Icma.az
close
up
RU
Tarixin ən uzun uçuşu: quşlar eniş etmədən nə qədər uça bilər?

Tarixin ən uzun uçuşu: quşlar eniş etmədən nə qədər uça bilər?

Qaynarinfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Təxminən bir sutka davam edən Avstraliyaya uçuş uzun səfər kimi görünə bilər, lakin uzunqanad adlanan quşun bacardığı ilə müqayisədə bu, xırda bir məsələdir. Bir çoxumuz bir neçə saatdan sonra narahat olmağa başlayırıq, özü də yerimizdə oturduğumuz halda. İndi isə təsəvvür edin ki, havada qalmaq üçün qollarınızı 10 ay ardıcıl açıq vəziyyətdə saxlamaq lazımdır. 

Qaynarinfo "IFL Science” portalına istinadən xəbər verir ki, rekordçu uzunqanad enmədən məhz bu qədər uça bilir.

Uelsli ornitoloq Ronald Lokli hələ 1970-ci illərdə uzunqanadların belə bir qabiliyyətə malik ola biləcəyini irəli sürsə də, bu nəzəriyyəni yalnız 2016-cı ildə İsveçin Lund Universitetindən olan tədqiqatçılar qrupu təsdiqləyə bilib.

Araşdırma 2016-cı ildə "Current Biology” jurnalında dərc olunub.

Bunun üçün komanda 13 yetkin uzunqanadı müşahidə edib və quşların üzərinə uçuş aktivliyini qeydə alan akselerometrlərlə, eləcə də yerləşmə yerlərini müəyyənləşdirmək üçün işıq səviyyəsi sensorları olan miniatür məlumat qeydiyyatçıları bərkidib. Bəzi quşlar İsveçdən Sahranın cənubuna qış miqrasiyası zamanı və geri dönüşdə bir neçə il ərzində izlənilib.

Nəticələr alimlərin uzun müddətdir şübhələndiyi faktı təsdiqləyib: uzunqanadlar vaxtlarının böyük hissəsini havada keçirir. İzlənilən quşlar ildə cəmi iki ayı balalamaq üçün yerdə keçirib. Digər 10 ay ərzində bəzi fərdlər qısa müddətə enmiş olsa da, yenə də vaxtlarının 99,5 faizindən çoxunu uçuşda olublar.

Üç uzinqanad isə miqrasiya dövrünün bütün 10 ayı boyunca ümumiyyətlə yerə enməyib. Bu, xüsusilə də cəmi təxminən 40 qram çəkisi olan kiçik quşlar üçün olduqca təsiredici göstəricidir.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, "marafonçular”la eniş edənlər arasındakı fərq tüklənmə ilə bağlı ola bilər: eniş edən quşlar tük dəyişməyib, havada qalanlar isə uçuş lələklərini yeniləyiblər.

"Tük dəyişib-dəyişməmələri onların ümumi vəziyyətindəki kiçik fərqlərə və ya parazitlərin mövcudluğuna işarə edə və növ daxilində fərdi uçuş davranışını izah edə bilər”, deyə tədqiqatın müəllifi Anders Hedenström bildirib.

Quşlar bu qədər necə uça bilir? Bu sual çoxlarını maraqlandırır, çünki istənilən fiziki fəaliyyət enerji tələb edir. Məlum olur ki, uzunqanadlar uzunmüddətli uçuşlar zamanı enerjini nisbətən az sərf etməyə uyğunlaşıblar.

Anders Hedenström "Nature” jurnalına bildirib ki, uzunqanadlar təkamül prosesində son dərəcə səmərəli uçan quşlara çevriliblər: onların bədən forması axınayönlüdür, uzun və dar qanadları isə minimal enerji itkisi ilə qaldırıcı qüvvə yaradır. Bu, enerjiyə qənaət etməyə kömək edir, üstəlik onlar havada uçarkən birbaşa həşəratlarla qidalanaraq tez-tez "yanacaq doldura” bilirlər.

Uçuş zamanı qidalanmaqla yanaşı, insanların olduğu kimi dincəlmək ehtiyacı da yarana bilər. Uzunqanadlarıb yuxu məsələsi isə hələ də açıq qalır. "Onlar freqat quşları kimi süzülmə zamanı yata bilərlər. Hər gün sübh və qürub vaxtı uzunqanad iki-üç kilometr hündürlüyə qalxır. Ola bilsin ki, onlar yavaş eniş zamanı yatırlar, amma buna tam əmin deyilik”, deyə Hedenström Lund Universitetinin açıqlamasında qeyd edilib.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:305
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 14 Dekabr 2025 23:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri