Suriyada yeni parlament idarəçiliyi formalaşır

Ötən həftənin bazar günü, oktyabrın 5-də Suriyanın Xalq Şurasına – parlamentinə yeni seçkilər keçirilib. Bu barədə məlumatı “Anadolu” verib.

Ölkənin SANA xəbər agentliyinin məlumatına görə, Ali Seçki Komissiyasının sözçüsü Nevar Nejmeh bütün əyalətlərdə səsvermənin başa çatdığını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, Rakka, Süveyda və Haseke əyalətləri istisna olmaqla, 11 vilayətdə 50 dairə komissiyası tərəfindən keçirilən seçkilərdə ümumilikdə 1578 namizəd iştirak edib.

Ölkədə vətəndaş müharibəsinin yaratdığı dağıntılar, şəxsiyyəti təsdiq edən sənədlərin və ünvanların olmaması, əhalinin yarıdan çoxunun ölkə daxilində və başqa ölkələrdə didərgin həyatlı yaşaması səbəbindən seçkilər birbaşa ümumxalq səsverməsi yolu ilə deyil, təmsilçilik prinsipi əsasında seçki komissiyaları vasitəsilə keçirilib.

Suriyanın keçid parlamentinin 210 üzvü olacaq. Onlardan 70 nəfəri ölkənin müvəqqəti prezidenti Əhməd əl-Şaraa, 140 nəfəri isə hökumət tərəfindən yaradılmış seçki komissiyalarındakı seçicilər tərəfindən seçilib. Qeydə alınmış seçicilərin sayı təxminən 6000 nəfər olub.

Parlamentdə nəzərdə tutulan 210 yer uğrunda ümumilikdə 1578 namizəd mübarizə aparıb ki, onlardan 221 nəfəri qadın olub. Keçid parlamentinin 3 il fəaliyyət göstərməsi nəzərdə tutulur. Suriyanın yeni konstitusiyası qəbul edildikdən sonra isə parlamentə yeni seçkilər keçiriləcək.

Hökumət hesab edir ki, geniş ümumxalq səsverməsinin keçirilməsi “hazırda seçicilərin dəqiq qeydə alınmasındakı çətinliklərə görə mümkün deyil”. Bundan əlavə, ölkənin bəzi bölgələrində təhlükəsizliklə əlaqədar birbaşa səsvermə keçirmək risklidir. Bu ərazilərə etnik kürdlərin nəzarətində olan şimal-şərq əyalətləri, eləcə də “əvvəllər bədəvi tayfaları ilə druz dini azlığı arasında toqquşmaların baş verdiyi” cənub bölgələri daxildir.

Suriyada artıq baş tutmuş yeni seçkilər, bir çox daxili və xarici praqmatik ekspertlərin fikrincə, irəliyə doğru atılmış addımdır. Onlar hesab edirlər ki, ölkədə aparılmış uzunmüddətli müharibədən, yaranmış böyükmiqyaslı dağıntı və xaosdan sonra dövlət yenidən qurulur və hakimiyyət özünün nəzarətində olan, heç bir müxalif qurumun müdaxilə edə bilməyəcəyi bir məclis formalaşdırır. Hazırda ölkənin daxildə separatçı qruplaşmalar fəaliyyət göstərdiyinə, eləcə də keçmiş rejimin tör-töküntüləri və xarici təhdidlər hələ də davam etdiyinə görə indiki halda baş tutmuş seçki yalnız “irəliyə doğru bir addım” hesab olunmalıdır.

Bununla belə, siyasi təhlilçilər ehtiyat edirlər ki, parlament seçkilərinin məhdud dairədə keçirilməsi Suriyada separatizm çağırışlarını gücləndirə, hakimiyyətin legitimliyini şübhə altına ala və ümumiyyətlə, xalqın demokratik dəyişikliklərə ümidini sarsıda bilər. Amma bütövlükdə proses ölkədə yeni dövlət quruculuğu istiqamətində müsbət addım kimi qiymətləndirilir.

Onu da qeyd edək ki, ölkədə parlament seçkiləri ilkin olaraq sentyabrın 15-20-nə təyin edilsə də, sonradan Ali Seçki Komissiyası “logistik səbəblərə görə” onları oktyabrın əvvəlinə təxirə salıb.

P.ƏMİRCANOV
XQ