Icma.az
close
up
RU
Tarixin ən uzun uçuşu: quşlar eniş etmədən nə qədər uça bilər?

Tarixin ən uzun uçuşu: quşlar eniş etmədən nə qədər uça bilər?

Qaynarinfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Təxminən bir sutka davam edən Avstraliyaya uçuş uzun səfər kimi görünə bilər, lakin uzunqanad adlanan quşun bacardığı ilə müqayisədə bu, xırda bir məsələdir. Bir çoxumuz bir neçə saatdan sonra narahat olmağa başlayırıq, özü də yerimizdə oturduğumuz halda. İndi isə təsəvvür edin ki, havada qalmaq üçün qollarınızı 10 ay ardıcıl açıq vəziyyətdə saxlamaq lazımdır. 

Qaynarinfo "IFL Science” portalına istinadən xəbər verir ki, rekordçu uzunqanad enmədən məhz bu qədər uça bilir.

Uelsli ornitoloq Ronald Lokli hələ 1970-ci illərdə uzunqanadların belə bir qabiliyyətə malik ola biləcəyini irəli sürsə də, bu nəzəriyyəni yalnız 2016-cı ildə İsveçin Lund Universitetindən olan tədqiqatçılar qrupu təsdiqləyə bilib.

Araşdırma 2016-cı ildə "Current Biology” jurnalında dərc olunub.

Bunun üçün komanda 13 yetkin uzunqanadı müşahidə edib və quşların üzərinə uçuş aktivliyini qeydə alan akselerometrlərlə, eləcə də yerləşmə yerlərini müəyyənləşdirmək üçün işıq səviyyəsi sensorları olan miniatür məlumat qeydiyyatçıları bərkidib. Bəzi quşlar İsveçdən Sahranın cənubuna qış miqrasiyası zamanı və geri dönüşdə bir neçə il ərzində izlənilib.

Nəticələr alimlərin uzun müddətdir şübhələndiyi faktı təsdiqləyib: uzunqanadlar vaxtlarının böyük hissəsini havada keçirir. İzlənilən quşlar ildə cəmi iki ayı balalamaq üçün yerdə keçirib. Digər 10 ay ərzində bəzi fərdlər qısa müddətə enmiş olsa da, yenə də vaxtlarının 99,5 faizindən çoxunu uçuşda olublar.

Üç uzinqanad isə miqrasiya dövrünün bütün 10 ayı boyunca ümumiyyətlə yerə enməyib. Bu, xüsusilə də cəmi təxminən 40 qram çəkisi olan kiçik quşlar üçün olduqca təsiredici göstəricidir.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, "marafonçular”la eniş edənlər arasındakı fərq tüklənmə ilə bağlı ola bilər: eniş edən quşlar tük dəyişməyib, havada qalanlar isə uçuş lələklərini yeniləyiblər.

"Tük dəyişib-dəyişməmələri onların ümumi vəziyyətindəki kiçik fərqlərə və ya parazitlərin mövcudluğuna işarə edə və növ daxilində fərdi uçuş davranışını izah edə bilər”, deyə tədqiqatın müəllifi Anders Hedenström bildirib.

Quşlar bu qədər necə uça bilir? Bu sual çoxlarını maraqlandırır, çünki istənilən fiziki fəaliyyət enerji tələb edir. Məlum olur ki, uzunqanadlar uzunmüddətli uçuşlar zamanı enerjini nisbətən az sərf etməyə uyğunlaşıblar.

Anders Hedenström "Nature” jurnalına bildirib ki, uzunqanadlar təkamül prosesində son dərəcə səmərəli uçan quşlara çevriliblər: onların bədən forması axınayönlüdür, uzun və dar qanadları isə minimal enerji itkisi ilə qaldırıcı qüvvə yaradır. Bu, enerjiyə qənaət etməyə kömək edir, üstəlik onlar havada uçarkən birbaşa həşəratlarla qidalanaraq tez-tez "yanacaq doldura” bilirlər.

Uçuş zamanı qidalanmaqla yanaşı, insanların olduğu kimi dincəlmək ehtiyacı da yarana bilər. Uzunqanadlarıb yuxu məsələsi isə hələ də açıq qalır. "Onlar freqat quşları kimi süzülmə zamanı yata bilərlər. Hər gün sübh və qürub vaxtı uzunqanad iki-üç kilometr hündürlüyə qalxır. Ola bilsin ki, onlar yavaş eniş zamanı yatırlar, amma buna tam əmin deyilik”, deyə Hedenström Lund Universitetinin açıqlamasında qeyd edilib.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:287
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 14 Dekabr 2025 23:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see336

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see312

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see309

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see271

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see271

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see267

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see255

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see252

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see188

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri