqi üçün müəyyən şərtlər tələb olunur. İlk növbədə, “ağıllı nəqliyyat sistemləri” kifayət qədər böyük məbləğdə investisiya qoyuluşu tələb edir. Belə ki, bunun üçün şəhərin əksər hissəsində, küçə və prospektlərdə, xüsusilə kəsişmələrdə bütün svetoforlar, nizamlama və nəzarət vasitələri vahid mərkəzdə birləşdirilməli və süni intellekt elementləri ilə təmin olunan avadanlıqlardan ibarət olmalıdır. Hazırda mövcud olan svetoforların və onların kontrollerlərinin məlumat bazaları əsasında bunu həyata keçirmək mümkün deyil, bütün sistem yenilənməlidir. Həmçinin bunu ayrıca bir prospektdə və ya küçədə etməyin heç bir effekti olmur. Buna görə də, bütövlükdə həmin şəhərin əsas yerlərində tətbiq edilməlidir ki, effekt versin”, - deyə o qeyd edib.

Ə.Hüseynovun sözlərinə görə, belə sistemlərin tətbiqi məlumat bazasının saxlanılması baxımından da ciddi texniki imkanlar tələb edir: “Bunun üçün informasiya texnologiyaları baxımından daha böyük avadanlıqlara, böyükhəcmli məlumatları saxlaya biləcək serverlərə və digər texniki imkanlara ehtiyac yaranır. Eyni zamanda, əlaqə və rabitə vasitələri, siqnalların ötürülməsi sistemi, müxtəlif nöqtələr arasında əlaqənin təmin olunması üçün rabitə infrastrukturu yaradılmalıdır. Bütün bunlar böyük investisiya istəyir və müəyyən infrastruktur işləri tələb edir. “Ağıllı nəqliyyat sistemi” özlüyündə şəhərdəki tıxac problemini həll etmir. Şəhərin tıxaclarını həll etmək üçün digər çox vacib şərtlər mövcuddur və prioritetlər fərqli olmalıdır. Prioritet ictimai nəqliyyatın inkişafı, məskunlaşma ilə bağlı problemlərin həllidir. İnsanların gündəlik həyatında uzaq məsafələrə səfər etməyə məcbur olmalarının qarşısının alınmasıdır. Daha sonra mikromobillik vasitələrindən kütləvi istifadənin təbliği və genişləndirilməsi həyata keçirilməlidir”.

Onun sözlərinə görə, hərəkəti tənzimləyən “ağıllı sistem”lər özlüyündə ideal nəticəyə gətirib çıxara bilməz. Bunun üçün digər istiqamətlərdə də paralel iş aparılmalıdır.

“Mənim fikrimcə, Bakı şəhərində hələ ki, ictimai nəqliyyatın formalaşması, yol infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi istiqamətində görüləcək böyükhəcmli işlər var. Əsas investisiyalar ictimai nəqliyyatın inkişafına, metro şəbəkəsinin genişləndirilməsinə, tramvay şəbəkəsinin yaradılmasına, küçələrdə və prospektlərdə piyada infrastrukturunun yaxşılaşdırılmasına, mikromobillik vasitələrindən, o cümlədən velosiped və mopedlərdən istifadə üçün şərait yaradılmasına və bunun təşviqinə yönəldilməlidir. Paralel olaraq, əgər maddi imkanlar və investisiya vəsaitləri varsa, həmin “ağıllı sistem”lərə də keçilməsinə zərurət yarana bilər. Digər məsələləri kənara qoyaraq yalnız süni intellekt əsaslı “ağıllı idarəetmə sistemləri”nin tətbiqinin bütün nəqliyyat problemlərini həll edəcəyini düşünmək düzgün yanaşma deyil. Əsas istiqamət ictimai nəqliyyata, mikromobilliyə, infrastrukturdakı digər məsələlərin həllinə yönəldilməlidir”, - deyə Ə.Hüseynov əlavə edib.