Tarixi kəşfdən altı il ötür

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Türkiyənin Qara dənizdə Respublika tarixinin ən böyük təbii qaz ehtiyatını kəşf etməsindən altı il keçir.

Enerji və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin açıqlamasına görə, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan 21 Avqust 2020-ci il tarixində tarixi bir açıqlamada Qara dənizdə təbii qaz kəşfini ictimaiyyətlə bölüşüb.

Fatih Qazma Gəmisinin Tuna-1 quyusunda apardığı qazma əməliyyatları nəticəsində əldə edilən 320 milyard kubmetr təbii qazın kəşfi Respublika tarixinin ən böyük kəşfi kimi qeydə alınıb. 2020-ci ilin oktyabr ayında Tuna-1 quyusunda işlərin tamamlanması ilə quyudakı ehtiyat miqdarı 85 milyard kubmetr yenidən işlənib 405 milyard kubmetrə çatdırılıb.

Qara dənizdə kəşfiyyat işləri sonrakı illərdə yeni kəşflərlə davam edib. Tuna-1-dən sonra 2021-ci ilin iyun ayında Amasra-1, 2022-ci ilin dekabr ayında Çaycuma-1 və 2025-ci ilin may ayında Göktepe-3-də kəşflər Qara dənizdəki ümumi təbii qaz ehtiyatlarını 785 milyard kubmetrə çatdırılıb.

İlkin kəşfdən sonra Sakarya Qaz Yatağının işlənməsi üçün intensiv işlər görülüb. Filyosdan təxminən 170 kilometr şimalda və dənizin 2200 metr dərinliyində yerləşən Dəniz İstehsalat Qurğusu ilə Filyos Təbii Qaz Emalı Zavodu arasında 170 kilometrlik boru kəməri çəkilib.

Qara dəniz qazı 20 aprel 2023-cü ildə Prezident Ərdoğanın iştirakı ilə keçirilən mərasimdə sahilə çıxarılıb. Emaldan sonra yerli təbii qaz 30 avqust 2023-cü ildə BOTAŞ-ın milli təbii qaz ötürmə şəbəkəsinə ötürülərək istifadəyə verilib.

Sakarya Qaz Yatağında hasilata başlandıqdan sonra 12 quyu qazılıb. 2023-cü ildən bəri yataqdan hasil edilən təbii qazın ümumi həcmi 6,7 milyard kubmetrə çatıb. 2026-cı ilin may ayına olan məlumata görə, Türkiyənin ümumi təbii qaz istehsalının 92 faizi yalnız Sakarya Qaz Yatağından gəlir.

Sakarya Qaz Yatağının İnkişaf Layihəsində yeni fazaların istifadəyə verilməsi ilə istehsal gücünün tədricən artırılması planlaşdırılır. 2-ci Faza çərçivəsində Osman Qazi Üzən İstehsal Platforması ilin son rübündə istifadəyə veriləcək. Beləliklə, gündəlik hasilat 20 milyon kubmetrə çatacaq.

3-cü Mərhələ çərçivəsində inşa edilən ikinci üzən istehsal qurğusunun 2028-ci ildə sistemə daxil edilməsi ilə Sakarya Qaz Yatağında gündəlik hasilat 45 milyon kubmetrə çatacaq. Layihə çərçivəsində ümumilikdə 54 quyuya çatmaq planlaşdırılır.

Türkiyə dünyanın 4-cü ən böyük dərin dəniz qazma donanması ilə həm ölkə daxilində, həm də xaricdə kəşfiyyat və istehsal fəaliyyətlərini davam etdirir. Hazırda Qara dənizdə "Əbdülhəmid Han", "Fatih", "Qanuni", "Yavuz" və yeni əlavə olunmuş "Yıldırım" qazma gəmiləri fəaliyyət göstərir. "Əbdülhəmid Han" və "Fatih" gəmiləri qazma əməliyyatları apararkən, "Qanuni", "Yavuz" və "Yıldırım" quyuların tamamlanması əməliyyatları həyata keçirir. "Çağrı Bəy" qazma gəmisi Somalidə karbohidrogen kəşfiyyatı fəaliyyətlərində iştirak edir.

Enerji və Təbii Sərvətlər naziri Alparslan Bayraktar sosial media hesabında paylaşdığı videoda bildirib ki, 2020-ci ildə başlayan proses Türkiyənin enerji müstəqilliyi məqsədində yeni bir dövr açıb.

Bayraktar, Fatih qazma gəmisinin Respublika tarixində ən böyük kəşfi etdiyini xatırladaraq, "Tuna-1-dən sonra etdiyimiz yeni kəşflərlə bu gün Qara dənizdə ümumi təbii qaz ehtiyatımızı 785 milyard kubmetrə çatdırdıq. Sakarya Qaz Yatağında gündəlik 9,5 milyon kubmetr hasilatla 4 milyon ev təsərrüfatının təbii qaz ehtiyacını öz resurslarımız hesabına ödəyirik. 2023-cü ildən bəri ümumilikdə 6,7 milyard kubmetr təbii qaz istehsal etmişik və Qara dənizin bərəkətini ölkəmizin enerji təchizatına gətirmişik" deyə söyləyib.

Həmçinin, Sakarya Qaz Yatağındakı istehsal mərhələlərinə toxunan A.Bayraktar, "İndi hədəfimiz daha da böyükdür. Osman Qazi Üzən İstehsal Platformamızla gündəlik hasilatımızı 20 milyon kubmetrə, 2028-ci ildə istifadəyə verəcəyimiz ikinci üzən istehsal platforması ilə isə 45 milyon kubmetrə çatdıracağıq" deyib.

M.MİRZƏ
XQ