Süni intellektin təhsildə tətbiqi yeni yanaşmalar tələb edir

Bakı, 3 sentyabr, AZƏRTAC

Süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı həyatın bütün sahələrinə, o cümlədən təhsil sisteminə ciddi təsir göstərir. Bu, eyni zamanda, təhsil ictimaiyyəti qarşısında mühüm sualı gündəmə gətirir: süni intellekt texnologiyalarından düzgün və məsuliyyətli istifadə edilməsinə şərait yaradılmalı, yoxsa onun tətbiqi məhdudlaşdırılmalı və ya qadağan olunmalıdır?

Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin nəzdində Bakı Neft-Energetika Kollecinin kompüter müəllimi Xəyalə Xanbaba qızı AZƏRTAC-a müsahibəsində süni intellektin təhsil prosesində tətbiqi ilə bağlı fikirlərini bölüşüb.

Müsahibimiz qeyd edib ki, süni intellekti qadağan etməkdənsə, onun istifadəsini tənzimləmək daha məqsədəuyğundur. Bunun üçün qaydaların müəyyənləşdirilməsi, şagirdlərin rəqəmsal savadlılığının artırılması və müəllimlərin bu sahədə hazırlanması vacibdir. Texnologiyanın sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə təhsil sistemi bu prosesdən kənarda qala bilməz. Bununla yanaşı, süni intellektdən nəzarətsiz istifadə hazır cavablardan asılılığı artıraraq şagirdlərin tənqidi düşünmə, müstəqil problem həlletmə və araşdırma bacarıqlarını zəiflədə bilər. Təhsilin məqsədi yalnız informasiya əldə etmək deyil, onu araşdırmaq, təhlil etmək və nəticə çıxarmaq bacarığı formalaşdırmaqdır.

Bugünkü məktəblilər süni intellektin mövcud olduğu dünyada böyüyən Alfa nəslidir. Bu texnologiya artıq şagirdlərin telefonları vasitəsilə sinif otaqlarına daxil olub. Buna görə də süni intellekti tamamilə qadağan etmək doğru yanaşma deyil. Düzgün istiqamətləndirildikdə o, fərdi öyrənmə imkanlarını genişləndirə və təhsilin keyfiyyətinə töhfə verə bilər.

Kollecin müəllimi vurğulayıb ki, qadağa şagirdi texnologiyadan uzaqlaşdırmır, əksinə, onun gizli və səmərəsiz istifadəsinə səbəb ola bilər. Əsas məsələ şagirdə süni intellektdən nə vaxt, hansı məqsədlə və necə istifadə etməyi öyrətməkdir. Bu baxımdan məktəblərdə etik və təhlükəsiz istifadə qaydalarının müəyyənləşdirilməsi, rəqəmsal savadlılığın artırılması böyük əhəmiyyət daşıyır.

“Təcrübə göstərir ki, yeni texnologiyaların təhsildə tətbiqi həmişə müəyyən narahatlıqla müşayiət olunub. Lakin əsas məsələ texnologiyanın özü deyil, ondan necə və hansı məqsədlə istifadə edilməsidir. Məqsədyönlü tətbiq olunan texnologiyalar tədrisin səmərəliliyini artırır. Bu prosesdə müəllimin metodik istiqamətləndirməsi mühüm rol oynayır.

Müasir müəllim yalnız bilik verən şəxs deyil, həm də şagirdə informasiya bolluğu içərisində düzgün istiqamət göstərən bələdçidir. Süni intellekt məlumat verə bilər, lakin dəyər və mənəvi məsuliyyət aşılaya bilməz. Buna görə də süni intellekt müəllimi əvəz edən deyil, onun fəaliyyətini tamamlayan vasitə olmalıdır.

Nəticə etibarilə, əsas məqsəd süni intellekti qadağan etmək deyil, onun etik, təhlükəsiz və səmərəli istifadəsini təmin edən təhsil mühiti formalaşdırmaqdır. Məktəbin vəzifəsi şagirdləri bu texnologiyadan uzaqlaşdırmaq yox, ondan şüurlu, məsuliyyətli və analitik şəkildə istifadə etməyə hazırlamaqdır”, - deyə müsahibimiz bildirib.

Müxbir - Xatirə Cəfərova