Süni intellektin əsas paradoksu müəyyən edildi...

...Süni intellekt qlobal nizamı sürətlə dəyişdirir və hökumətlər onu nəzarət altına ala bilməyə bilərlər. Bu, analitiklərin gücünün getdikcə ölkələrdə deyil, texnologiya korporasiyalarında olduğu yeni bir "texnopolyar" dövrün gəlişi barədə xəbərdarlıq etdiyi nəticədir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Foreign Affairs yazır.

Mütəxəssislər 2035-ci ilə qədər süni intellekt xəstəxanalara, nəqliyyata, hüquqi proseslərə və hərbi sistemlərə nəzarət edəcəyini proqnozlaşdırırlar.

Bu texnologiya məhsuldarlığı kəskin şəkildə artırmaq, elmi kəşfləri sürətləndirmək və yeni iqtisadi sektorlar yaratmaq potensialına malikdir.

Bununla belə, o, həmçinin kütləvi işsizlikdən və dezinformasiyadan tutmuş muxtar silahlara və kiberhücumlara qədər təhdidlər yaradır.

Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, əsas problem süni intellektin hökumətlərin qaydalar yarada biləcəyindən daha sürətli irəliləməsidir.

Bir vaxtlar hökumətlər yeni texnologiyalar üçün çərçivə müəyyən etsələr də, ən böyük süni intellekt şirkətləri indi özləri geosiyasi oyunçulara çevrilir, hesablama gücünü, alqoritmləri və qabaqcıl modellərə çıxışı idarə edirlər.

ABŞ və Çin arasındakı rəqabət xüsusilə narahatedicidir.

Hər iki ölkə süni intellekti hərbi və iqtisadi üstünlüyün açarı kimi görür.

Vaşinqton və Pekin süni intellekt inkişafındakı hər hansı bir fasilənin rəqiblərinə strateji üstünlük verəcəyindən qorxurlar. Bu, dünyanı yeni texnoloji yarışa doğru itələyir. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, süni intellekt əvvəlki bütün texnologiyalardan bir neçə cəhətdən fərqlənir.

Onu kopyalamaq asandır, dünyada sürətlə yayılır və demək olar ki, həmişə ikili istifadəyə malikdir - mülki və hərbi.

Tibb və ya nəqliyyat üçün yaradılan sistemlər silahların hazırlanması üçün də istifadə edilə bilər.

Bu fonda beynəlxalq təşkilatlar artıq oyun qaydalarını inkişaf etdirməyə çalışırlar.

AB öz süni intellekt qanununu təşviq edir, G7 ölkələri "Xirosima prosesi"ni başlatdılar və BMT qlobal nəzarət orqanının yaradılmasını müzakirə edir.

Lakin analitiklər hesab edirlər ki, ənənəvi tənzimləmə mexanizmləri artıq təsirli deyil.

Qlobal süni intellekt nəzarətinin yeni bir sistemi təklif olunur və bu sistemə yalnız dövlətlər deyil, həm də texnologiya şirkətlərinin özləri cəlb olunur.

Əks halda, bəşəriyyət nə siyasətçilərin, nə də beynəlxalq qurumların hazır olmadığı bir böhranla üzləşmək riski daşıyır.

Əli Babayev