Süni İntellekt məhsuldarlığı artırır, yoxsa əksinə?

"Süni İntellektin sürətli tətbiqi, sanki, məhsuldarlığı da eyni sürətlə artırmalıdır. Amma statistikalarda məhsuldarlıq artımında Süni İntellektin təsiri açıq görünmür. Hətta MIT Sloan-ın məlumatlarına görə, şirkətlərdə Süni İntellektin tətbiqinin ilk mərhələsində müvəqqəti məhsuldarlıq enişi də ola bilər. Bu “məhsuldarlıq paradoksu” kimi tanınır. Yeni texnologiyaların məhsuldarlığa təsiri bəzən J hərfinə bənzər qrafik yaradır. Əvvəl eniş, sonra uzunmüddətli yüksəliş. Çünki Süni İntellekt sadəcə elektrikə taxıb işlətmək deyil. Tətbiq üçün sistemli dəyişikliklər lazımdır və bu proses gündəlik iş axınını bir müddət ləngidə bilər”.

Bunu fikri 525.az-a Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Tahir Mirkişili söyləyib. O bildirib ki, köhnə idarəetmə sistemlərindən yenisinə keçid işçilərin bilik yaratma və paylaşma mexanizmlərini poza bilər, nəticədə təşkilati kapital (biznes-proseslər, idarəetmə, planlama) zəifləyə bilər. Üstəlik, istehsal proseslərinin yenidən qurulması, Süni İntellektin öyrətmək üçün yetərli məlumatın olmaması, müəssisə daxilində SI ekspertizasının çatışmazlığı kimi problemlər də var. Bunların hamısı müvəqqəti səmərəsizlik, fasilələr və ümumi məhsuldarlıq enişi yarada bilər. Xüsusilə köhnə və iri müəssisələrdə bu təsir daha güclü olacaq:

“McKinsey-in məlumatına görə, 2025-ə qədər son üç ildə sorğuda iştirak edən şirkətlərin 10-dan 9-u SI alətlərindən istifadə etməyə başlayıb. Amma onların böyük hissəsi Süni İntellektin iş proseslərinə hələ o qədər “dərin” inteqrasiya etməyib ki, nəticə dərhal statistikada görünsün. Bununla belə, bir neçə ilin üfiqində mənzərə dəyişir. Daha tez tətbiq edən şirkətləri iki dövrdə (2012–2017 və 2017–2021) izləyən tədqiqat göstərir ki, Süni İntellektin 2017-yə qədər tətbiq edənlər əvvəl məhsuldarlıq enişi yaşasalar da, sonradan Süni İntellekti tətbiq etməyən oxşar şirkətləri həm əmək məhsuldarlığında, həm də ümumi faktor məhsuldarlığında, həmçinin yeni məhsul inkişafı və bazar payının genişlənməsində üstələməyə başlayırlar”.

Sevinc Qarayeva