“Süni intellekt heç vaxt şairi əvəz edə bilməz” Zəka duelinin ilk QARŞILAŞMASI

Bir çox insan düşünür ki, süni intellekt əməyi də süniləşdirdi. Bu texnologiyanın bəzi peşələri sıradan çıxaracağıyla bağlı müxtəlif proqnozlar verilir. Artıq insanlar süni intellektə nəinki sual verir, hətta ondan psixoloq, qrafik dizayner, həkim, müğənni, şair, bəstəkar kimi belə istifadə edirlər.
Bəs görəsən işin peşəkarları buna nə deyir?
Bizim.Media yeni “Zəka dueli” adlı rubrikasında müxtəlif sahələr üzrə süni intellekt məhsuluna həmin sahənin peşəkarlarından münasibət öyrənir.
Rubrikamızın ilk qarşılaşması şair və süni intellektdir.
Maraqlıdır ki, bir informasiyanı öyrənmək üçün süni intellektə müraciət edə bilərik. Amma insanın ruhuna toxunmaq necə?
Yəni, adında belə “süni” sözü olan texnologiyanın  yazacağı bir şeir insanın ruhuna toxuna bilərmi?
İlk olaraq “ChatGPT” proqramında süni intellektdən xahiş etdik ki, bizə heca vəznində, “vətən” mövzusunda bir şeir yazsın.
Onun yazdığı şeiri təqdim edirik:
Vətən elə torpaq deyil təkcə sən,
Hər daşın altında bir nəfəs, bir can.
Minlərin alın tərindən yoğrulan
Bir ad var — ucalır çağlardan o yan.
Sınanda yolların, dayanır özü,
Düşəndə çiyninə qaldırır səni.
Dağların, çayların səsinə baxsan —
Hər səsi içində yaşadır məni.

Vətən od deməkdir, külə dönməyən,
Düşmənə boy verməz, dosta əyilməz.
Bir millət nəfəsi dolaşır onda,
Bu ad heç bir zaman yerlə silinməz.
Daha sonra isə həm mövzuya, həm də bu şeirə bir şair münasibətini öyrəndik. Şair Qəşəm Nəcəfzadə Bizim.Media-ya açıqlamasında süni intellektin yazdığı bu şeiri həm üslub, həm məna, həm də insana təsir baxımından dəyərləndirib:
“Bu, mənasız, süni şeirdir. İnsan duyğusu, hiss yoxdur”, deyə şair qeyd edib.
O, nümunə olaraq, misraları təhlil edib.
“Birinci misrada "təkcə sən" artıqdır. Birinci bəndin 4- cü misrasında “  o yan” sözü də artıqdır. “Minlərin” sözü həmin misrada yerində deyil.
İkinci bənd ümumiyyətlə mənasızdır, heç bir söz bir-biriylə uyğun gəlmir. Nə fikir ardıcıllığı, nə də sözlərin mənası var. "Yerlə silinməz" ifadəsinin mənası yoxdur”.
“Süni intellekt heç vaxt şairi əvəz edə bilməz...”
Qəşəm Nəcəfzadə bildirib ki, süni intellekti yaradan da insandır:
“Məlumat əldə etməkdən ötrü süni intellekt əvəzsizdir, hər zaman əlimizin altında olmalıdır. Ancaq o, şeir yaza bilməz. Sözləri quraşdırır, qafiyələndirir. Amma bu, poeziya deyil. Şübhəsiz ki, mən insanın  və süni intellektin yazdığı şeirləri ayırd edə bilərəm. Buna görə də süni intellekt heç vaxt şairi əvəz edə bilməz, heç buna cəhd də etmək olmaz”- deyə o, qeyd edib.
Süni intellektlə təbii zəkanın müqayisəli nümunəsi üçün elə rubrikamızın qonağı olan Qəşəm Nəcəfzadənin “Ay Vətən” şeirini təqdim edirik:
Ay Vətən
Təndir çörəyini kökə elədik,
Torpağını seçdik bölgə elədik.
Böldük səni tikə - tikə elədik,
Bacın ölsün, anan ölsün, ay Vətən!

Səni vurduq sonra sözlə bələdik,
Körpəlikdən babamıza bələdik.
Göyçə gölün Sevan gölü elədik,
Durnan ölsün, sonan ölsün, ay Vətən!

Şer yazdıq, bəlkə təzə ev alaq,
Tərif dedik, bircə pillə ucalaq.
İndən belə başımıza əl çalaq,
Əli - ələ çalan ölsün, ay Vətən!

Mən bilmirəm axşam nədi, gün nədi?
Qız- gəlinin əsir- yesir gündədi.
Şuşam getdi, bir balam var, dinmədim,
Mənim kimi balan ölsün, ay Vətən!

Al qılıncı, vur düşməni böl iki,
Bu düşmənlər səni elə bölüb ki ...
İndən belə şer vaxtı deyil ki,
Bu şeri yazan ölsün, ay Vətən!
Nəzrin Mirzəyeva, Bizim.Media