Suveyda qanlı toqquşma: İsrail Dəməşqə hücumla Trampın Suriya planına qarşı çıxdı

İsrail və Dəməşqin qaranlıq oyunları Bakıdan əvvəl başladı

İsrailin Suriyanın cənub bölgələrinə endirdiyi son hava zərbələri regionda təhlükəsizlik və siyasi balans baxımından mühüm müzakirələrə səbəb olub. Rəsmi Təl-Əviv bu addımı əsasən sərhədyanı ərazilərdə təhlükəsizlik risklərinin artması və Druz icmasının müdafiəsi ilə əlaqələndirir. Eyni zamanda, İranın Suriyadakı hərbi iştirakına qarşı önləyici tədbirlər kontekstində də bu əməliyyatlar qiymətləndirilir. İsrailin bölgədəki sabitliyə yönəlik narahatlıqları onun milli təhlükəsizlik strategiyasının ayrılmaz hissəsidir. Suriya tərəfi isə bu əməliyyatları ölkənin suverenliyinə müdaxilə kimi qiymətləndirir və beynəlxalq hüququn pozulduğunu bildirir. Hadisələr fonunda Türkiyə də daxil olmaqla digər regional aktorların mövqeləri və maraqları məsələyə əlavə ölçülər qazandırır. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Suriyada baş verən son hadisələri şərh edərkən deyib ki, İsrail hüquq, qayda-qanun tanımayan gözüdönmüş terrorçu dövlətdir: "Bugünkü mərhələdə regionun problemi İsrailin təcavüzkarlığı ilə əlaqəlidir. Bu vəhşilik, soyqırımı heç vaxt unudulmayacaq. Regionu xaosa sürükləmək üçün hər şeyi edir. 58 min fələstinli şəhid oldu, 138 mindən çoxu yaralandı. Bütün bunlar azmış kimi İsrail özbaşınalığını Suriyada da göstərir". Ərdoğan əlavə edib ki, Suriyanın suverenliyi, ərazi bütövlüyü Türkiyə üçün prioritet məsələdir və ölkənin parçalanmasına əsla icazə verilməyəcək. Türkiyə Müdafiə Nazirliyi də məlumat yayıb ki, tələb olunduğu təqdirdə Suriyanın müdafiə qabiliyyətini gücləndirmək və terrorizmlə mübarizəsini dəstəkləmək üçün hər cür dəstək veriləcək. Nazirlik sözçüsü bildirib ki, Suriyadakı son hadisələr və İsrailin Suriyaya hücumları ilə bağlı Türkiyənin mövqeyi aydındır: "Bizim məqsədimiz ərazi bütövlüyünü və siyasi birliyini təmin etmiş təhlükəsiz, sabit və güclü Suriyadır. İsrailin Suriyaya hava hücumları bölgədə sülh və sabitlik istiqamətində atılan addımları təhlükə altına qoyur". 

Azərbaycan da Suriyada baş verən prosesləri yaxından izləyir. Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Ayxan Hacızadə Suriyanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinə, bölünməzliyinə və siyasi birliyinə Bakının dəstəyini bir daha ifadə edib: "Suriyada sülhün, təhlükəsizliyin və sabitliyin bərqərar olunması mütləq dərəcədə vacibdir". 

Siyasi şərhçi Asif Nərimanlı Sherg.az-a deyib ki, İsrailin Dəməşqə hücumu böyük tabloda Tramp Administrasiyasının Suriya planına qarşı atılmış addım kimi görünür. Ekspertin sözlərinə görə, Vaşinqtonun Suriyanın  bütövlüyünün qorunması mövqeyindən çıxış etməsi və Türkiyənin bu ölkədəki zamin rolunu tanıması Təl-Əvivdə qəbul olunmur: